نسخه مالیاتی برای رهایی از اقتصاد نفتی

نسخه مالیاتی برای رهایی از اقتصاد نفتی

اعتقاد بر این است که در صورت هوشمندسازی نظام مالیاتی، امکان فرارهای مالیاتی به حداقل خواهد رسید.

پنجشنبه 28 آذر 1398 ساعت 0:5

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران 

، هوشمندسازی نظام مالیاتی کشور، جلوگیری از فرارهای مالیاتی و شناسایی راه‌های فرار از پرداخت مالیات، همچنین شناسایی گروه‌های جدید هدف و افزایش سهم مالیات از بودجه در سال‌های اخیر مورد توجه دولت قرار گرفته و برای آن برنامه‌ریزی شده است. اعتقاد بر این است که در صورت هوشمندسازی نظام مالیاتی، ‌امکان فرارهای مالیاتی به حداقل خواهد رسید و از این طریق علاوه بر کسب درآمد غیرنفتی برای کشور، عدالت مالیاتی نیز اجرا خواهد شد. در این زمینه، نشریه تازه های اقتصاد گفتگویی با امیدعلی پارسا؛ معاون وزیر اقتصاد و رییس کل سازمان امور مالیاتی انجام شده که با هم می‌خوانیم.

دولت‌ها در طول سال‌های اخیر برای رهایی بودجه از وابستگی به درآمدهای نفتی، حذف فشارهای تحریمی، و همچنین افزایش سهم درآمدهای مالیاتی برخی اقدامات را انجام داده‌اند. آیا نظام فعلی مالیاتی ظرفیت کسب درآمدهای جدید و جایگزینی آن را با منابع نفتی کشور دارد؟

مالیات پاک‌ترین، مطمئن‌ترین، و سالم‌ترین منبع تأمین مالی دولت‌هاست و ‌به‌دلیل اینکه جنبهٔ درون‌زایی و پایداری اقتصادی را ‌به‌همراه دارد، بهترین نسخه برای رهایی اقتصاد از درآمدهای نفتی شناخته ‌می‌شود. درآمدهای مالیاتی می‌تواند علاوه بر رفع مشکلات مربوط به کسری بودجهٔ سنواتی، بسیاری مشکلات ریشه‌ای اقتصاد کشور را که به درآمدهای نفتی مربوط است نیز حل کند. امروز، عادلانه‌ترین شکل مالیات‌ستانی را باید در زمینه‌های وصول مالیات از ثروت، درآمد، و مصرف دانست که در نقطهٔ مقابل فروش دارایی‌ها، استقراض، چاپ پول، و یا فروش نفت قرار دارد که این‌گونه موارد دارای پیامدهای عمومی است. بنابراین، استفاده از این روش‌ها در اقتصاد مسائل و چالش‌هایی مانند رشد نرخ تورم و نقدینگی، ورشکستگی، و ناکارآمدی را ‌به‌همراه خود خواهد داشت. درحال حاضر، سهم مالیات از تولید ناخالص داخلی در ایران به نسبت کشورهای دیگر پایین است و در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته بیانگر این است که اقتصاد ایران متناسب با ظرفیت‌های خود در بخش مالیات‌ستانی عمل نمی‌کند و به همین دلیل میزان فرارهای مالیاتی بالاست و از آن‌سو نیز با معافیت‌های گستردهٔ مالیاتی مواجه‌ایم.

در فرایند افزایش سهم مالیات از درآمدهای کشور، اصلاح نظام مالیاتی چگونه و با چه کیفیتی باید انجام شود؟

پرداخت مالیات را باید عادلانه‌ترین و منصفانه‌ترین روش ادارهٔ کشور دانست. ‌ ازاین‌رو، ضرورت اصلاح نظام مالیاتی و همچنین تحول‌آفرینی در این بخش از اهمیت بسیاری برخوردار است. البته با توجه به اینکه طی سال‌های اخیر در این بخش اقدامات مناسبی نیز صورت گرفته است، ‌ همچنان با وضع مطلوب و استانداردهای جهانی فاصله داریم. تحقق آنچه در دنیا با عنوان نظام مدرن و هوشمند مالیاتی شناخته ‌می‌شود، نیازمند انجام اقدامات بنیادین در نحوهٔ مالیات‌ستانی و همچنین شیوهٔ اجرای فرایندهای مالیاتی است.

