تورم و رکود پشت سد نرخ ثابت سود

تورم و رکود پشت سد نرخ ثابت سود

ثابت ماندن نرخ سود بانکی در کانال 10 تا 15 درصدی یکی از سیاست‌های مالی دولت در سال جاری است؛ سیاستی که از سوی رئیس کل بانک مرکزی ظرف همین هفته اعلام شد.

دوشنبه 26 فروردین 1398 ساعت 20:23

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از قدس آنلاین 

 فرزانه غلامی/

ثابت ماندن نرخ سود بانکی در کانال 10 تا 15 درصدی یکی از سیاست‌های مالی دولت در سال جاری است؛ سیاستی که از سوی رئیس کل بانک مرکزی ظرف همین هفته اعلام شد.

این سیاست بانک مرکزی تقریباً غیرمنتظره بود، چرا که تحلیلگران پیش‌بینی کرده بودند برای جلوگیری از قدرت‌گیری بیش از پیش بازارهای موازی و جلوگیری از فرار سپرده‌های بانکی، نرخ سود اندکی افزایش یابد تا بدین وسیله بخش بیشتری از نقدینگی جذب بانک‌ها شود و به نفع تولید و بخش واقعی اقتصاد به جریان بیفتد.

این تصمیم بانک مرکزی در شرایطی اتخاذ شده که در حال حاضر نرخ سود 10 تا 15 درصدی سپرده‌های بانکی هیچ تناسبی با تورم رسمی بیش از 30 درصدی ندارد.

در خصوص واکاوی دلایل بانک مرکزی برای اتخاذ چنین تصمیمی و تبعات این نرخ غیرجذاب برای دارایی‌های ریالی مردم که نزد بانک‌ها سپرده‌گذاری شده، با دکتر کامران ندری کارشناس بانکی و عضو هیئت علمی پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی گفت‌وگویی داشتیم که در پی می‌آید:

 آقای دکتر! زمانی که نرخ تورم، تک رقمی شده بود خیلی‌ها به بانک مرکزی انتقاد داشتند که چرا نرخ سود سپرده را متناسب با نرخ تورم، کاهش نمی‌دهد. حدود یک سال و نیم پیش هم که شاهد کاهش دستوری نرخ سود سپرده از 20 درصد به 15 درصد و کوتاه مدت به 10 درصد بودیم. همین اواخر هم دیدیم که برای جلوگیری از سوداگری، نرخ سود علی‌الحساب سپرده‌های کوتاه مدت، از روزشمار به ماه شمار تغییر کرد. به باور شما تثبیت نرخ سود در سال جاری بر چه مبنایی و از چه منظری قابل دفاع  است؟

برای پاسخ به این سؤال باید صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی را بازخوانی کنیم. پیش فرض ایشان و بانک مرکزی برای چنین تصمیمی این است که درآمدی که بانک‌ها به عنوان یک واسطه مالی از محل اعطای تسهیلات و یا دیگر فعالیت‌های مجاز، کسب و در قالب نرخ سود سپرده و یا سود سهام بین مشتریان توزیع می‌کنند باید حاصل بازدهی واقعی عملکرد اقتصاد باشد و این طور استدلال می‌کنند که بازدهی واقعی اقتصاد ما در حد 20 تا 25 درصد و یا بیشتر نیست و بانک‌ها برای اینکه بتوانند تعهد خود مبنی بر پرداخت سودهای بالا را به سپرده‌گذاران به جا آورند ناگزیر از استقراض از بانک مرکزی  و انحراف از مسیر صحیح و قانونی فعالیت خود می‌شوند که این کار افزایش نقدینگی و تورم را در پی دارد. بانک مرکزی از طریق عدم افزایش نرخ سود، ضریب فزاینده پول را کاهش و پایه پولی را افزایش می‌دهد، چرا که در چند سال گذشته آن چه به زیان اقتصاد ایران بوده نه رشد پایه پولی بلکه افزایش ضریب فزاینده و تورم بوده است.

