درون‌زا بودن مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی

درون‌زا بودن مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی

نظام تأمین مالی اسلامی در مقایسه با نظام تأمین مالی متعارف به صورت کاملاً درون‌زا به دنبال پیگیری فعالیت‌های مسئولانه در چارچوب مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

جمعه 16 آذر 1397 ساعت 16:10

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران 

با گسترش صنعتی شدن جوامع و همچنین ایجاد شکاف درآمدی بین ملت‌ها و افراد جوامع، موضوع فعالیت‌های مسئولانه شرکت‌ها در قالب مفاهیم و اصلاحات متعدد چون مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها در تمامی نهادها و بنگاه‌های اقتصادی به عنوان یک موضوع مهم و ضروری برای رفع چالش‌های چون تخریب محیط زیست، گرم شدن زمین و همچنین معضل‌ها و چالش‌های اجتماعی و اقتصادی چون فقر دنبال می‌شود.

این موضوع در خصوص فعالیت‌های تأمین مالی نهادهای مالی و بانکی نیز به قوت و با جدیت از سوی مدیریت و متولیان امر تحت عنوان مسئولیت‌پذیری اجتماعی بانک‌ها، بانک‌های اجتماعی، بانک‌داری اخلاقی و ... پیگیری می‌شود. بر همین اساس در این یادداشت در صدد تبیین جایگاه‌ها فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی هستیم در واقع در ادامه به این بحث پرداخته می‌شود که مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نظام تأمین مالی اسلامی برخلاف نظام تأمین مالی متعارف به عنوان یک موضوع درون‌زا مطرح است نه یک موضوع برون‌زا و تحمیلی با توجه به شرایط امروز جوامع.

در نظام سرمایه‌داری تمامی نهادهای مالی و بانکی به دنبال حداکثر سازی سود می‌باشند. در واقع تحقق این امر بدون توجه به اثرات محیطی و اجتماعی کارکردهای بنگاه‌های اقتصادی زمینه ساز چالش‌های اجتماعی و اقتصادی چون تخریب محیط زیست و همچنین ایجاد فاصله طبقاتی بین جوامع و افراد شده است که در ادامه به منظور رفع چالش‌های مذکور، مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌عنوان یک قید برای پیگیری هدف اصلی (حداکثر سازی سود بنگاه) از سوی آن‌ها دنبال می‌گردد که نتیجه این موضوع شکل‌گیری اصطلاحات متعددی در حوزه فعالیت‌های مربوط به تأمین مالی چون تأمین مالی اخلاقی، تأمین مالی سبز و ... برای کاهش فاصله طبقاتی و همچنین رفع فقر و تبعیض و حفاظت از محیط زیست و تخریب طبیعت در چارچوب فعالیت‌های اقتصادی تأمین مالی شده در نظام مذکور است.

در مقابل با بررسی مبانی فقهی شکل‌گیری تأمین مالی اسلامی به آشکارا ملاحظه می‌شود که پیگیری این اهداف تحت عنوان فعالیت‌های مسئولانه به صورت درون‌زا در مبانی و اصول اساسی تأمین مالی اسلام در نظر گرفته شده است. پر واضح است که در مهم‌ترین اصول تأمین مالی اسلامی شامل ممنوعیت ربا، ممنوعیت ضرر، ممنوعیت غرر و اکل مال به باطل به عنوان چهار اصل اساسی و پایه‌ای پذیرفته شده در روش‌های تأمین مالی اسلامی است به این مفهوم که هر یک از روش‌ها و ساختارهای تأمین مالی به کار گرفته شده در نظام اسلامی باید بنگاه‌ها و نهادهای مالی با رعایت این اصول به دنبال حداکثر سازی سود باشند. در واقع بررسی هر یک از این اصول نشان‌دهنده جایگاه پیگیری فعالیت‌های مسئولانه در درون نظام تأمین مالی اسلامی است که خود گویای درون‌زا بودن فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی در مقایسه با نظام تأمین مالی متعارف است.

از اصلی‌ترین دلایل ممنوعیت ربا در فعالیت تأمین مالی بحث استثمارگرایانه فعالیت‌های ربوی است که این امر منجر به ایجاد شکاف روز افزون بین طبقه غنی و فقیر است در واقع این صاحب سرمایه است که به نوعی طرف مقابل را با این سازوکار (معامله ربوی) به استثمار خود در می‌آورد که نظام تأمین مالی اسلامی با ممنوعیت فعالیت های ربوی به دنبال خشکاندن ریشه‌های شکاف طبقاتی و فقر است.