ویژگی‌ها و مشخصه‌های نظام مالیاتی هوشمند چیست؟

اگر بخواهیم به مشخصه‌های یک نظام مالیات‌ستانی هوشمند برسیم، باید از وضعیت مالیات‌ستانی سنتی کشور اطلاع کافی داشته باشیم. این شیوهٔ وصول مالیات که به روش علی‌الرأس متکی است، به‌نحوی است که طی آن ممیز مالیاتی در رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی نقش اساسی خواهد داشت. ‌به‌دلیل اینکه در این روش امکان دردست‌داشتن اطلاعات روشن از فعالیت‌های اقتصادی ممکن نیست، بنابراین امکان تشخیص دقیق و عادلانهٔ مالیات نیز امکان‌پذیر نیست. بنابراین در این شیوه، همواره با نارضایتی مؤدیان مالیاتی مواجه هستیم. برای اینکه کشور بتواند از نظام مالیات‌ستانی سنتی به مالیات‌ستانی هوشمند برسد، باید دو گام بسیار مهم را بردارد. نخستین گام این است که طرح جامع مالیاتی به مرحلهٔ اجرا گذاشته شود که البته در این زمینه اقدامات نهایی شد و به سرانجام رسید. باید گفت با برداشته‌شدن این گام بسیار مهم، زمینه برای ایجاد نظام مالیاتی مدرن در ساختار اقتصادی کشور فراهم شده است. در گام دوم که در دست اجراست، با مدرن‌سازی و هوشمندسازی نظام مالیاتی سروکار داریم و از این طریق امکان دریافت اطلاعات دستگاه‌های ذی‌ربط فراهم و در بانک‌های اطلاعاتی ذخیره ‌می‌شود. از این طریق، امکان به‌دست‌آوردن ریزداده‌های اطلاعات اقتصادی افراد فراهم ‌می‌شود. با اجرای گام دوم، این امکان فراهم ‌می‌شود که بتوان در بخش مالیاتی خدمات بسیاری به‌صورت الکترونیک به مردم ارائه کرد. باوجوداین، ‌به‌دلیل وجود زمینه‌های سنتی، این روش نیز به‌صورت کامل منجر به عدالت مالیاتی نخواهد شد و بیشتر از اینکه عدالت مالیاتی را محقق کند، به اتوماسیون فرایندهای مالیاتی منجر می‌شود. پس باید گفت همچنان شیوهٔ مالیات‌ستانی علی‌الرأس و فرارهای مالیاتی به‌عنوان چالش‌های مهم در بخش مالیاتی وجود خواهند داشت.

سازمان مالیاتی چه برنامه‌هایی برای رفع چالش‌های فعلی مالیات‌ستانی و بهبود کیفیت وصول مالیات در اقتصاد ایران پیش‌بینی کرده است؟

به‌منظور ایجاد تحول در نظام مالیاتی و همچنین دستیابی به توسعهٔ اقتصادی، سیاست‌ها و برنامه‌های مهمی در دستور کار داریم. وصول درآمدهای مالیاتی از طریق مدرن‌سازی نظام مالیاتی و همچنین هوشمندسازی مبتنی بر ریزداده‌های ثبتی مؤدیان در کنار تکمیل پایگاه اطلاعات مؤدیان مالیاتی و برخی اقدامات اولویت‌دار همچون نصب، راه‌اندازی، و استفاده از پایانه‌های فروشگاهی ازجملهٔ اقداماتی است که در این بخش می‌توان از آن‌ها نام برد. هدف این است که کیفیت نظام مالیاتی با استفاده از این روش‌ها، تولید اظهارنامه، و تشخیص مالیاتی افزایش یابد. در همین بخش باید از تلاش برای مقابلهٔ سیستمی و یکپارچه با فرارهای مالیاتی و پیشگیری از گسترش این پدیده نام برد و برای اینکه بتوانیم در زمینهٔ مقابله با فرارهای مالیاتی موفق باشیم، ‌راهی جز دستیابی به اطلاعات همهٔ دستگاه‌های ذی‌ربط در خصوص مبادلات، معاملات، دارایی‌ها، و سرمایهٔ افراد وجود ندارد. اگر بتوان در زمینهٔ مقابله با فرارهای مالیاتی موفق عمل کرد، عدالت مالیاتی گسترش می‌یابد و در کنار رشد و توسعهٔ اقتصادی کشور، تحقق کامل درآمدهای مالیاتی نیز دور از انتظار نخواهد بود.

