چگونه اقتصاد ایران را از تورم رها کنیم؟

چگونه اقتصاد ایران را از تورم رها کنیم؟

یک کارشناس اقتصادی معتقد است با تمرکز بر سیاست گذاری پولی مستقل و استفاده از ابزار عملیات بازار باز می‌توان در شرایط حساس کنونی نرخ تورم را کنترل کرد.

سه شنبه 15 مهر 1399 ساعت 10:35

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران 

، هفتم مهرماه ۹۹ رییس جمهور با ابلاغ بخشنامه بودجه ۱۴۰۰ به دستگاه های اجرایی، هدف گذاری پیش بینی تورم سال آینده را ۲۲ درصد با پشتوانه استفاده از ابزار عملیات بازار باز اعلام کرد.

موضوعی که پیش تر در خردادماه سال جاری توسط دکتر همتی رییس کل بانک مرکزی اعلام شده بود. اقدامی که در ۵۰ سال اخیر اقتصاد ایران بی سابقه بوده که سیاست گذار از هدف گذاری تورم سخن به میان آورد.

اما سوالی که در اینجا مطرح است، سازوکار رسیدن به این هدف است؟ آن هم در شرایط ملتهب و تحریمی اقتصادی ایران که حالا چند ماهی است با چالش دیگری به نام کرونا دست و پنجه نرم می کند.

در این خصوص دکتر علی سعدوندی؛ کارشناس اقتصادی و استادیار بانکداری معتقد است با تمرکز بر سیاست گذاری پولی مستقل و استفاده از ابزار عملیات بازار باز می توان در شرایط حساس کنونی نرخ تورم را کنترل کرد.

سعدوندی در گفتگو با خبرنگار ایبِنا در مورد نرخ تورم در اقتصاد ایران، گفت: ما یک مسیر ۵۰ ساله را به اشتباه رفته ایم که در نهایت منجر شد به رونمایی از عملیات بازار باز، که تصور می شد بتوانیم مسیر انحرافی ۵۰ ساله را متوقف کنیم و برویم به سمت کنترل جدی تورم، مثل خیلی از کشورهای دنیا.

به گفته وی، پیش نیازهای مسئله کنترل تورم این است که انتخابی در مورد سیاست های پولی صورت دهیم؛ آیا ما می­ خواهیم که سیاست گذاری های پولی داشته باشیم یا نمی خواهیم؟ توصیه اقتصاددانان در سراسر دنیا این است که در شرایطی مثل کشور ما، بایستی سیاست گذاری پولی مستقل داشته باشیم. ابزار این سیاست گذاری پولی مستقل، عملیات بازار باز است.

اگر بخواهیم که سیاست گذاری پولی مستقل داشته باشیم، دیگر نمی توانیم همزمان هدف گذاری ارزی هم داشته باشیم. سعدوندی در ادامه افزود: بنابراین ارز باید به سمت شناور شدن و تک نرخی شدن حرکت کند. از سوی دیگر تمرکز بانک مرکزی بایستی بر روی اجرای سیاست گذاری پولی و به طور مشخص هدف گذاری نرخ بهره باشد و در کنار هدف گذاری نرخ بهره، باید هدف گذاری نرخ تورم هم انجام شود.

وزارت اقتصاد نباید مسئول تعیین نرخ باشد

منتهی اکنون مشکلی پیش آمده که از دست بانک مرکزی تا حدودی خارج است و آن این است که مسئول انتشار اوراق، وزارت اقتصاد است. معمولا در دنیا، وزارت اقتصاد یا خزانه داری مسئول تعیین نرخ نیست. بلکه از جامعه یعنی سرمایه گذاران بزرگ یا معامله گران اولیه مظنه گیری می کند و سپس به میزانی که نیاز دارد، اوراق منتشر می کند.

