تقلای ناظر برای حباب‌زدایی از بازار پایه

تقلای ناظر برای حباب‌زدایی از بازار پایه

دنیای اقتصاد- علیرضا توکلی : در چندسالی که از برپایی بازار پایه (توافقی) می‌گذرد یکی از مواردی که هنوز قانون‌مند نشده و تا حدود زیادی براساس سلیقه ناظر عمل می‌شود، آستانه حجم معاملات برای باطل نشدن معاملات آن روز است. ظاهرا چند روزی است که این آستانه دچار تغییراتی شده که البته سهامداران و فعالان از آن بی‌خبر بوده و تنها در تابلوی معاملات اثر آن‌را مشاهده می‌کنند. مجموعه‌ای از سختگیری‌های دلسوزانه مقام ناظر نسبت به بازار پایه ناشی از نگرانی از فروپاشی حباب قیمتی در نمادهای این بازار است که تصمیمات این‌چنینی را به‌دنبال داشته است.

پنجشنبه 12 دی 1398 ساعت 20:9

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

تقلای ناظر برای حباب‌زدایی از بازار پایه

در گزارش پیش‌رو به برخی از رویدادهای «بازار پایه فرابورس» پرداخته می‌شود تا کمکی هر چند اندک به علاقه‌مندان و سرمایه ‌گذاران در این بازار پرریسک باشد.

سخت‌گیری دوباره ناظر به معاملات بازار پایه

یکی از شرایط تایید معاملات در نمادهای بازارپایه آن است که باید حجم حداقلی از معاملات در آن روز وجود داشته باشد. این ملاحظه کاملا درست و بجاست و در واقع سبب می‌شود با حجم اندکی از معاملات، رشد یا افت قیمتی برای کل سهام آن شرکت رخ ندهد. مثلا در نظر بگیرید با صدهزارتومان معامله سهام یک شرکت، ارزش بازار آن یک میلیارد تومان تغییر کند که چندان شایسته نخواهد بود. این ملاحظه به‌ویژه در زمانی که دامنه نوسان بازار پایه ۱۰ درصد و بیشتر بود، بسیار مناسب‌تر به‌نظر می‌رسید. پس از کاهش دامنه نوسان بازارپایه به یک تا ۳ درصد این موضوع کماکان رعایت می‌شد که طبیعی بود. اما به‌نظر می‌رسد از اوایل این ماه حداقل‌های موردنظر ناظر یا «آستانه حجمی معاملات» رشد قابل ملاحظه‌ای کرده است. نتیجه آن شده که در برخی از نمادها از پایان ماه قبل به این‌طرف در روزهای بسیاری معاملاتشان باطل شده درحالی‌که پیش از این با کسری از حجم فعلی معاملات تایید می‌شد.

شاید عدم‌شفافیت و هراس از وضعیت کنونی قیمت‌های سهام در بازار پایه است که مقام ناظر بازار پایه را مجبور به واکنش شتاب‌زده کرده است. حباب بازار پایه موضوعی است که در شرایط کنونی ذهن بسیاری از کارشناسان بازار را به خود مشغول کرده و مقام ناظر بازار پایه را به استفاده از هر وسیله‌ای برای هشدار به معامله‌گران این بازار واداشته است.  اقدامات ماه‌های اخیر مقام ناظر از محدودسازی دامنه نوسان و همچنین در شرایط کنونی سختگیری در تایید معاملات از این موضوع ناشی می‌شود زیرا تعداد بسیاری از حقیقی‌ها که نسبت به وضعیت کنونی بازار پایه آگاهی کافی را ندارند و از ریسک‌های این بازار بی‌اطلاع هستند به این سمت هجوم می‌آورند و این درحالی‌ است که شاید راه‌حل‌های بهتری برای بازگشت آرامش به بازار وجود داشته باشد.