ملموس‌بودن هزینه‌کرد درآمدهای مالیاتی می‌تواند یکی از راهکارهای تشویق جامعه به پرداخت مالیات باشد. در این زمینه چه اقداماتی باید صورت پذیرد؟

سازمان امور مالیاتی به‌منظور جلب اعتماد عمومی و توسعه و ترویج فرهنگ مالیاتی، ‌ ارتقای اعتماد عمومی در جامعه را نسبت به کارکرد نظام مالیاتی در دستور کار خود دارد. در این رابطه، افزایش آگاهی عمومی دربارهٔ نقش و کارکرد مالیات در جامعه و همچنین حضور پُررنگ رسانه‌ها می‌تواند در زمینهٔ افزایش میزان مشارکت مردم مؤثر باشد. از آن‌سو، معرفی مصادیق عینی هزینه‌کرد مالیات و تبیین شیوه‌های مصرف درآمدهای مالیاتی نیز می‌تواند منجر به ترغیب مؤدیان مالیاتی شود. انجام این‌گونه اقدامات می‌تواند برداشت‌های احتمالی نادرست از عملکرد نظام مالیاتی و همچنین برخی سوگیری‌ها را تغییر دهد. به‌صورت کلی، باید گفت یک نظام مالیاتی کارآمد و متحول باید دربردارندهٔ مؤلفه‌های فرهنگی، ظرفیت‌های رسانه‌ای، و ارتباط مناسب با مردم باشد. امروزه، نظام‌های موفق مالیاتی در دنیا پیشرفت‌های خود را مرهون حرکت مناسب در زمینه‌های ایجاد و ارتقای سطح فرهنگ مالیاتی می‌دانند و از این طریق توانسته‌اند میزان مشارکت مردم را در پرداخت مالیات افزایش دهند.

نظام مالیاتی برای تحقق شعار سال که به رونق تولید نام‌گذاری شده چه گام‌هایی برداشته است؟

حمایت از صادرکنندگان و ارائهٔ معافیت‌های قانونی و برقراری مشوق‌ها از برنامه‌های کلیدی سازمان مالیاتی به‌شمار می‌رود. در حمایت از تولیدکنندگان نیز حمایت‌های مالیاتی هدفمند را برای تولیدکنندگان هوشمند پیگیری و دنبال می‌کنیم. اینکه وصول مالیات معوق به‌صورت زمان‌بندی‌شده را دنبال می‌کنیم نیز یک اقدام حمایتی محسوب ‌می‌شود و در همین راستا نیز به‌دنبال گسترش پایه‌های مالیاتی، ساماندهی معافیت‌ها، اصلاح فرایندهای حسابرسی، و دادرسی در وصول مالیات در کنار تقویت میزان رضایت مؤدیان در نظام جدید مالیاتی هستیم. البته، برخی اقدامات دیگر را نیز در بخش درون‌سازمانی ازجمله اصلاح ساختار تشکیلات اداری و نظام‌های انگیزشی، ‌ شایسته‌سالاری، و مقابلهٔ مؤثر با تخلفات و درعین‌حال تکریم همکاران نیز به‌عنوان اولویت‌ها دنبال می‌کنیم. در کنار انجام تمام این موارد، باید گفت نظام مالیاتی به‌تنهایی امکان پیشبرد تحول مالیاتی را ندارد و در این راه نیازمند همراهی قوای سه‌گانه و باور مدیران میانی دستگاه‌ها هستیم و در این‌صورت می‌توانیم به هوشمندسازی نظام مالیاتی و مدرن‌سازی آن که از پیش‌شرط‌های توسعهٔ هر کشوری به‌حساب می‌آید دست پیدا کنیم. تازمانی که کشور از یک نظام مالیاتی هوشمند و مدرن برخوردار نباشد، شفافیت اقتصادی حاصل نخواهد شد و نمی‌توان امیدوار بود که فرارهای مالیاتی که در حقیقت دزدی و دست در جیب مردم کردن است نیز کاهش یابد.

