دو خاستگاه تکرار ابرچالش‌ها

دو خاستگاه تکرار ابرچالش‌ها

دنیای اقتصاد : جمعی از سیاست‌گذاران، اقتصاددانان، کارشناسان، فعالان و پژوهشگران اقتصادی در هشتمین همایش «سیاست‌ پولی و چالش‌های بانکداری و تولید» گردهم آمدند و پیرامون یکی از پرسش‌های اساسی اقتصاد ایران به بحث و تبادل نظر پرداختند.

سه شنبه 17 اردیبهشت 1398 ساعت 4:0

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

دو خاستگاه تکرار ابرچالش‌ها عکس: دنیای اقتصاد

حاضران در این گردهمایی سالانه که به ابتکار گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» برگزار شد، به این پرسش بنیادی پاسخ دادند که راز ماندگاری و رفت و آمد ابرچالش‌های اقتصادی ایران در مقاطع مختلف چیست؟ در این همایش که با حضور و سخنرانی علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، مسعود نیلی، موسی غنی‌نژاد و جمع دیگری از فعالان، پژوهشگران اقتصادی و سیاست‌گذاران همراه بود، دلایل تکرار و ماندگاری چالش‌های اقتصاد ایران از جنبه‌های مختلف اقتصادی و غیر اقتصادی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.

در بخشی از همایش مذکور، معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری به پرسش بزرگ اقتصاد ایران درخصوص راز ماندگاری چالش‌های اقتصادی پاسخ داد. از نگاه او ریشه اصلی تداوم و تکرار مشکلات در اقتصاد کشور در دو دسته کلی قابل تقسیم است. در این چارچوب کلی، عوامل «اقتصادی» و «غیر اقتصادی» متغیرهای اقتصاد کلان را در دوره‌های زمانی مختلف تحت تاثیر قرار داده‌ است. در واقع نهادینه شدن این پارادایم در حدود ۵۰ سال گذشته به بازتولید ابرچالش‌های اقتصادی دامن زده و در عین حال باعث شده است که دوره‌های بهبود، برعکس دوره‌های بروز چالش‌ها،چندان ماندگار نشود. معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری در تحلیل عوامل اقتصادی موثر در تداوم چالش‌ها، کج‌‌کارکردی‌هایی مانند «نگاه کوتاه‌مدت به مسائل و تصمیم‌گیری بر اساس مقتضیات روز»، «زیر سوال بردن بدیهیات علم اقتصاد» و«تفاوت تقویم سیاسی با تقویم منافع بلند‌مدت اقتصاد» را‌ مورد توجه قرار داد. از سوی دیگر، «بی‌توجهی به ابعاد متنوع ساحت اجتماعی از سوی کارشناسان»، «اتخاذ نگاه آرمانی در مسیر سیاست‌گذاری و عدم تناسب این آرمان‌ها با امکانات موجود» و «کوتاه‌مدت بودن جامعه ایرانی»‌ را می‌توان به‌عنوان مهم‌ترین‌ عوامل سیاسی و فرهنگی در استمرار چالش‌های اقتصادی برشمرد.

محمد نهاوندیان در این همایش به بررسی و واکاوی ریشه‌ چالش‌های اقتصاد ایران و دلایل تکرار آنها در دهه‌های گذشته پرداخت. او برگزاری همایش سیاست‌ پولی و چالش‌های بانکداری و تولید را فرصت مناسبی برای پاسخ دادن به یکی از پرسش‌های اساسی و مهم اقتصاد ایران دانست. او عنوان کرد که در وضعیت فعلی که اقتصاد ایران با تحریم‌های خارجی مواجه است، شاید این سوال در ذهن برخی ایجاد شود که امروز وقت خوبی برای طرح چنین مباحثی نیست، اما اتفاقا پرداختن به ریشه‌ مشکلات اقتصادی این پیام را منتقل می‌کند که ما تسلیم رفتارهای بدخواهان نمی‌شویم. بنابراین آنها نمی‌توانند خیال کنند که ما واکنش‌ مورد علاقه آنها را نشان می‌دهیم. ما دچار لحظه‌شماری و شتاب‌زدگی نمی‌شویم بلکه در همین شرایط به مسائل ریشه‌ای می‌پردازیم و فرصت را به اصلاح ساختار تخصیص می‌دهیم.

