دولت علیه بازار

دولت علیه بازار

محمدحسین شاوردی به نظر می‌رسد دستور تازه معاون اول رئیس‌جمهور مبنی بر ساماندهی بازار خودرو و قیمت‌گذاری این بخش در چارچوب سیاست‌های دولت و ستاد تنظیم بازار، تداوم تلقی اشتباهی است که دولتمردان ایرانی از شیوه حل مساله در صنعتی به بزرگی خودروسازی دارند. تلقی‌ای که نتیجه آن را امروز می‌توان به وضوح در آشفته بازار خودرو مشاهده کرد.

پنجشنبه 23 خرداد 1398 ساعت 17:5

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

دولت علیه بازار طرح: میلاد رفاقتی

دستور! این شاخصه کلیدی اقتصادهای دولتی است که در آن تخصیص منابع، نه از طریق هوش بازار و فعالان اقتصادی که با فشار دولتمردان صورت می‌گیرد. دولت در این شیوه قصد دارد تولید محصولات و توزیع کالاها را به هرنحو ممکن با ایده های  خود و نه واقعیات بازار سامان دهد. نتیجه کار هم مشخص است و به عدم تعادل‌های بیشتر منجر می‌شود.اقدام  اخیر دولت در راستای کاهش قیمت محصولات سایپا و ایران خودرو از راه حذف تقاضای کاذب، ساماندهی تقاضای واقعی و رشد تولید عنوان شده  چیزی جز ادامه روند قبلی نیست و با توجه به فضای کلی حاکم بر کشور، احتمالا نتیجه چندانی در بر نخواهد داشت.  این موضوعی است که در بیش از نیم قرن اخیر در ایران، تکرار شده  و مهم‌ترین شیوه حل مساله در اقتصاد ملی بوده است. این نگرش به‌رغم همه نقدهایی که از سوی نهادهای معتبر پژوهشی در داخل و خارج کشور به آن وارد می‌شود، کماکان از سوی دولتمردان مورد استفاده قرار می‌گیرد و در آخرین گام، اسحاق جهانگیری طی نامه‌ای به رضا رحمانی لزوم کاهش قیمت و فراهم شدن زمینه افزایش تولید را به شکلی دستوری خواستار شده است.

لحن نامه معاون اول به وزیر صنعت چنان است که گویی تا پیش از این مرقومه، این نیروهای بازار، اقتصاد شرکتی و بخش خصوصی بوده که موجبات کاهش تولید، افزایش قیمت و التهاب در بازار را پدید آورده و دولت در این زمینه دخالتی نداشته  است. نگاهی دقیق‌تر به روند سیاست‌گذاری صنعتی در ۲۴ ماه اخیر اما این ایده را رد می‌کند. چرا؟ پاسخ به این پرسش سخت نیست.

دولت دوازدهم در حالی با تحریم‌های آمریکا مواجه شد که پیش‌تر بارها هشدار کارشناسان درباره تغییر سیاست‌های اقتصادی، تجاری و صنعتی را شنیده بود. کارشناسان اقتصادی بارها به دولت گوشزد کرده بودند که راه مقابله با تحریم‌ها نه ایجاد محدودیت برای قتصاد ملی که افزایش روابط و مراودات خارجی و لزوم پیوستن به زنجیره جهانی اقتصاد است. کاری که با جذب سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت خودرو، تولید محصولات مدرن رنو، هیوندای، فولکس واگن، پژو و سیتروئن در ایران و البته صادرات آنها محقق می‌شد و ضمن نوسازی خطوط تولید داخلی و تزریق تکنولوژی روز به واحدهای قطعه‌سازی، این بخش از اقتصاد کشور را به چرخ‌دنده موثری در دنیای بزرگ خودروسازی تبدیل می‌کرد. دولت اما چه کرد؟ تا توانست در باز کردن فضای اقتصادی کاهلی به خرج داد تا پژو و سیتروئن نسبت به آینده سرمایه‌گذاری در ایران مردد شوند. آنقدر رنو  از طریق سایپا و مجموعه‌های داخلی معطل ماند تا این خودروساز مشتاق از ایران فراری شد. در نهایت هم بازیگران خارجی وقتی این شرایط را دیدند، عطای همکاری با صنایع داخلی را به لقایش بخشیدند.  از آن سو، عدم استقلال  بانک مرکزی در اتخاذ سیاست های پولی که به رشد مستمر نقدینگی منجر شد در کنار کسری بودجه گسترده دولت دو عاملی بودند که در نهایت زمینه افزایش تورم را فراهم کردند. موضوعی که وقتی با صخره سخت تحریم‌های همه‌جانبه آمریکا روبه‌رو شد سیاست غلط سرکوب قیمت ارز را هم خاتمه داد و به شعله کشیدن سطح عمومی قیمت‌ها در بازارهای مختلف، کاهش توان واردات قطعات و بخش‌های نیمه‌آماده از خارج و نیز افت محسوس تولید خودرو منجر شد .

