درون‌زا بودن مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی

درون‌زا بودن مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی

نظام تأمین مالی اسلامی در مقایسه با نظام تأمین مالی متعارف به صورت کاملاً درون‌زا به دنبال پیگیری فعالیت‌های مسئولانه در چارچوب مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

جمعه 16 آذر 1397 ساعت 16:10

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران 

با گسترش صنعتی شدن جوامع و همچنین ایجاد شکاف درآمدی بین ملت‌ها و افراد جوامع، موضوع فعالیت‌های مسئولانه شرکت‌ها در قالب مفاهیم و اصلاحات متعدد چون مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها در تمامی نهادها و بنگاه‌های اقتصادی به عنوان یک موضوع مهم و ضروری برای رفع چالش‌های چون تخریب محیط زیست، گرم شدن زمین و همچنین معضل‌ها و چالش‌های اجتماعی و اقتصادی چون فقر دنبال می‌شود.

این موضوع در خصوص فعالیت‌های تأمین مالی نهادهای مالی و بانکی نیز به قوت و با جدیت از سوی مدیریت و متولیان امر تحت عنوان مسئولیت‌پذیری اجتماعی بانک‌ها، بانک‌های اجتماعی، بانک‌داری اخلاقی و ... پیگیری می‌شود. بر همین اساس در این یادداشت در صدد تبیین جایگاه‌ها فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی هستیم در واقع در ادامه به این بحث پرداخته می‌شود که مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی برخلاف نظام تأمین مالی متعارف به عنوان یک موضوع درون‌زا مطرح است نه یک موضوع برون‌زا و تحمیلی با توجه به شرایط امروز جوامع.

در نظام سرمایه‌داری تمامی نهادهای مالی و بانکی به دنبال حداکثر سازی سود می‌باشند. در واقع تحقق این امر بدون توجه به اثرات محیطی و اجتماعی کارکردهای بنگاه‌های اقتصادی زمینه ساز چالش‌های اجتماعی و اقتصادی چون تخریب محیط زیست و همچنین ایجاد فاصله طبقاتی بین جوامع و افراد شده است که در ادامه به منظور رفع چالش‌های مذکور، مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌عنوان یک قید برای پیگیری هدف اصلی (حداکثر سازی سود بنگاه) از سوی آن‌ها دنبال می‌گردد که نتیجه این موضوع شکل‌گیری اصطلاحات متعددی در حوزه فعالیت‌های مربوط به تأمین مالی چون تأمین مالی اخلاقی، تأمین مالی سبز و ... برای کاهش فاصله طبقاتی و همچنین رفع فقر و تبعیض و حفاظت از محیط زیست و تخریب طبیعت در چارچوب فعالیت‌های اقتصادی تأمین مالی شده در نظام مذکور است.

در مقابل با بررسی مبانی فقهی شکل‌گیری تأمین مالی اسلامی به آشکارا ملاحظه می‌شود که پیگیری این اهداف تحت عنوان فعالیت‌های مسئولانه به صورت درون‌زا در مبانی و اصول اساسی تأمین مالی اسلام در نظر گرفته شده است. پر واضح است که در مهم‌ترین اصول تأمین مالی اسلامی شامل ممنوعیت ربا، ممنوعیت ضرر، ممنوعیت غرر و اکل مال به باطل به عنوان چهار اصل اساسی و پایه‌ای پذیرفته شده در روش‌های تأمین مالی اسلامی است به این مفهوم که هر یک از روش‌ها و ساختارهای تأمین مالی به کار گرفته شده در نظام اسلامی باید بنگاه‌ها و نهادهای مالی با رعایت این اصول به دنبال حداکثر سازی سود باشند. در واقع بررسی هر یک از این اصول نشان‌دهنده جایگاه پیگیری فعالیت‌های مسئولانه در درون نظام تأمین مالی اسلامی است که خود گویای درون‌زا بودن فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی در مقایسه با نظام تأمین مالی متعارف است.

از اصلی‌ترین دلایل ممنوعیت ربا در فعالیت تأمین مالی بحث استثمارگرایانه فعالیت‌های ربوی است که این امر منجر به ایجاد شکاف روز افزون بین طبقه غنی و فقیر است در واقع این صاحب سرمایه است که به نوعی طرف مقابل را با این سازوکار (معامله ربوی) به استثمار خود در می‌آورد که نظام تأمین مالی اسلامی با ممنوعیت فعالیت های ربوی به دنبال خشکاندن ریشه‌های شکاف طبقاتی و فقر است.