او اولین مولفه برای اصلاح ساختار اقتصادی را نهادینه کردن نگاه و رویکرد‌های بلند‌مدت در ساختار برنامه‌ریزی‌ عنوان کرد. در چارچوب سیاستی مورد اشاره نهاوندیان، پیش‌نیاز اصلی برای کار بلند‌مدت فاصله گرفتن از برخوردهای سیاسی است. از سوی دیگر، در تحلیل معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری نگرش مقطعی و کوتاه‌مدت به مسائل از نظرگاه «فرهنگی» و «اجتماعی» نیز قابل ارزیابی است.

از این منظر یکی از دلایل کلیدی در تداوم چالش‌ها،‌ تفاوت تقویم سیاسی با تقویم منافع بلندمدت اقتصادی جامعه است. معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری در همین باره اظهار کرد: معمولا دولت‌ها در چهار سال اول کارشان به یک شیوه عمل می‌کنند و در چهار سال دوم شیوه دیگری اتخاذ می‌کنند. بارها شاهد این امر بودیم که وعده‌های سیاسی بدون پشتوانه اقتصادی مطرح شده است. در واقع محاسبه امکانات در وعده‌های سیاسی جایگاهی ندارد. نهاوندیان در بخش دیگری از صحبت‌های خود با طرح چند سوال تلاش کرد که از یک زاویه دید تاریخی استمرار کج‌کارکردی‌های اقتصادی را در ایران مورد واکاوی قرار دهد. به گفته او بررسی برنامه‌های پنج ساله توسعه در قبل و بعد از انقلاب، نشان می‌دهد که خیلی از جملات تکراری و مشابه است، به این معنی که هم نحوه احصای مسائل و هم ارائه حل‌ها برای برون‌رفت از مشکلات یکسان بوده است.

 از سوی دیگر این پرسش مطرح است که آیا ریشه اصلی مشکلات اقتصادی در نوعی دوگانگی میان نظام کارشناسی و تصمیم‌گیری است یا خیر؟ نهاوندیان در این زمینه گفت: مساله این است که میان تشخیص مشکل و ارائه راهکار دچار مشکل هستیم. کارشناسان باید برای اجرای یک پیشنهاد، اقناع سیاست‌گذاران را در ابعاد مختلف مورد توجه قرار دهند. کارشناسان باید با یک نگاه جامع‌، به این موضوع توجه کنند که آیا پیشنهاد‌هایی که ارائه می‌دهند در سطح اجتماعی قابلیت اجرا دارد یا خیر؟ ما باید واقعیت تحقق را مورد توجه قرار دهیم. کسی نمی‌تواند اسم خود را کارشناس بگذارد اما به واقعیت‌ راهکارها توجه نکند. حیات اجتماعی حیطه وسیعی است که از سه ساحت سیاست، فرهنگ و اقتصاد تشکیل شده است. در ارائه راه‌حل‌های اقتصادی باید حتما ساحت‌های دیگر اجتماعی را لحاظ کنیم.

معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری زیر سوال بردن بدیهیات علم اقتصاد را یکی دیگر از عوامل اقتصادی در رفت و برگشت‌ ابرچالش‌های اقتصادی دانست و اظهار کرد: در اقتصاد بدیهیاتی داریم که نمی‌توان آنها را زیر سوال برد. ‌ای کاش در حرفه اقتصاد هم سوگندنامه‌ای مانند سوگندنامه پزشکی داشتیم تا کسی نتواند چارچوب‌های مشترک علم اقتصاد را مورد سوال قرار دهد، گاهی در منازعات سیاسی اظهاراتی مطرح می‌شود که تعجب هر اقتصاد‌خوانده‌ای را برمی‌انگیزد.  اما تصمیم‌سازی‌های روزمره از سوی سیاست‌گذار یکی دیگر از محورهای مهمی بود که در کانون توجه معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری قرار گرفت. او در این باره گفت بعضی از تصمیمات بر اساس اقتضائات روز گرفته می‌شود و وقتی مدتی زمان می‌گذرد و شرایط تغییر می‌کند، دیگر نمی‌توان تصمیمی را که قبلا اتخاذ شده حفظ کرد. بنابراین باید در برنامه‌ریزی‌ها به این نکته توجه کرد.  معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری عنوان کرد که علاوه بر آنکه چالش‌ها در اقتصاد ایران ماندگار است، دوره‌های بهبود،‌ دوام زیادی نداشته است. به گفته او، دوره‌هایی بوده است که اقتصاد ایران به سمت عملکرد مطلوب‌ حرکت کرده اما این مطلوبیت ادامه نیافته است. او عنوان کرد:‌ در سال‌های ۹۲ تا ۹۶ رشد نقدینگی از ۲۵ درصد به ۲۲ درصد کاهش پیدا کرد. تورم ۳۴ درصدی به ۹ درصد رسید و رشد اقتصادی منفی به ۲/ ۳ درصد افزایش یافت. این موارد واقعیت‌هایی است که در این فاصله زمانی اتفاق افتاد، اما به یکباره کل این روند تکان خورد. حال باید به این پرسش پاسخ دهیم که خاستگاه این تغییر رویه در کجا است. آیا خاستگاه این تکانه‌ها اقتصادی بوده است یا سیاسی؟‌ اینکه اقدام یک دولت خارجی در بازار ما تلاطم ایجاد می‌کند، مطمئنا عامل سیاسی است. وقایع دی ماه ۹۶ چه پیامی را به آنها داد؟ اتفاقات دی ماه، بدخواهان را به طمع انداخت که بخواهند به ایران ضربه بزنند. بنابراین نباید حوزه سیاسی را از نظر دور داشته باشیم.

نباید خیال کنیم مشکلی که طبیعت سیاسی دارد با راهکاری اقتصادی قابل حل است. وی ادامه داد:‌ تحریم یک واقعیت تحمیل شده به اقتصاد ایران است اما آنچه مهم است واکنش ما به تحریم‌ها است. در این شرایط برخی می‌گویند دولتی کردن اقتصاد در شرایط تحریم جواب می‌دهد اما اتفاقا جواب مناسب به تحریم‌ها تسهیل اقتصاد است. ما باید تحریم‌ها را با روان‌سازی اقتصادی جواب بدهیم. اقتصاد ایران در شرایطی تاب‌آوری بیشتری خواهد داشت که همه فعالان احساس کارآیی و اثرگذاری کنند. دشمنان از طریق به‌هم‌ریختگی اقتصاد به انشقاق داخلی امید بستند، اما جواب آنها انسجام و وحدت در عرصه داخلی است. نهاوندیان با استفاده از تعبیر دکتر همایون کاتوزیان مبنی بر کوتاه‌مدت بودن نگرش‌ها در جامعه ایرانی، بخشی دیگر از استمرار مشکلات اقتصادی در ایران را نشات گرفته از عوامل فرهنگی دانست. به گفته او، نگرش کوتاه‌مدت به مسائل، صرفا مختص به دولت یا بنگاه‌های اقتصادی نیست، بلکه این نگاه در فرهنگ ما ریشه دارد. عدم توجه به محیط زیست، عمر کوتاه ساختمان‌ها در ایران نسبت به بسیاری از کشورها یا کم اهمیت بودن موضوع بیمه در رفتار اجتماعی و سبد خانوارهای ایرانی همگی ریشه عمیق فرهنگی دارد.   وی ادامه داد: در مواقعی هم آرمان‌هایی مشخص می‌کنیم که در بخش اجرا، زمینه تحقق ندارد. وقتی از آرمانی سخن می‌گوییم، باید ببینیم سازو‌کار اجرایی آن وجود دارد یا خیر. گاهی هم ناهماهنگی میان مراجع تصمیم‌گیر باعث مشکل می‌شود. اینکه مثلا برای یک تصمیم کوچک باید به مراجع مختلف مراجعه شود. این اتفاق منجر به تداخل و تعارض می‌شود و در نهایت باعث می‌شود اقتصاد گران اداره شود.