 نگاهی به آمار نشان می‌دهد در سال گذشته بازدهی بازارهای موازی، قابل مقایسه با نرخ سود 10 تا 15 درصدی سپرده‌ها نبوده. مثلاً بازار ارز حدود ۱۸۰ درصد، سکه ۱۷۴ درصد و مسکن ۱۲۸ درصد بازدهی داشته است. با این تفاسیر چرا باید سپرده‌های بانکی به سوی چنین سودهایی، فرار نکند؟

 نرخ بهره کارکرد خاص خود را در اقتصاد دارد. در کشورهای توسعه یافته هر وقت هیجانات و شوک‌هایی در سایر بازارها نظیر بازار کالاهای بادوام مانند خودرو و یا طلا و ارز ایجاد شود، از طریق افزایش نرخ بهره، این هیجانات را مهار می‌کنند. امروز هم اگر مردم ما سود مناسب را در سپرده‌ها ببینند پس انداز ریالی خود را به بانک‌ها می‌برند. حرفه‌ای‌ها هم عمدتاً با پذیرش ریسک، به بورس می‌روند. امسال قطعاً انگیزه مردم برای پس‌انداز ریالی کمتر خواهد شد، چرا که رشد ارزش دارایی غیرریالی خیلی بیشتر خواهد بود. به باور من تثبیت نرخ سود بانکی نه تورم را کنترل و نه مشکلات بانک‌ها را حل خواهد کرد.

 اقتصاد ما امروز درگیر رکود تورمی است. به عقیده شما برای رفع علمی و اصولی آن چه رفتاری باید در قبال نرخ بهره داشت؟

در این که نرخ بهره به عنوان یک متغیر اقتصاد کلان، هیچ قدرت رقابتی با بازارهای موازی و تناسبی با نرخ تورم ندارد، شکی نیست. تجربه نشان می‌دهد وقتی کشورهای توسعه یافته در دهه 70 به خاطر شکل‌گیری اوپک و محدود شدن عرضه نفت، دچار رکود تورمی شدند، نرخ بهره را بالا بردند و اینکه امروز ما در شرایط رکود تورمی به صرافت تثبیت نرخ بهره افتاده‌ایم به مدیریت پولی و بانکی کشور بر می‌گردد.

واقعیت این است که برای درمان رکود تورمی لازم است اندکی نرخ بهره را بالا برد. این اقدام در بدو امر، اندکی رکود را تشدید می‌کند، اما خطر این افزایش در برابر خطر ونزوئلایی شدن اقتصاد و تورم شدید، ناچیز است و در گام بعدی می‌توان نسبت به کاهش رکود اقدام کرد. ما در سال گذشته دیدیم که مشکل اصلی تورم شدید و لجام گسیخته بود نه رکود.

 آقای دکتر! به عقیده شما اینکه شنیده می‌شود بازارهای جانبی و موازی به اندازه کافی بازدهی داشته‌اند و شاید سرمایه‌ها امسال مسیر دیگری در پیش بگیرند را چقدر قابل قبول می‌دانید؟

با قطعیت نمی‌توان این طور گفت... البته این بازارها رشد خیره‌کننده داشته‌اند اما آنچه مایه نگرانی است اینکه تقاضا برای داشتن ریال بشدت کاهش یابد و مردم برای حفظ ارزش پول خود دیگر تقاضایی برای ریال نداشته باشند. واقعیت این که نرخ بهره امروز به معنای واقعی کلام به تیغ دو لبه‌ای برای اقتصاد کشور تبدیل شده است. در مجموع من هم با رئیس کل بانک مرکزی موافقم که تا وقتی مشکلات عدیده بانک‌ها رفع نشود نباید نرخ سود را افزایش داد و به نظر می‌رسد ایشان و بانک مرکزی در موضعی قرار دارند که نمی‌توانند از ابزار نرخ بهره، به درستی استفاده کنند وگرنه بهترین کار در مقطع فعلی افزایش نرخ سود بود تا ارزش پول ملی هم بیش از این افت نکند.

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

رئیس کل بانک مرکزی با مقامات عراقی گفت و گو کرد

بغداد - ایرنا - رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با سفر به بغداد پایتخت عراق با چندتن از مقامات عراقی دیدار و گفت و گو کرد.

  • 7

طرح اتهام جدید علیه گوسن

دنیای‌اقتصاد : ...

  • 8

بیمه سلامت به یک میلیون مددجوی شهری کمیته امداد خدمات می دهد

تهران- ایرنا- مدیرکل بیمه گری و درآمد سازمان بیمه سلامت گفت: پس از انعقاد تفاهم نامه بین سازمان بیمه سلامت و کمیته امداد امام خمینی (ره)، بیمه سلامت به یک میلیون مددجوی شهری کمیته امداد خدمات سلامت را ارائه می دهد.