دومین اصل اساسی در نظام تأمین مالی اسلامی نفی ضرر است که به عنوان یکی دیگر از اصول فعالیت‌های مسئولانه در ادبیات مسئولیت‌پذیری اجتماعی مطرح است به این صورت که در نظام تأمین مالی اسلامی تمامی فعالیت‌هایی که به نحوی از انحاء زمینه ضرر به طرفین معامله و قرارداد و یا سایر ذی‌نفعان جامعه اسلامی و نوع بشر باشد را رد نموده و اجازه فعالیت به طرفین را نمی‌دهد. این امر در تمامی ابعاد تخریب‌های محیط زیستی و نفع یک گروه در مقابل ضرر گروه‌های دیگر را شامل می‌شود.

در ارتباط با اصل غرر نیز می‌توان به این نکته اشاره کرد که شارع مقدس با ممنوعیت غرر در فعالیت‌های اقتصادی و تأمین مالی زمینه کسب درآمد و سود از فعالیت‌های غیر اخلاقی همچون قمار و شرط‌بندی و همچنین فعالیت‌های ناشی از جهل، کتمان و تقلب را برای کارگزاران اقتصادی محدود نموده است که یکی از اصلی‌ترین جنبه‌های پیگیری فعالیت‌های اخلاقی در رویکرد تأمین مالی اخلاقی به عنوان یکی از شقوق فعالیت‌های مسئولانه است.

در خصوص اصل اساسی اکل مال به باطل نیز می‌توان به این بحث اشاره نمود که شارع مقدس با ممنوع کردن فعالیت‌های مبتنی بر اکل مال به باطل به دنبال خشکاندن ریشه کسب درآمد بدون انجام کار مثبت اقتصادی است. در واقع شارع مقدس با این حکم صریح زمینه کسب درآمد از طریق جهد، تلاش و کوشش برای آبادانی، تولید و خدمت فراهم نموده است که این نیز یکی دیگر از شقوق فعالیت‌های مسئولانه در نهادی نظام تأمین مالی است.

علاوه بر این باید به این نکته توجه کرد که علاوه بر اصول اساسی تأمین مالی اسلامی هر یک از روش‌های مورد تأیید تأمین مالی اسلامی (مرابحه، اجاره، مشارکت و ...) دارای احکام اختصاصی می‌باشند که به نوبه خود شارع با بیان این احکام در صدد حفظ منافع طرفین و مصالح جامع اسلامی بوده که پیگیری فعالیت‌های مسئولانه شرکت‌ها هدفی جز این را دنبال نمی‌کند که نظام تأمین مالی اسلامی به صورت درون‌زا و از طریق مبانی شریعت در پی تحقق آن است. بنابراین با بررسی اصول اساسی تأمین مالی اسلامی به صورت نظری به این جمع‌بندی می‌رسیم که مسئولیت‌پذیری اجتماعی به عنوان یک امر درون‌زا در نظام تأمین مالی اسلامی مطرح است و از سوی نهادهای تأمین مالی اسلامی (بانک‌ و ...) دنبال می‌شود. گواه این مطلب مطالعه سیرالی (Sairally) است که در یافته است که بیش از ۸۰ درصد موافق با این نکته هستند که تأمین مالی کنندگان اسلامی مسئولیت‌پذیری اجتماعی دارند به این معنی که فعالیت‌های مسئولانه اجتماعی را پیگیری می‌کنند.

درون‌زا بودن فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی به معنی غافل بودن از پیگیری فعالیت‌های اجتماعی از سوی نهادهای مالی اسلامی و سازمان‌های متولی ناست بلکه باید در این زمینه به منظور ارزیابی عملکرد نهادهای مالی اسلامی تلاش‌های بیش از پیشی انجام داد.

یحیی لطفی‌نیا

**منبع: ایبِنا

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

قیمت فروش ارز مسافرتی اعلام شد

قیمت فروش ارز مسافرتی روزانه بعد از ساعت 11 صبح به شعب منتخب اعلام و بعد از آن فروش ارز مسافرتی در بانک های عامل آغاز می شود. گفتنی است.

از سامانه پرداخت موبایلی بانک دی رونمایی شد

طی مراسمی از سامانه پرداخت موبایلی بانک دی « دیبا » رونمایی شد.

تسهیلات آنی بانک تجارت؛ بدون ضامن با سود و اقساط انتخابی

با سپرده‌گذاری در بانک تجارت می‌توانید در کمترین زمان ممکن، بدون نیاز به ضامن و با نرخ سود حداقلی وام بگیرید یا اینکه یکی از نزدیکان خود را برای دریافت وام به بانک معرفی کنید.