 

دو دنیای متفاوت اقتصاد ایران

راز مانایی چالش‌های اقتصادی

غایب بزرگ توسعه اقتصادی

بدیل واقعی اقتصاد دولتی

دو دنیای متفاوت اقتصاد ایران

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

نظارت کافی بانک مرکزی بر شبکه بانکی/شرایط بانک ها رو به بهبود است

رئیس کل بانک مرکزی گفت: خوشبختانه به سمت بهبود در حرکت هستیم و شرایط بانک ها باثبات تر شده است و بانک مرکزی نیز نظارت و کنترل لازم را بر این نهادهای پولی اعمال می‌کند.

  • 2

150 نفر 4میلیارد دلار ارز به کشور برنگردانده اند اما آدرسی هم ندارند

عبدالناصرهمتی گفت: بانک مرکزی فهرست ۱۵۰ نفری از صادرکنندگانی که در مجموع حدود ۴ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات داشته اند و به کشور بازنگرداندند را به قوه قضاییه ارسال کرده است البته متاسفانه هیچ نشانی از این افراد به صورت صحیح موجود نیست.

  • 4

سومین افت سنگین بورس در سال ۹۸

شاخص کل بورس تهران امروز با ثبت بیشترین میزان افت از ۱۶ اردیبهشت ماه سال جاری مواجه شد و با کاهش ۷۰۳۵ واحدی (معادل ۲.۸ درصد) به کانال ۲۴۶ هزار واحدی سقوط کرد.

  • 5

قیمت سکه، طلا و ارز در روز سه‌شنبه

قیمت دلار در حالی امروز در بانک و صرافی‌های مجاز بانک مرکزی کاهش یافت و به زیر ۱۲ هزار تومان رسید که قیمت‌ طلا، سکه و ارز هم مثل روز گذشته روند کاهشی طی کرد.

  • 9

افتتاح هفتمین شعبه کارگزاری بورس بیمه ایران در شیراز

هفتمین شعبه کارگزاری بورس بیمه ایران با حضور مدیر عامل کارگزاری، عضو هیات مدیره و معاون توسعه و عملیات، جمعی از مدیران بیمه ایران استان فارس و رئیس انجمن صنفی استان، افتتاح شد.

  • 8

قیمت سکه امروز ۲۵ تیر ۱۳۹۸ وارد کانال ۳ میلیون تومانی شد

قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید بعد از ظهر امروز ۲۵ تیر ۹۸ به قیمت ۳ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان رسید.

  • 4

تحقق کارآفرینی اجتماعی با بهره ­مندی از ظرفیت قرض ­الحسنه و همیار

مدیرعامل بانک قرض­ الحسنه رسالت گفت: با بهره­ مندی از ظرفیت قرض­ الحسنه و همیاری اجتماعی می­ توان کارآفرینی اجتماعی را محقق کرد.

  • 5

پایداری فعالیت توام با توسعه پایدار

بررسی ترازنامه بانک قرض الحسنه مهر ایران در ماههای اخیر نشان میدهد که این بانک در سالهای گذشته نه تنها توانست بحران اقتصادی و التهابات بانکها رامدیریت کند بلکه به نحو چشمگیری فعالیتهای خود را بسط داد.