موضوع مقابله با فرارهای مالیاتی و اقداماتی که در این زمینه صورت می‌گیرد، می‌تواند منجر به افزایش سطح رضایتمندی جامعه و تشویق به پرداخت مالیات شود. در این زمینه چه پیگیری‌هایی انجام شده است؟

فرار مالیاتی و تلاش برای نپرداختن مالیات و مخفی‌کردن درآمدهای مشمول مالیات امروز دیگر تنها یک تخلف نیست، بلکه به استناد قانون مالیات‌های مستقیم جرم تلقی ‌می‌شود و در قانون مجازات‌هایی برای آن پیش‌بینی شده است. برای مقابله با فرارهای مالیاتی، دستگاه‌های امنیتی، نظارتی، امنیتی، انتظامی، و بازرسی امروز به اجماع رسیده‌اند و برخورد جدی با این مقوله در دستور کار قرار دارد. البته، نظام مالیاتی برای رسیدن به اهداف و آمال خود که مهم‌ترین آن‌ها توسعهٔ همه‌جانبهٔ کشور از طریق افزایش درآمدهای مالیاتی است، نیازمند اصلاحات و تغییرات اساسی در شیوه‌های رفتاری بازیگران این عرصه و تغییر قواعد بازی است. سازمان امور مالیاتی امروز پیشتاز در امر توسعه است و از طریق این‌گونه تلاش‌ها می‌توان بر مشکلات اقتصادی کشور غلبه کرد.

برای دریافت شماره ۱۵۷ تازه‌های اقتصاد اینجا را کلیک کنید.

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

دکتر مهری:بکارگیری فناوریهای نوین برای ارائه خدمات مطلوب مشتریان

مدیرعامل بانک صنعت و معدن تأکید کرد: بکارگیری فناوریهای نوین برای ارائه خدمات مطلوب به مشتریان بازار سرمایه و سرعت بخشیدن به روند فرآیند ها ضروری است.

  • 16

بانک رفاه حامی فعالان سلامت و درمان ایران زمین

مدت زمانی است که با شیوع ویروس کرونا، بخش های مختلف اقتصادی کشور دچار مشکل شده اند. یکی از موارد مهم تغییرات حاصل از کرونا، رابطه بین بانک ها و مشتریان آنها است.

  • 17

مجمع عمومی عادی سالیانه و مجمع عمومی فوق العاده بانک پاسارگاد

بانک پاسارگاد اعلام کرد: مجمع عمومی عادی سالیانه سال مالی منتهی به ۱۳۹۸/۱۲/۲۹، بانک پاسارگاد (سهامی عام) راس ساعت۹صبح، روز سه شنبه مورخ ۱۳۹۹/۰۴/۳۱، در محل بانک پاسارگاد برگزار می شود.

  • 17

صادرکنندگان متخلف تحت پیگرد قرار می‌گیرند

رییس‌جمهور در جلسه ستاد اقتصادی دولت اعلام کرد: صادرکنندگانی که از عرضه ارز حاصل از صادرات در موعد مقرر خودداری کرده‌اند، تحت پیگرد قرار می‌گیرند.

  • 15

ضرورت افزایش سرمایه بانک توسعه صادرات برای تحقق جهش صادرات

عضو هیات مدیره بانک خاورمیانه می‌گوید برای تحقق هدف رونق تولید و به دنبال آن جهش صادراتی، افزایش سرمایه بانک توسعه صادرات ایران ضروری است.

  • 15

درج نماد «چکاپا» در بورس

بورس اوراق بهادار تهران از درج نماد یک شرکت جدید در تالار شیشه ای خبر داد.