راهنمای دریافت تسهیلات سودمند بانک رفاه با سود 2 درصد

اگر به دنبال دریافت وام با نرخ سود حداقلی هستید، طرح سودمند بانک رفاه کارگران می‌تواند فرصت مناسبی برای شما باشد تا ضمن دریافت سود سپرده، تا سقف 100 میلیون تومان وام بگیرید.

واردات کالاهای گروه ۴ به مناطق آزاد تا سقف ۱۴۰میلیون دلار مجاز شد

بر اساس مصوبه کارگروهی متشکل از ۴ دستگاه دولتی، مقرر شد تا سقف ۱۴۰ میلیون دلار ثبت سفارش کالاهای اولویت ۴ در مناطق آزاد تا تاریخ ۳۱ فرودین ماه سال ۹۸ انجام شود.

  • 17

هوک: اروپا با آمریکا درباره ایران اختلاف نظر دارد

تهران- ایرنا- نماینده آمریکا در امور ایران با اعتراف به اختلاف نظر واشگتن با اروپا درباره ایران گفت که کشورش به این دلیل از برجام خارج شده که بتواند فشارهایش علیه تهران را افزایش دهد.

  • 14

بورس بازی بلدید؟

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به این که آشنایی با بورس و فعالیت در آن نقش موثری در زندگی افراد دارد، گفت: متاسفانه همه افراد جامعه بورس و فرصت‌های آن را نمی‌شناسند.

  • 16

همتی: صاحبنظران از تحلیلهای اقتصادی غیرواقعی خودداری کنند

تهران - ایرنا - رئیس کل بانک مرکزی در یکی از شبکه های اجتماعی نوشت: صاحبنظران از تحلیلهای اقتصادی غیرواقعی خودداری کنند.

  • 16

رییس جمهوری چین با هیات آمریکایی دیدار کرد

پکن- ایرنا- رییس جمهوری چین شامگاه جمعه با هیات تجاری ایالات متحده آمریکا که به منظور گفت و گوهای تجاری به این کشور سفر کرده است دیدار و گفت و گو کرد.

  • 16

خبرهایی خوب از میوه‌شب عید، صادرات نفت به کره‌ و تسهیلات صادراتی

ذخیره‌سازی میوه شب عید، شکسته شدن طلسم واردات از ایران توسط کره‌ای‌ها، تشریح جزئیات تسهیلات صادراتی توسط بانک مرکزی و لزوم حل مشکلات داخلی در کنار تحریم مهم‌ترین عناوین خبری امروز اداره اقتصادی ایسنا بود.

  • 15

جزئیات تسهیلات بانک مرکزی برای صادرکنندگان

بانک مرکزی در دستورالعمل جدید خود تسهیلاتی را برای صادرکنندگانی که ارز بیشتری را وارد چرخه اقتصاد کرده‌اند، در نظر گرفته است.

  • 16

قیمت نفت امروز ۶۵ دلار را رد کرد

قیمت نفت امروز از ۶۵ دلار گذشت اما با بروز نشانه هایی از کاهش تقاضا، از میان رشدش کاسته شد و به ۶۴.۷۴ دلار در هر بشکه رسید.

  • 16

بهای نفت به بالاترین حد خود در سال 2019 رسید

تهران - ایرنا - تحریم های آمریکا علیه صادرات نفت ونزوئلا و ایران و همچنین کاهش عرضه نفت اوپک باعث شد تا بهای نفت خام برنت امروز جمعه 26 بهمن ( 15 فوریه ) به بالاترین حد خود در سال 2019 میلادی برسد.

  • 17

مدیران ارشد استان می توانند با گرانی‌های موجود مقابله کنند

وزیر صنعت، معدن و تجارت در شورای برنامه ریزی و توسعه استان یزد اظهار داشت: مسئولان استانی باید با تدابیر داخلی نسبت به تنظیم بازار اقدام کنند، طبق برنامه ریزی‌های انجام شده مدیران ارشد استان می توانند با گرانی‌های موجود مقابله کنند.

  • 7

دادوستد ۴۵۹میلیارد سهم در بورس طی ۲۱۷ روز معاملاتی

تعداد ۴۵۹ میلیارد و ۶۵۷ میلیون سهم و حق تقدم از ابتدای امسال تاکنون در مدت ۲۱۷ روز معاملاتی به ارزش ۱۳۸۷ هزار و ۳۴۹ میلیارد میلیارد ریال در بورس اوراق بهادار دادوستد شده است.

  • 17