  • 7

نسخه نویسی الکترونیک، خطای دارویی را کاهش می دهد

مازندران- مدیرکل بیمه سلامت مازندران گفت: نسخه نویسی الکترونیک خطاهای دارویی را کاهش می دهد.

  • 3

عضویت درطرح خریدآنلاین اقساطی بانک‌پاسارگاد

تولیدکنندگان بزرگ و فروشگاه‌های آنلاین معتبر با عضویت در طرح خلاقانه‌ی «خرید آنلاین اقساطی بانک‌پاسارگاد» می‌توانند تولیدات و محصولات خود را با تضمین و بدون ریسک به فروش برسانند.

  • 9

ادامه روند نزولی قیمت‌ها در بازار ارز

مردم با کاهش ارز توقع کاهش قیمت را دارند، دیگر دلال‌ها و اتفاقات نابسامان سیاسی نیز تأثیر بر قیمت ارز ندارد، تنها بانک مرکزی سیاست‌گذار اصلی ارز می‌باشد.

  • 2

رونق تولید داخلی از مسیر ارزش آفرینی و تولید ثروت

مدیرعامل گروه اقتصادی کرمان خودرو با اشاره به ظرفیت های قابل توجه بازار سرمایه از برنامه ریزی برای بهره گیری از پتانسیل این بازار در راستای ایجاد ارزش و تولید ثروت خبرداد.

  • 2

قیمت سکه طرح جدید امروز ۲۵ تیر ۱۳۹۸ به ۴میلیون و ۴۰هزارتومان رسید

قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید امروز ۲۵ تیر ۹۸ به مرز ۴ میلیون تومان رسید و به نرخ ۴ میلیون و ۴۰ هزار تومان معامله شد.

  • 4

روایتی از نرخ‌گذاری‌های عجیب در بازار کاغذ

یک مقام مسئول گفت: نرخ کاغذ با دلار ۱۳ هزار تومانی اکنون با احتساب همه هزینه‌ها ۳۳۰ هزار تومان است، در حالیکه با دلار ۴۲۰۰ تومانی به نرخ ۵۵۰ هزار تومان در بازار به فروش می‌رسد.

  • 3

ریزش ۷۰۰۰ واحدی شاخص بورس

معاملات تالار شیشه‌ای روز جاری با ریزش بیش از ۷۰۰۰ واحدی شاخص کل بورس و رسیدن این متغیر به ۲۴۶ هزار و ۲۷۰ واحد به پایان رسید.

  • 4

بیمه ملت به ازای هر سهم ۲۵۰ ریال سود تقسیم کرد

مجمع عمومی عادی سالیانه صاحبان سهام شرکت بیمه ملت برگزار شد و طی آن تقسیم سود ۲۵۰ ریالی بین سهامداران به تصویب رسید.

  • 4

دلار به کانال ۱۱,۰۰۰ تومان برگشت

قیمت دلار در بانک و صرافی‌های مجاز بانک مرکزی کاهش یافت و به زیر ۱۲ هزار تومان رسید.

  • 6

حمایت از رونق تولید و مدیریت نقدینگی اهداف اصلی بانک مرکزی است

رئیس کل بانک مرکزی گفت: کنترل نقدینگی امسال همچون سال گذشته از اهداف اصلی این بانک است و با این سیاست امیدواریم شاهد کاهش آثار تورمی و کنترل نوسان نرخ ارز باشیم

  • 4

پیام مدیرعامل بانک قرض الحسنه مهر ایران خطاب به همکاران

مدیرعامل بانک قرض الحسنه مهر ایران طی پیامی ضمن تقدیر از زحمات و تلاش های همکاران در سال ۱۳۹۷، بر استمرار حرکت جمعی همکاران به منظور تحقق اهداف سال جاری تاکید کرد.

  • 5

سقوط آزاد ارزش پول انگلیس

پوند انگلیس از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۹ درصد ارزش خود را از دست داده است.

  • 7