هراس فرابورس از فرار درصدی‌ها

آگهی عرضه بیش از ۳ درصد سهام «شرکت کف» (شکف) شامل بیش از ۸ میلیون سهم به قیمت پایه ۸۵۰ تومان برای روز یکشنبه هفته آینده روی سایت فرابورس قرار گرفت. شکف که پیش از این هم درباره آن گفته شد درواقع یکی از هلدینگ‌های بهداشتی و غذایی بورس در دهه ۸۰ بود که پس از واگذاری به بخش‌خصوصی دچار مشکلات فراوانی شد. اینک با رشد بی‌محابای بورس و همچنین رالی داغ و نگران‌کننده بازارپایه، قیمت سهم به نزدیک هزارتومان رسیده است. سهامدار حقیقی عرضه‌کننده این بلوک در اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶ و زمانی‌که قیمت سهم کمتر از ۲۰۰ تومان بود در فهرست سهامداران درصدی وارد شد و به تدریج سهام خود را افزایش داد. این فرد حقیقی اینک حاضر است سهام خود را با قیمت پایه‌ای کمتر از قیمت فعلی تابلو واگذار کند.

همانگونه که هفته پیش اشاره شد این آگهی‌ها به‌جهت محدودیت فرابورس برای عرضه سهام توسط سهامداران درصدی بازارپایه است و ممکن است برای بیشتر آنها مشتری پیدا نشود.

در اینجا نیز به‌نظر می‌رسد بار دیگر مقام ناظر فرابورس به منظور حفظ حقوق سهامداران تازه‌وارد و ناآشنا از امکان فروش درصدی‌ها جلوگیری می‌کند. در ابتدای سال ارزش بازار سهام بازار پایه بسیار کم بود و نقدینگی نه‌چندان زیادی کافی بود که نام یک حقیقی در میان سهامداران درصدی بازار پایه وارد شود. اما همین نقدینگی و خرید چند درصد از سهام یک شرکت باعث شد که رشدهای حباب‌گونه‌ای در سهام رخ دهد.  در شرایط کنونی نیز به نظر می‌رسد فرابورس از این موضوع هراس دارد که افرادی که به‌عنوان درصدی‌های سهام شرکت‌های بازار پایه وارد شده‌اند، خود دلیلی برای داغ شدن و قیمت‌های حبابی در این بازار هستند در نتیجه طی یک حرکت سفته‌بازانه از فضای ناآگاهی معامله‌گران کنونی بازار پایه سوءاستفاده کرده و از این نمادها خارج شوند.

زیرا در نهایت و پس از فروکش حباب قیمتی موجی از اعتراضات همین افراد غیرمطلع از واقعیت‌های بازار پایه گریبان مقام ناظر را خواهد گرفت و شاید هراس از آینده باعث شده که مقام ناظر بازار پایه تصمیم‌گیری‌ها خلاف عرف را انجام دهد. این موضوع به «شکف» محدود نمی‌شود و چندین و چند سهم دیگر نیز با مشکل فروش درصدی‌ها مواجه هستند و در این شرایط تر و خشک با هم می‌سوزند. نکته جالب توجه اینکه این معامله‌گران درصدی که نمی‌توانند از سهام خارج شوند تنها از راه‌حل خرید سهام و سیگنال سهامدار درصدی برای داغ کردن برخی از نمادها با حباب واضح در بازار پایه استفاده می‌کنند.

تقسیم سود موهومی در «خبازرس»؟

دیروز در نماد خبازرس «بازرسی مهندسی و صنعتی ایران» اتفاق جالبی افتاد. یک دقیقه پس از شروع معاملات و با انجام یک معامله حدود ۵ هزارتایی، نماد بسته و ۴۰ دقیقه بعد پیغام ناظر مبنی بر تعلیق نماد منتشر شد و البته معاملات هم باطل شد. با مراجعه به کدال معلوم شد که حوالی ساعت ۲۰ یکشنبه‌شب، صورت‌های مالی خبازرس برای سال مالی منتهی به ۳۱/ ۶/ ۱۳۹۸ برروی کدال قرار گرفته است. براساس این صورت‌های مالی، هم در شرکت اصلی و هم در تلفیق به ازای هر سهم بیش از ۳۰ تومان زیان شناسایی شده و سودانباشته شرکت اصلی به زیان انباشته بیش از ۵تومان به ازای هر سهم تبدیل شده است.