  • 13

بررسی شاخص‌های توسعه مالی اسلامی ایران و جهان در سال ۲۰۱۸

پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی گزارش جدید بررسی شاخص‌های توسعه مالی اسلامی ایران و جهان در سال ۲۰۱۸ منتشر و پیشنهادات خود را مطرح کرد.

  • 5

آخرین ظرفیت مجاز نگهداری ریسک شرکت‌های بیمه اعلام شد

بیمه مرکزی آخرین ظرفیت مجاز نگهداری ریسک و قبولی اتکایی شرکت‌های بیمه را بر مبنای اطلاعات آخرین صورت‌های مالی مصوب تا روز دهم تیرماه اعلام کرد.

  • 16

تقدیر استاندار سیستان و بلوچستان از بانک مهر ایران

استاندار سیستان و بلوچستان، ‌ گفت: بیمه بازسازی و تجهیز ۵۰۰ هزار خانه روستایی در مقابل حوادث و بلایای طبیعی توسط بانک قرض‌الحسنه مهر ایران، اقدامی بی‌نظیر و بی‌بدیل بود.

  • 17

اقدامات گمرک در خصوص پیگیری برگشت ارز حاصل از صادرات

معاون گمرک ایران اعلام کرد: اقدامات گمرک ایران در خصوص پیگیری برگشت ارز حاصل از صادرات تشریح شد.

  • 14

پست بانک به مجمع می رود

پست بانک زمان برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه صاحبان سهام خود را اعلام کرد.

  • 15

بررسی شاخص‌های توسعه مالی اسلامی ایران و جهان در سال ۲۰۱۹

پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی گزارش جدید بررسی شاخص‌های توسعه مالی اسلامی ایران و جهان در سال ۲۰۱۹ منتشر و پیشنهادات خود را مطرح کرد.

  • 12

ساختمان جدید شعبه بلوار سجاد بانک کارآفرین در شهر مشهد افتتاح شد

ساختمان جدید شعبه بلوار سجاد (فردوسی سابق) بانک کارآفرین در شهر مشهد افتتاح شد.

  • 22

مناسب‌سازی خدمات بانکی برای توان یابان در بانک توسعه تعاون

رئیس اداره کل روابط عمومی بانک توسعه تعاون مناسب‌سازی خدمات بانکی برای توان یابان را در زمره مسئولیت‌های اجتماعی این بانک اعلام نمود.

  • 24

گام تازه پذیرش شرکت‌های استانی در تالار شیشه‌ای

عضو هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، از آغاز عملیات اجرایی برای پذیرش شرکت‌های استانی در بورس و کشف قیمت دارایی آنها در آینده نزدیک خبر داد.

  • 23

راه‌اندازی بورس بین‌الملل در انتظار موافقت شورای عالی بورس

نایب ‌رییس اتاق ایران با تاکید بر ضرورت جلب مشارکت بخش خصوصی در بورس بین‌الملل گفت: تمامی مدارک راه‌اندازی بورس بین‌الملل منطبق بر استانداردهای لازم تهیه‌شده و در انتظار موافقت شورای عالی بورس است.

  • 24

نقدینگی بالا مانع از افت شاخص است

یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تداوم ورود و حضور نقدینگی در تالار شیشه‌ای گفت: تا مادامی که نقدینگی در این بازار حضور داشته باشد، نباید منتظر افت شدید شاخص بورس و ریزش قیمت‌ها بود.

  • 16

اعلام جزییات عرضه اولیه ۲۰ درصدی سهام «ولپارس»

بورس اوراق بهادار تهران با صدور اطلاعیه‌ای، جزییات عرضه اولیه ۲۰ درصدی سهام «ولپارس» را اعلام کرد.

  • 16

بیانیه رسمی بانک ملی ایران درباره برخی فضاسازی های تخریبی

در پی برخی فضاسازی ها علیه بانک ملی ایران، این بانک بیانیه ای صادر کرد.

  • 19

بیانیه رسمی بانک ملی ایران درباره برخی فضاسازی های تخریبی

در پی برخی فضاسازی ها علیه بانک ملی ایران، این بانک بیانیه ای صادر کرد.

  • 26