دومین اصل اساسی در نظام تأمین مالی اسلامی نفی ضرر است که به عنوان یکی دیگر از اصول فعالیت‌های مسئولانه در ادبیات مسئولیت‌پذیری اجتماعی مطرح است به این صورت که در نظام تأمین مالی اسلامی تمامی فعالیت‌هایی که به نحوی از انحاء زمینه ضرر به طرفین معامله و قرارداد و یا سایر ذی‌نفعان جامعه اسلامی و نوع بشر باشد را رد نموده و اجازه فعالیت به طرفین را نمی‌دهد. این امر در تمامی ابعاد تخریب‌های محیط زیستی و نفع یک گروه در مقابل ضرر گروه‌های دیگر را شامل می‌شود.

در ارتباط با اصل غرر نیز می‌توان به این نکته اشاره کرد که شارع مقدس با ممنوعیت غرر در فعالیت‌های اقتصادی و تأمین مالی زمینه کسب درآمد و سود از فعالیت‌های غیر اخلاقی همچون قمار و شرط‌بندی و همچنین فعالیت‌های ناشی از جهل، کتمان و تقلب را برای کارگزاران اقتصادی محدود نموده است که یکی از اصلی‌ترین جنبه‌های پیگیری فعالیت‌های اخلاقی در رویکرد تأمین مالی اخلاقی به عنوان یکی از شقوق فعالیت‌های مسئولانه است.

در خصوص اصل اساسی اکل مال به باطل نیز می‌توان به این بحث اشاره نمود که شارع مقدس با ممنوع کردن فعالیت‌های مبتنی بر اکل مال به باطل به دنبال خشکاندن ریشه کسب درآمد بدون انجام کار مثبت اقتصادی است. در واقع شارع مقدس با این حکم صریح زمینه کسب درآمد از طریق جهد، تلاش و کوشش برای آبادانی، تولید و خدمت فراهم نموده است که این نیز یکی دیگر از شقوق فعالیت‌های مسئولانه در نهادی نظام تأمین مالی است.

علاوه بر این باید به این نکته توجه کرد که علاوه بر اصول اساسی تأمین مالی اسلامی هر یک از روش‌های مورد تأیید تأمین مالی اسلامی (مرابحه، اجاره، مشارکت و ...) دارای احکام اختصاصی می‌باشند که به نوبه خود شارع با بیان این احکام در صدد حفظ منافع طرفین و مصالح جامع اسلامی بوده که پیگیری فعالیت‌های مسئولانه شرکت‌ها هدفی جز این را دنبال نمی‌کند که نظام تأمین مالی اسلامی به صورت درون‌زا و از طریق مبانی شریعت در پی تحقق آن است. بنابراین با بررسی اصول اساسی تأمین مالی اسلامی به صورت نظری به این جمع‌بندی می‌رسیم که مسئولیت‌پذیری اجتماعی به عنوان یک امر درون‌زا در نظام تأمین مالی اسلامی مطرح است و از سوی نهادهای تأمین مالی اسلامی (بانک‌ و ...) دنبال می‌شود. گواه این مطلب مطالعه سیرالی (Sairally) است که در یافته است که بیش از ۸۰ درصد موافق با این نکته هستند که تأمین مالی کنندگان اسلامی مسئولیت‌پذیری اجتماعی دارند به این معنی که فعالیت‌های مسئولانه اجتماعی را پیگیری می‌کنند.

درون‌زا بودن فعالیت‌های مسئولانه در نظام تأمین مالی اسلامی به معنی غافل بودن از پیگیری فعالیت‌های اجتماعی از سوی نهادهای مالی اسلامی و سازمان‌های متولی ناست بلکه باید در این زمینه به منظور ارزیابی عملکرد نهادهای مالی اسلامی تلاش‌های بیش از پیشی انجام داد.

یحیی لطفی‌نیا

**منبع: ایبِنا

ثبت نظر

ارسال

پیشی گرفتن کنای الکتریکی 2019 از رقبا (+عکس)

هیوندای استانداردهای جدید برای بخش کراس‌اور کامپکت را با موتور الکتریکی و انعطاف‌پذیری فوق‌العاده، طراحی جذاب، قابلیت اتصال بسیار بالا و ویژگی‌های امنیتی در سطح بسیار پیشرفته ارائه می‌دهد.