  • 15

بودجه بیمه سلامت در استان ها 10 درصد افزایش یافت

تهران- ایرنا- مدیرعامل سازمان بیمه سلامت گفت: متناسب با افزایش تعرفه‌های پزشکی، بودجه بیمه سلامت در استان‌ها تا 10 درصد افزایش پیدا ‏کرده است.‏

  • 13

عملیات بازار باز؛ نقطه پایان بر تعیین دستوری نرخ سود بانکی

تهران- ایرنا- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با طراحی «عملیات بازار باز» به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای غیرمستقیم اجرای سیاست پولی، تعیین دستوری نرخ سود بانکی را کنار می گذارد و دامنه مجاز نرخ سود را مشخص می کند.

  • 18

شاخص کل بورس 53 واحد عقب نشینی کرد

تهران- ایرنا- شاخص کل در بازار بورس امروز (دوشنبه) 53 واحد کاهش داشت و در نهایت این شاخص به رقم 204 هزار و 321 واحد رسید.

  • 17

بهای سکه در بازار آزاد افزایش یافت

تهران- ایرنا- بهای انواع ارز و مسکوکات در بازار تهران امروز (دوشنبه) روند افزایشی یافت و هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با رشد حدود 120 هزار تومانی قیمت نسبت به شنبه، چهار میلیون و 850 هزار تومان فروخته شد.

  • 15

ایران سال ۹۶ بالغ بر ۱.۲ میلیارد دلار گاز مجانی به ترکیه تحویل داد

بر اساس گزارش تفریغ بودجه ۹۶، ایران در این سال از مجموع ۱.۸ میلیارد دلار ارزش گاز صادراتی به ترکیه، ۱.۲ میلیارد دلار را به دلیل رأی دیوان داوری بین‌المللی به رایگان در اختیار طرف ترک قرار داد.

  • 12

رعایت نکردن اصول ابتدایی کار دست فوتبال ایران داد

تهران- ایرنا- کنفدراسیون فوتبال آسیا در تازه ترین احکام انضباطی خود، فدراسیون فوتبال ایران و باشگاه های سایپا و ذوب آهن را بابت تخلفاتی که جزء ابتدایی ترین اصول حرفه ای محسوب می شود، نقره داغ کرد.

  • 15

هلدینگ «صدر تامین» چهارشنبه در بازار سرمایه عرضه می شود

تهران- ایرنا- مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی( شستا) گفت: با توجه به اتمام کامل فرآیندهای مربوط به ورود به بورس هلدینگ صدر تامین، عرضه اولیه این سهام با نماد «تاصیکو» روز چهارشنبه چهارم اردیبهشت‌ماه انجام می‌شود.

  • 8

قیمت طلا، سکه و ارز در روز دوشنبه

بازار ارز و سکه پس از یک روز تعطیلی میان هفته کار خود را از سر گرفت.

  • 24

بانک مرکزی مطالبات سپرده گذاران موسسه بدر توس را پرداخت کند

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار خراسان رضوی گفت: طبق مصوبه ستاد نمایندگان سران سه قوه در زمینه موسسات مالی - اعتباری، انتظار می رود بانک مرکزی هر چه سریعتر مطالبات سپرده گذاران موسسه منحله بدرتوس را پرداخت کند.

  • 13

تشریح اهداف سفر وزیر بهداشت به عراق/توجه به توریسم سلامت

وزیر بهداشت، به تشریح اهداف سفرش به کشور عراق پرداخت.

  • 12

واکنش ها به راه اندازی بازار متشکل ارزی

تهران- ایرنا- رسانه های داخلی با توجه به تصمیم اخیر بانک مرکزی مبنی بر راه اندازی بازار متشکل ارزی به بررسی نقاط مثبت و منفی این بازار پرداختند و بر لزوم شفافیت آن تاکید کردند.

  • 18

قیمت نفت برنت با نگرانی از محدودیت عرضه از ۷۴ دلار فراتر رفت

پس از اینکه آمریکا اعلام کرد معافیت تحریمی خرید نفت از ایران را تمدید نخواهد کرد و صادرات نفت ایران بیش از گذشته کاهش می‌یابد، قیمت نفت برنت ۷۴ دلاری شد.

  • 14

بهای جهانی نفت به بیش از 74 دلار رسید

تهران - ایرنا - رویترز نوشت: بهای جهانی نفت روز دوشنبه با سه درصد افرایش به بیشترین میزان خود از اواخر نوامبر 2018 رسید.

  • 17