ظاهر امر نشان می‌دهد که مجمع سالانه منتهی به ۳۱/ ۶/ ۹۷ در تاریخ ۲۵ آبان‌ماه امسال و با یک‌سال تاخیر برگزار و تقسیم سود حداکثری صورت گرفته است. این درحالی است که در تاریخ برگزاری مجمع سالانه مزبور، صورت‌های مالی ۹ ماهه شرکت نشان از سود ۵۰ تومانی به ازای هر سهم داشت. ولی با انتشار صورت‌های مالی پایان سال مالی تبدیل سود ۵۰ تومانی به زیان بیش از (۳۰) تومانی می‌تواند سبب حساس شدن ناظر نسبت به توزیع سود در مجمعی باشد که در آن تاریخ عملا شرکت زیانده بوده است. خبازرس مجمع سالانه منتهی به ۳۱/ ۶/ ۱۳۹۷ خود را در مهلت مقرر قانونی در نهم دیماه سال ۱۳۹۷ برگزار و در آن‌زمان از ۱۲۲ تومان سود ساخته شده ۱۰۰ تومان را تقسیم و بقیه را به سرفصل سود انباشته منتقل کرده‌است.

پس از آن شرکت مجبور شد در ۲۵ آبانماه امسال آن مجمع را دوباره برگزار و همان مصوبات قبلی را انشا کند. همین موضوع نگرانی از توزیع سود موهومی را در مجمع سال قبل و در ادامه عرضه سهام در مهرماه را ایجاد کرده است.

حسابداران اصطلاحی به‌نام «توزیع سود موهوم» به‌کار می‌برند که یکی از مصادیق آن وقتیست‌که با وجود نشان دادن سود در صورت‌های مالی، برآیند وضعیت شرکت به‌گونه‌ای است که در آینده نزدیک تمام یا بخشی از این سود با زیان دادن شرکت از بین می‌رود. در این حالت مدیران شرکت موظفند جانب احتیاط را در نظر گرفته و از تقسیم سود خودداری کنند تا در صورت رفع مشکلات سرراه شرکت یا تهدیدهای زیان‌رسان، در دوره‌های بعد اقدام به تقسیم سود کنند. یکی از مصادیق چنین حالتی زمانی پیش می‌آید که مدیران یا مالکان شرکت در ماه‌های پایانی مدیریت یا مالکیت خود به‌سر می‌برند. در اینجا مدیران تمایل دارند که با تقسیم سود مناسب سابقه خوبی برای رزومه مدیریتی خود کسب کرده و پس از آن قدم در وادی بعدی مدیریت خود بگذارند. اگر هم مالکان فعلی پشت این موضوع باشند، هدفشان آن است که در پایان سرمایه‌گذاری خود در شرکت، سود مناسبی را به‌دست آورند و پس از آن شرکت را به مالک بعدی واگذار کنند.

اما خبازرس و صورت‌های مالی جدید آن. با بررسی یادداشت‌های صورت مالی منتهی به ۳۱/ ۶/ ۹۸ متوجه می‌شویم که شرکت حدود ۱۵ میلیارد تومان یعنی نزدیک ۱۰۰ تومان به ازای هر سهم به‌عنوان «هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول» شناسایی کرده که همین سبب از بین رفتن تمام سود خالص دوره و سود انباشته شده است. بر این اساس به‌نظر می‌رسد نگرانی مقام ناظر از این جهت است که مطالبات سنواتی مشکوک‌الوصول وجود داشته و سهامداران پیشین شرکت در سال گذشته آن را تقسیم کرده‌اند اما در سال‌جاری و پس از عرضه سهام در بازار و وارد شدن سهامداران جدید مشکوک‌الوصول بودن این مطالبات را اعلام کرده‌اند.

وجود مطالبات در شرکت‌هایی مانند خبازرس که کارشان بازرسی فنی است موضوعی معمول است و بر این اساس تقسیم سود حداکثری با توجه به عدم تعیین‌ تکلیف این مطالبات در سال گذشته و سپس عرضه سهام به‌صورت عمومی مقام ناظر را به واکنش واداشته است. بازرسی فنی از فعالیت‌هایی است که در حین انجام آن یا پس از اتمام کار، ایجاد اختلاف‌نظر بین کارفرما و پیمانکار بسیار رخ می‌دهد. در بسیاری از موارد هم رفع این اختلاف‌نظر زمان طولانی نیاز دارد و حتی بعضا به نتیجه نمی‌رسد.