  • 2

نرخ امروز طلا در بازار افغانستان(کابل)

قیمت طلای بیست و یک عیار امروز 24 قوس(آذر)

نرخ امروز ارز در بازار افغانستان(کابل)

ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/۲۴ قوس(آذر)

هادی‌پور از راهیابی به دیدار نهایی بازماند

نماینده تکواندو ایران با شکست در دیدار نیمه‌نهایی مسابقات گرند اسلم چین به دیدار رده‌بندی راه یافت.

  • 2

ریختن 300 هزار دلار از خودرویی در آمریکا (+عکس)/ فقط 205 هزار دلار پیدا شد

به گفته پلیس، دو کیسه پلاستیکی حاوی 140 هزار و 370 هزار دلار پول نقد از در باز عقب خودرو به کف جاده افتاده و با باز شدن کیسه ها، اسکناس ها در هوا پخش شدند.

  • 2

نقش ویژه بورس کالا در شکل‌گیری «نظام بازار» در بازار کالاها

مشاور عالی رئیس اتاق تهران معتقد است گستره معاملا ...

  • 2

ضعف‌های ساختاری

مجتبی شهبازی کارشناس بازار سرمایه ...

  • 2

میلگرد چین ارزان‌تر شد

بازار داخلی و صادرات میلگرد چین وضعیت خوبی ندارد. ...

  • 1

شیفت در افق سرمایه‌گذاری

احسان رضاپور نیکرو کارشناس بازار سرمایه ...

  • 1

بازگشت به قله‎های فتح شده‎

آرش مجاهد نقی کارشناس بازار سرمایه ...

  • 1

هوا کردن «بالن آرزوها» در جلد تجارت فردا

هفته‌نامه تجارت‌فردا امروز با تیتر اصلی «بالن آرز ...

  • 0

مسکن بازار بکر صنعت بیمه است

تهران- ایرنا- رئیس کل بیمه مرکزی با اشاره به وجود بیش از 27 میلیون مسکن در کشور گفت: اگر فعالان صنعت بیمه اهمیت بازار مسکن را درک کنند، تجارت چند هزار میلیارد تومانی خواهند داشت و در تولید ناخالص ملی نیز نقش ویژه ای ایفا می کنند.

  • 4

بانک مرکزی آمادگی خرید ارز صادرکنندگان را دارد

تهران – ایرنا- معاون ارزی بانک مرکزی گفت: بانک مرکزی آمادگی خرید ارز صادرکنندگان با قیمت توافقی را دارد و براین اساس واردکننده را به فروشنده معرفی می کند.

  • 2

تکواندوکاران ایران به نیمه نهایی گرنداِسلم چین رسیدند

تهران- ایرنا- تکواندوکاران ایران با غلبه بر حریفان خود به مرحله نیمه نهایی گرنداِسلم چین راه یافتند.

  • 4

عربستان چندین قرارداد با تونس امضا کرد

تهران - ایرنا - عربستان در ازای سکوت تونس درماجرای کشته شدن 'جمال خاشقچی' روزنامه نگار منتقد آل سعود در کنسولگری این کشور در استانبول، از عقد چندین قرارداد با تونس به ارزش 120 میلیون دلار در زمینه اجرای طرح های کشاورزی وآبرسانی خبر داد.

  • 3

آمادگی بانک مرکزی برای خرید ارز صادرکنندگان

اقتصادنیوز: معاون ارزی بانک مرکزی گفت: بانک مرکزی آمادگی خرید ارز صادرکنندگان با قیمت توافقی را دارد و براین اساس واردکننده را به فروشنده معرفی می کند.

  • 5

هند از لیر ترکیه و وون کره در تجارت استفاده می کند

دهلی نو-ایرنا- وزارت بازرگانی هند در اقدامی که سبب کاهش استفاده از ارز دلار در تجارت با دو شریک بزرگ این کشور می شود، نرخ های خرید و فروش لیر ترکیه و وون کره را جهت تسهیل تجارت با این دو کشور اعلام کرده است.

  • 3

ترفند اخلالگران برای مقابله با روند کاهش قیمت دلار

همزمان با کاهش قیمت ها در بازار ارز جمعی از اخلالگران با کمک کانال های تلگرامی ضدانقلاب و بعضا مجهول الهویه به صورت گسترده به انتشار اخبار جعلی به نقل از رییس کل بانک مرکزی روی آورده اند.

  • 3