پیش‌تر بارها و بارها کارشناسان و اقتصاددانان دلایل کاهش تولید خودرو و افزایش قیمت‌ها در بازار را توضیح داده‌اند. در این بین تنها تجربه دولت است که امکان افزایش ندارد و هربار سیاست‌گذاری را به نقطه قبلی و سطح صفر برمی‌گرداند. موضوعی که نیازمند کاوش بیشتر است. به راستی چرا دولتمردان ایرانی تا این اندازه در برابر پذیرش گزاره‌های بنیادین علم اقتصاد مقاومت نشان می‌دهند. آیا ایرانی‌ها حتی از دولتمردان چینی و سوسیالیست عصر مائو هم در مخالفت با واقعیات علم اقتصاد مصمم‌ترند؟  به نظر می‌رسد به همه این عزیزان مطالعه کتاب «چین چگونه سرمایه‌داری شد» نوشته رونالد کوز و نینگ وانگ توصیه می‌شود.در جایی از این کتاب، نویسنده از قول دنگ شیائو پنگ معمار اقتصاد نوین چین می‌آورد که دولتمردان چینی برای فهم واقعیات علم اقتصاد دست به دامان میلتون فریدمن استاد برجسته اقتصاد دانشگاه شیکاگو شدند و تازه بعد از چند هفته آموزش متوجه شدند که در آمریکا و سایر کشورهای پیشرفته، دولت مسوول تولید یا توزیع کالاهای استراتژیک نیست! گزاره‌ای که هنوز هم در ایران پذیرفته نشده است. با اینکه دانش چینی‌ها از اقتصاد در انتهای دهه ۸۰ میلادی صفر بود، اما آموزش و توان تغییر دو گزاره مهمی بود که اصلاح‌گران اقتصاد چین به کمک آنها سریعا خود را برای رسیدن به توسعه اقتصادی آماده کردند. راستی چینی‌ها که زمانی به خاطر سیاست‌های غلط اقتصادی عصر مائو دچار قحطی بزرگ (با ۴۵ میلیون نفر مرگ و میر) شدند و حتی در دهه ۶۰ میلادی از تولید تراکتورهای ساده هم عاجز بودند، چگونه حالا ‌بزرگ‌ترین سازنده خودرو در جهان هستند؟ این نشانه‌ای بزرگ است برای آنها که درس‌های  تاریخ را فرا می‌گیرند.

 

 

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

لاریجانی: بانک مرکزی از اهرم مالیات برای بازگشت ارز صادراتی استفاده کند

رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در بحث بازگشت ارز صادراتی پیشنهاداتی از بخش های مختلف ارائه شده است، به طور مثال محرومیت از معافیت مالیاتی می تواند برای صادرکنندگانی که ارز صادراتی را پس نمی دهند، اعمال شود.

  • 2

بزرگترین صادرکنندگان 'آرد' در جهان

مجموع ارزش صادرات جهانی آرد در سال گذشته میلادی(۲۰۱۸) برابر با ۶.۱ میلیارد دلار بوده است. این آمار بیانگر کاهش ۵.۷ درصدی از سال ۲۰۱۴ و همچنین افت ۲.۴ درصدی در مقیاس سالانه (۲۰۱۸/۲۰۱۷) خواهد بود.

  • 2

کاهش لحظه به لحظه قیمت دلار/ سقوط به کانال 10 هزار تومان

کاهش لحظه به لحظه قیمت دلار در بازار غیر رسمی ادامه دارد و در حالی که تنها چند دقیقه از آغاز معاملات گذشته قیمت این ارز خارجی در آستانه سقوط به کانال 10 هزار تومان قرار گرفت.

  • 2

«جک ریچر» سریال می شود؛ با تام کروز یا بدون او!

شبکه آمازون با خرید حق رایت تلویزیونی «جک ریچر» Jack Reacher، قصد دارد نسخه ای سریالی از آن تهیه کند.

  • 2

تفاهمنامه بانک صادرات و اتاق تهران/ تحریک تقاضا برای رونق تولید

مدیرعامل بانک صادرات ایران با تشریح جزییات تفاهمنامه همکاری این بانک با اتاق بازرگانی تهران گفت: این تفاهمنامه در چارچوب طرح طراوت امضا شد و هدف از آن تحریک تقاضای کل برای رونق تولید است.

  • 3

فروش اوراق گواهی سپرده مدت‌دار ویژه سرمایه‌گذاری( عام)

گواهی سپرده مدت دار ویژه سرمایه گذاری( عام)، از روز پنج‌شنبه ۲۷ تیر ماه تا پایان روز کاری چهارشنبه دوم مرداد ماه سال جاری در شعب بانک کشاورزی عرضه و به فروش خواهد رسید.