این اختلاف‌نظرها سبب انباشته شدن مطالبات طی چند سال می‌شود تا وقتی‌که نهایتا شرکت برای برخی از این مطالبات ذخیره گرفته و آنها را به سرفصل مطالبات مشکوک‌الوصول ببرد.

هزینه این ذخیره‌گیری سود شرکت را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر اگر عزم چندانی برای پیگیری حقوقی دریافت مطالبات وجود نداشته باشد، در واقع مطالبات سوخت شود. یکی از زمان‌هایی که شناسایی مطالبات مشکوک‌الوصول مورد تاکید قرار می‌گیرد هنگامی‌ است که شرکتی برای عرضه در بازارهای بورس آماده می‌شود و خریداران سهام و مقام ناظر توقع شفافیت بیشتری را در صورت‌های مالی دارند. از جمله اینکه مطالباتی که سال‌ها از سررسید آن گذشته و در اصطلاح سنواتی شده‌اند اگر قابل وصول نیستند، مشکوک‌الوصول تلقی شوند تا شرکت با سود موهوم عرضه نشود.

وقتی سهامدار عمده خبازرس نتوانست شرایط موردنظر فرابورس را جلب کند به عرضه در بازار نه‌چندان شفاف پایه قناعت کرد تا ۵/ ۴ میلیون از سهام خود را در یکی از روزهای آخر مهرماه امسال به قیمت هر سهم ۸۷۰ تومان بفروشد و پس از آن با دامنه نوسان دو درصدی ۲۵ درصد رشد قیمتی را تجربه کرده است و در شرایط کنونی باید در انتظار واکنش مقام ناظر به اتفاقات مشکوک در صورت مالی خبازرس بود.

artava@chmail.ir

ترین‌های بورس ترین‌های فرابورس اخبار مجامع
صنایع بورسی شرکت‌های بورسی بازار نفت
بازار طلا بازار فلزات بازار پتروشیمی‌ها
بورس کالا شاخص‌های بورس تحلیل بورس
این مطلب برایم مفید است
21 نفر این پست را پسندیده اند

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

تمدید مهلت اظهارنامه صاحبان مشاغل تا ۱۵ تیر

رئیس کل سازمان امورمالیاتی کشور، از تمدید مهلت ارائه اظهارنامه مالیاتی و ارسال فرم تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم تا ۱۵ تیر ۱۴۰۰ خبر داد.

  • 1

حمایت بانک سپه از تولیدکنندگان و اقشار آسیب‌پذیر

بانک سپه همزمان با اجرای پروژه ملی ادغام، طی سه سال اخیر نقش محوری در حمایت از واحدهای تولیدی، اقشار آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر، رونق تولید و ایجاد اشتغال در اقتصاد کشور ایفا کرد.

  • 7

حمایت بانک توسعه تعاون از اشتغال‌زایی در استان خوزستان

مدیرعامل بانک توسعه تعاون گفت: برای بررسی مشکلات اشتغال در استان خوزستان آماده همکاری با دستگاه‌های استانی هستیم.

  • 7

بدون ضامن هم می‌توانید وام بگیرید

با خدمات جدید بانک مهر ایران، برای دریافت تسهیلات نیازی به ضامن ندارید.

  • 9

افت ۲ هزار واحدی بورس آخرین روز کاری هفته

بورس تهران با افت ۲ هزار واحدی شاخص کل، معاملات هفتگی خود را به پایان رساند.

  • 6

تسهیل ایفای تعهدات ارزی

رئیس کمیته اقدام ارزی، از تسهیل ایفای تعهدات ارزی در بسته سیاستی برگشت ارز حاصل از صادرات خبر داد.

  • 4

سقف تراکنش‌های بانک مسکن افزایش یافت

بانک مسکن اعلام کرد که سقف مجموع انتقال وجوه( با مبدا حساب) بانک مسکن با بهره‌گیری از رمز یک بار مصرف تا ۱۰۰ میلیون تومان(یک میلیارد ریال) افزایش یافته است.