حال تنها کاری که باید مدیریت بدهی های وزارت اقتصاد انجام بدهد این است که سررسید این بدهی ها را به درستی تعیین کند. یعنی مدیریت نرخ به عهده وزارت اقتصاد (مدیریت بدهی های وزارت اقتصاد) نخواهد بود، بلکه سررسید این اوراق است که اگر نرخ اوراق در حال افزایش هست، مدیریت بدهی ها می تواند سررسید نرخ را کوتاه کند و اگر نرخ اوراق پایین تر از نرخ بلندمدت است می تواند اوراق با سررسید به مراتب بالاتر و طولانی مدت تر منتشر کند.

کارشناس اقتصادی معتقد است: این سیاست باعث می شود تا در کنار عملیات بازار باز، منجر به کنترل تورم و کاهش نرخ تورم و نرخ بهره به حدود صفر درصد می شود. این وضعیتی است که در بسیاری از کشورهای دنیا تاکنون اتفاق افتاده است.

به گفته سعدوندی، اگر به جای اینکه نرخ واقعی اوراق مدنظر قرار بگیرد -که به شدت منفی است- نرخ اسمی در محاسبات و تحلیل ها در نظر گرفته شود و چنین برداشتی بشود که مثلا نرخ ۲۱ درصد برای اوراق بالا است اینجاست که کسانی که تفاوت نرخ بهره اسمی و واقعی را نمی دانند با مشکل جدی مواجه می شوند.

واقعیت این است که اگر ما برنامه کنترل تورم به زیر ۵ درصد را در عرض دو سال داشته باشیم، بله نرخ ۲۱ درصد برای اوراق ۴ ساله بالا هم هست. یعنی نرخ همین اوراق ۴ ساله ای که در یک ماه گذشته منتشر شده اگر بنا باشد در سه سال آینده تورم کنترل شود، گران به حساب می أید.

اما برای کوتاه مدت این نرخ نه تنها بالا نیست، بلکه خیلی پایین است. چون نرخ ۲۱ درصد باید با نرخ انتظارات تورمی که متاسفانه هر روز در حال افزایش است، مقایسه شود.

وزارت اقتصاد به میزان کافی اوراق منتشر نمی کند

پس در حال حاضر این مشکل اساسی اقتصاد کشور است. متاسفانه وزارت اقتصاد به میزان کافی و با تحلیل درست اقدام به انتشار اوراق نمی کند. این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: متاسفانه شرایط خطرناک شده و اگر همین روند ادامه پیدا کند و همچنان وزارت اقتصاد از افزایش نرخ های کوتاه مدت و انتشار گسترده اوراق امتناع ورزد، یا دولت در پرداخت حقوق و دستمزد نکول خواهد کرد و یا اینکه چاره ای ندارد جز اینکه از بانک مرکزی استقراض کند؛ که اگر این اتفاق بیفتد، نرخ تورم در نیمه دوم سال ۹۹ به مراتب بالاتر از نرخ تورم نیمه اول سال جاری خواهد بود و جای تاسف است اگر چنین اتفاقی بیفتد.

به گفته سعدوندی، فرصت ها یکی پس از دیگری از دست می رود، در شرایط کرونایی ابتدای سال نرخ بازار بین بانکی به ۶ درصد هم کاهش یافت؛ چرا چنین شد؟ چرا نرخ بازار بین بانکی کاهش یافت؟ چون اوراق به اندازه کافی منتشر نشد.

مسئولیت تعیین نرخ باید بر عهده بانک مرکزی باشد نه وزارت اقتصاد

اگر به اندازه کافی اوراق منتشر می شد و دولت منابع مالی را دریافت و در اقتصاد تزریق می کرد، هم رشد اتفاق می افتاد و هم از این فرصت برای کنترل تورم، استفاده بهینه می شد. ولی از فرصت استفاده نشد و در نهایت در ۱۳ خرداد انتشار اوراق شروع شد و از ابتدای مهر هم متاسفانه در عمل مجددا متوقف شده است. چرا؟ برای اینکه اوراق نرخ ها منجمد شده است. مسئولیت تعیین نرخ باید بر عهده بانک مرکزی باشد نه وزارت اقتصاد.