  • 4

قیمت نفت خام بیش از ۳ درصد سقوط کرد

ادعای دروغین وزیر خارجه آمریکا که مدعی شد ایران آماده است تا بر سر برنامه موشکی خود مذاکره کند موجب شد قیمت نفت بیش از ۳ درصد سقوط کند.

  • 3

شرایط دریافت سهام و املاک سایپا به جای بدهی به بیمه‌گران

عضو شورای عالی بیمه می‌گوید دریافت سهام و املاک سایپا به جای بدهی این شرکت به شرکت‌های بیمه مشروط به عدم مغایرت آن با آئین‌نامه‌های ۶۰ و ۹۷ سرمایه‌گذاری شورای عالی بیمه است.

  • 3

صفحه نخست روزنامه‌های چهارشنبه

رهبر معظم انقلاب در دیدار ائمه جمعه سراسر کشور: راهزنی دریایی انگلیس خبیث را بی پاسخ نمی‌گذاریم، دلار به کانال ۱۱ هزار تومانی عقب‌نشینی کرد و انتقاد سازمان ملل از ایجاد محدودیت برای هیات ایرانی در نیویورک از مواردی است که مطبوعات امروز به آن پرداخته‌اند.

  • 4

توسعه بخش تعاون از مسیر همدلی و تعاون میسر است

حجت اله مهدیان رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل بانک توسعه تعاون: توسعه بخش تعاون از مسیر همدلی و تعاون میسر است.

  • 4

بانک تجارت مجهز به شبکه گسترده در داخل و خارج از کشور است

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: بانک تجارت مجهز به یک شبکه گسترده و فراگیر در داخل و خارج از کشور است.

  • 4

ارزیابی مثبت از عملکرد بانک تجارت

عضو کمیسیون برنامه بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی گفت: ارزیابی بنده نسبت به نحوه عملکرد بانک تجارت مثبت است.

  • 3

صورت‌های مالی بیمه سال ۱۳۹۷ بیمه آسیا تصویب شد

مجمع عمومی عادی سالیانه بیمه آسیا برگزار شد و اعضا ضمن تصویب صورت های مالی این شرکت در دوره مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۳۹۷، با تقسیم ۱۲۰ ریال سود به ازای هر سهم موافقت کردند.

  • 4

اتاق تهران و بانک صادرات تفاهمنامه همکاری امضا کردند

اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران و بانک صادرات ایران با هدف ارائه انواع خدمات مالی و بانکی به اعضای اتاق تهران، تفاهمنامه همکاری امضا کردند.

  • 4

رئیس کل بانک مرکزی: نقدینگی کشور را به طور هدفمند به سمت تولید می‌بریم

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه نقدینگی کشور را به طور هدفمند به سمت تولید خواهیم برد، گفت: بانک مرکزی ارقام ویژه‌ای را برای افزایش سرمایه در گردش بخش صنعت در نظر گرفته است.

  • 6

رئیس کل بانک مرکزی: نقدینگی کشور را به طور هدفمند به سمت تولید می‌بریم

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه نقدینگی کشور را به طور هدفمند به سمت تولید خواهیم برد، گفت: بانک مرکزی ارقام ویژه‌ای را برای افزایش سرمایه در گردش بخش صنعت در نظر گرفته است.

  • 6

ارقام ویژه‌ای را برای افزایش سرمایه بخش صنعت در نظر گرفته‌ایم

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه نقدینگی کشور را به طور هدفمند به سمت تولید خواهیم برد، گفت: بانک مرکزی ارقام ویژه‌ای را برای افزایش سرمایه در گردش بخش صنعت در نظر گرفته است.

  • 3

بیمه سلامت چقدر از هزینه داروهای «ام. اس» را می‌پردازد؟

رئیس گروه دارو دفتر خدمات تخصصی سازمان بیمه سلامت ضمن اشاره به خدمات دارویی این سازمان بیمه‌گر به مبتلایان ام. اس گفت:۲۱ هزار و ۶۷۹ بیمار ام اس در سال ۹۷ داروی تخصصی دریافت کرده‌اند که از این تعداد هفت درصد مربوط به داروهای وارداتی بوده است.

  • 6

بیمه سلامت چقدر از هزینه داروهای «ام. اس» را می‌پردازد؟

رئیس گروه دارو دفتر خدمات تخصصی سازمان بیمه سلامت ضمن اشاره به خدمات دارویی این سازمان بیمه‌گر به مبتلایان ام. اس گفت:۲۱ هزار و ۶۷۹ بیمار ام اس در سال ۹۷ داروی تخصصی دریافت کرده‌اند که از این تعداد هفت درصد مربوط به داروهای وارداتی بوده است.

  • 5