  • 4

واریز ۷۶ هزار میلیارد ریال سهم آورده متقاضیان مسکن ملی

مدیرعامل بانک مسکن با بیان اینکه تاکنون بیش از ۷۶ هزار میلیارد ریال از سهم آورده متقاضیان مسکن ملی واریز شده است، گفت: نزدیک به ۲۰ هزار میلیارد ریال از این منابع مردم به پروژه‌ها اختصاص یافته است.

  • 3

پرداخت تسهیلات اشتغالزایی با اولویت زنان سرپرست خانوار

عضو هیات مدیره بانک مسکن از پرداخت تسهیلات اشتغالزایی به مددجویان با اولویت زنان سرپرست خانوار خبر داد.

  • 5

رشد ۱۱۳ درصدی اوراق بدهی دولتی در سال ۹۹

بر اساس آمار، عرضه اوراق بدهی دولتی به عنوان یکی از راهکارهای جذب منابع و مدیریت نقدینگی در سال گذشته افزایش یافته و عرضه سایر اوراق مالی اسلامی با نوسان همراه بوده است.

  • 2

رشد ۱۱۳ درصدی انتشار اوراق بدهی دولتی در سال ۹۹

بر اساس آمار، عرضه اوراق بدهی دولتی به عنوان یکی از راهکارهای جذب منابع و مدیریت نقدینگی در سال گذشته افزایش یافته و عرضه سایر اوراق مالی اسلامی با نوسان همراه بوده است.

  • 2

حمایت بانک کشاورزی از پرورش گل

نگاه ویژه و حمایت از پرورش گل ، به مثابه یکی از روش های افزایش درآمد های غیر نفتی و رونق اقتصادی کشور، همواره در دستور کار بانک کشاورزی قرار دارد.

  • 3

بازگشت۸۰۰ طرح راکد به چرخه تولید باحمایت بانک کشاورزی

با استفاده از حمایت‌های مالی و تمهیدات بانک کشاورزی، حدود ۸۰۰ طرح راکد و بلاتکلیف به ارزش بیش از ۲۰ هزار میلیارد ریال در فاصله سال‌های ۹۶ تا ۹۹ به چرخه تسهیلات و تولید بازگشته است.

  • 3

اعطای تسهیلات ارزان قیمت به کارگران نمونه استان‌های کشور

بانک رفاه کارگران در سال "تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها " و با هدف تکریم و تجلیل از اقشار مختلف جامعه کارگری کشور، به کارگران نمونه استان‌های کشور تسهیلات ارزان قیمت پرداخت می‌کند.

  • 8

رفت و برگشت شاخص بورس

شاخص کل بورس پس از افت ۴۴ واحدی در ارتفاع یک میلیون و ۱۵۰ هزار واحدی قرار گرفت.

  • 6

افزایش قیمت سکه و دلار در بازار

نائب رئیس اتحادیه طلا و جواهر گفت: امروز ۲۵ خرداد ۱۴۰۰ شاهد افزایش قیمت سکه و دلار در بازار بودیم.

  • 8

حذف تدریجی پول کاغذی در مبادلات/ دوران اسکناس به پایان می‌رسد

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به کمرنگ شدن نقش پول کاغذی در برخی کشورهای جهان، معتقد است: رمزارزها چرخه نابودی پول کاغذی را تسریع می‌کنند.

  • 7

تعبیر «حباب» برای بورس اشتباه است

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: زمانی که در مورد بورس و قیمت دارایی‌ها صحبت می‌شود در مورد متغیر اسمی صحبت می‌شود، در نتیجه مقایسه یک متغیر اسمی با متغیر واقعی بسیار مقایسه نادرستی است.

  • 6

پیش‌بینی رشد اقتصادی بیش از دو درصد در سال ۱۴۰۰

رئیس اتاق بازرگانی با تاکید بر اینکه مهم‌ترین مساله دولت بعدی مسائل اقتصادی است، اظهار کرد: براساس پیش‌بینی بانک جهانی نیز، امسال رشد اقتصادی ایران بالاتر از دو درصد خواهد بود.

  • 3

نرخ رسمی۲۱ ارز افزایش یافت

بانک مرکزی نرخ رسمی ۴۶ ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۲۱ ارز کاهش و ۱۶ ارز افزایش یافت. همچنین نرخ ۹ ارز هم بدون تغییر باقی ماند.

  • 7