وی با انتقاد از عملکرد وزارت اقتصاد اظهار داشت: متاسفانه وزارت اقتصاد اولین فرصت انتشار گسترده اوراق در ابتدای سال را از دست داد و دومین فرصت را هم در ماه گذشته؛ وقتی بازار سرمایه شروع به اصلاح کرد، تقاضای بسیار خوبی برای اوراق وجود داشت، ولی آنقدر نرخ پایین بود که باز هم جذابیتی برای سرمایه گذاری نداشت.

راهکار کاهش معنادار نرخ تورم چیست؟

سعدوندی در پایان گفتگو با ایبِنا اظهار داشت: برداشت بنده این است که اگر نرخ به بالای ۲۵ درصد تا ۳۰ درصد برسد، نرخ تورم انتظاری هم به همین حدود تمایل پیدا خواهد کرد و نرخ تورم و نرخ اوراق در حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد تلاقی خواهند داشت و بعد از آن ماه به ماه، بانک مرکزی می تواند نرخ اوراق را از طریق عملیات بازار باز کاهش بدهد و نرخ تورم هم در جامعه کاهش پیدا خواهد کرد و در نهایت در دو تا سه سال می توانیم تورم را برای همیشه از اقتصاد کشور از بین ببریم. به بیان دیگر، می توانیم این بلای خانمان سوز ۵۰ ساله را مداوا کنیم.

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

مهلت استفاده از حق تقدم خرید سهام بانک گردشگری تمدید شد

سازمان بورس اوراق بهادار با صدور یک مجوز مهلت استفاده از حق تقدم خرید سهام بانک گردشگری را تمدید کرد.

  • 210

نقش پذیرش دیجیتال در ارتباط توسعه صنعت پرداخت و رشد اقتصادی

گزارش کارشناسی نقش پذیرش دیجیتال در ارتباط توسعه صنعت پرداخت و رشد اقتصادی از سوی پژوهشکده پولی و بانکی منتشر شد.

  • 75

سامانه یکپارچه اطلاعاتی قدرت نظارتی بانک مرکزی را افزایش می‌دهد

کارشناس مسائل اقتصادی گفت:نیازمند سامانه یکپارچه اطلاعاتی مشتریان بانکی هستیم واین اقدام تاحدود زیادی با رصد بانک‌ها امکان‌پذیر است چرا که امروزه بیش از ۹۸درصد نقدینگی در حساب‌های بانکی مبادله می‌شود.

  • 203

افزایش سقف انتقال وجه در همراه بانک کشاورزی

بانک کشاورزی سقف انتقال وجه در همراه بانک نسخه اندروید را افزایش داد.

  • 238

مجلس آماده برطرف کردن خلاء قانونی بازگشت ارزهای صادراتی

نماینده مجلس با اشاره به آمادگی مجلس برای رفع خلاء‌های قانونی بازگشت ارز،‌ افزود: باید با آن دسته از افرادی که با همه تشویق‌هایی که شده باز هم حاضر به بازگردادن ارزهای صادراتی نیستند، برخورد قاطع شود.

  • 198

تقدیر از بانک تجارت در همایش ترویج فرهنگ حمایت از دانش بنیان‌ها

لوح تقدیر صندوق نوآوری و شکوفایی به واسطه سهم ویژه بانک تجارت در صدور ضمانتنامه برای شرکت‌های دانش بنیان معرفی شده از سوی این صندوق به مدیرعامل این بانک اعطا شد.

  • 98

برگزاری مجمع سهامداران بانک سرمایه برای سال مالی ۱۳۹۸

مجمع عمومی عادی به طور فوق‌العاده نوبت بانک سرمایه برای سال مالی ۱۳۹۸ برگزار و صورت‌های مالی مربوطه به تصویب سهامداران این بانک رسید.

  • 94

مشارکت بانک رفاه در طرح های عمرانی دانشگاه بیرجند

در راستای ایفای مسئولیت اجتماعی، بانک رفاه کارگران در طرح های عمرانی دانشگاه بیرجند مشارکت کرد.

  • 96

تحقق اولین بستر بانکداری شرکتی باز در سیستم بانکی کشور

معاون فناوری و برنامه‌ریزی بانک صنعت و معدن در نشستی که به منظور تبیین ۴ سامانه و محصولات جدید این بانک سخن می‌گفت به تشریح خصوصیات فنی این سامانه‌ها پرداخت.

  • 104

گام‌های مؤثر بانک مهر ایران برای توسعه روستاها

مدیرعامل بانک مهر ایران با توجه به اهمیت نقش روستاها در توسعه اقتصادی گفت: توسعه روستایی تنها از طریق توجه به زیرساخت‌های عمرانی محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند اشتغال‌زایی پایدار برای روستاییان است.

  • 110

رشد ۲۴۵۲۵ واحدی شاخص بورس

شاخص بورس در پایان داد و ستدهای روز جاری با رشد بیش از ۲۴۵۰۰ واحدی باعث شد تا نماگر اصلی بازار به یک میلیون و ۵۱۴ هزار و ۶۹۹ واحد برسد.

  • 99

بانک توسعه صادرات کمترین عدم رفع تعهد ارزی را درنظام بانکی داراست

مدیرعامل بانک توسعه صادرات گفت: تنها ۲.۳۴ درصد از مشتریان این بانک تعهد ارزی خود را ایفا نکرده اند و این بانک با پایش مستمر ایفای تعهدات مشتریان از بانکهای دارای کمترین عدم رفع تعهد است.

  • 89

صورت‌های مالی بانک توسعه صادرات ایران تصویب شد

مجمع عمومی عادی سالیانه بانک توسعه صادرات ایران با حضور اعضای مجمع این بانک برگزار و صورت‌های مالی سال ۹۸ به تصویب رسید.

  • 90

لزوم استفاده مشتریان پست‌ بانک‌ از درگاه‌های الکترونیکی

با توجه به افزایش شیوع کرونا و تشدید محدودیت ها، پست‌بانک‌ از مشتریان و سایر هموطنان درخواست کرد برای انجام عملیات بانکی حتماً ازدرگاه‌های الکترونیکی این بانک استفاده نمایند.

  • 88

کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای تعهدی برای بازگشت ارز ندارند

رییس سابق سازمان توسعه تجارت ایران گفت: در سال‌های اخیر با پدیده جدیدی به نام «کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای» مواجه‌ایم که هویت تجاری واقعی ندارند و تعهدی نیز در برابر بازگشت ارز صادراتی خود ندارند.

  • 93

چگونه ارزش ریال را برگردانیم؟

کارشناس مسائل اقتصادی گفت: انتظارات غیرمنطقی که یک سری عنوان می‌کنند بانک مرکزی مسئول افزایش نرخ ارز است و یا بانک مرکزی باید نرخ ارز را پایین بیاورد، اصولا مطالبی بی‌پایه و اساس است.

  • 103

هشدار بورس تهران به ۳ کارگزاری برای لغو مجوز معاملات آنلاین

بورس اوراق و بهادار تهران با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: برخی از مجوزهای فعالیت شرکت‌های کارگزاری، در صورتی که تا مهلت مقرر موفق به تجمیع مجوزهای خود نشوند لغو می‌شود.

  • 88

محدودیتی برای پرداخت تسهیلات گلخانه ها نداریم

مدیرعامل بانک کشاورزی  با اشاره به اینکه توسعه کشت گلخانه‌ای یکی از اولویت‌های دولت است و ما مکلفیم از این قشر حمایت کنیم  گفت: محدودیتی برای پرداخت تسهیلات در بخش گلخانه نداریم.

  • 94

همکاری بانک قوامین با سازمان امور مالیاتی

معاون مالی بانک قوامین ضمن اعلام همکاری کامل و همه جانبه این بانک با مراجع، نهادها و سازمان‌های مربوطه به خصوص سازمان مالیاتی تصریح کرد: این بانک همکاری لازم با سازمان مالیاتی را داشته است.

  • 94

رونمایی از جشنواره یاقوت سرخ همزمان با سفر وزیر جهاد کشاورزی

مدیر عامل بانک کشاورزی از رونمایی جشنواره یاقوت سرخ همزمان با سفر وزیر جهاد کشاورزی به استان خراسان جنوبی خبر داد.

  • 95