اقتصاد گریزان از مالیات؛ وزارت اقتصاد کم‌کار

اقتصاد گریزان از مالیات؛ وزارت اقتصاد کم‌کار

موعد بستن بودجه سال ۹۹ فرا رسید و دولت پس از رفت و برگشت‌های بسیار، نتوانست تکلیف لوایح مالیاتی را جهت ایجاد پایه های جدید مالیاتی به‌عنوان درآمد پایدار جایگزین نفت به سرانجام برساند.

سه شنبه 28 آبان 1398 ساعت 9:41

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از مهر 

به گزارش خبرنگار مهر، بیش از نیم قرن از اعتیاد بودجه ایران به درآمدهای نفتی می‌گذرد؛ اعتیادی که موجب از بین رفتن ظرفیت‌های تولید کشور، وابستگی به واردات، گسترش فساد و ... شده است. آشکار بودن این اعتیاد هشدارهای اقتصاددانان را از سال‌های دور مبنی بر مواجه شدن با یک آینده نه چندان مناسب به همراه داشته است؛ در این بین حتی در دهه هفتاد برنامه‌ریزان سعی در یافتن مسیری دقیق جهت خلاصی از وابستگی به نفت داشتند اما فقط روی کاغذ برنامه‌ریزی کرده بودند.

حتی در اوایل دهه هشتاد حساب ذخیره‌ ارزی که بعدها به صندوق توسعه ملی تغییر هویت داد، راه‌اندازی شد تا به تدریج از وابستگی به نفت کاسته شود اما این صندوق نیز در نهایت تبدیل به قلک دولت‌ها شد و هدف اصلی خود را فراموش کرد.

در این بین که برنامه‌های رهایی از نفت صرفا روی کاغذ نوشته و پشت تریبون‌ها گفته می‌شد، اقتصاد ایران با تکانه‌هایی از جنس تحریم همه‌جانبه نفت و البته کاهش جهانی نرخ این کالا، مواجه شد. در نهایت نیز تقاطع اهداف پیش‌بینی‌ شده برای اقتصاد کشور در برنامه‌های مختلف به ویژه برنامه ششم توسعه و سند چشم‌انداز با تحریم‌های خارجی منجر به این شد که مسئولان کشوری بیش از پیش بر لزوم رهایی از درآمدهای بادآورده نفتی حداقل در تامین هزینه‌های جاری، پی ببرند.

مالیات بهترین جایگزین

در این راستا کارشناسان با بهره‌گیری از تجارب کشورهای مختلف، مالیات را بهترین جایگزین نفت اعلام کردند و مسئولان نیز با توجه به مواهب درآمدهای مالیاتی در پی گسترش این حوزه با استفاده از ظرفیت‌های بی‌شمار کشور برآمدند و هر ساله رقم درآمدهای مالیاتی را در بودجه افزایش دادند و حتی قانون مالیات‌های مستقیم را برای بهبود اوضاع مالیات‌ستانی در سال ۹۴ به تصویب رساندند.

در این بین افزایش تحریم نفتی و در تنگنا قرار گرفتن صادرات این کالا، موجب شد که دولت بودجه ۹۸ را با وابستگی بین ۲۵ تا ۳۰ درصدی به نفت ببندد و درآمد مالیاتی را نزدیک ۱۵۳ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی کند، اما با توجه به عدم همخوانی این منابع با هزینه‌های کشور، انتشار اوراق و به صورت گسترده و برداشت از صندوق توسعه ملی در دستور کار قرار گرفت، اما با این حال مطابق با پیش‌بینی‌ها «کسری» همسایه دیوار به دیوار بودجه ۹۸ خواهد بود.

اینجا بود که دولت وعده داد پایه‌های مالیاتی را به جهت داشتن یک منبع مطمئن درآمدی، گسترش خواهد داد و معافیت‌های مالیاتی را به حداقل خواهد رساند تا با تنوع درآمدهای مالیاتی در کنار سایر منابع، در حد توان وابستگی بودجه به نفت را کاهش دهد. 

وعده های بی فرجام 

در ابتدا اعلام شد که دولت قصد دارد هر چه سریع‌تر لایحه مالیات بر عایدی سرمایه، لایحه معافیت‌های مالیاتی و لایحه مالیات بر مجموع درآمد (اصلاح قانون مالیات های مستقیم) را به مجلس تقدیم کند؛ فرهاد دژپسند وزیر امور اقتصادی و دارایی در گفت و گویی که با مهر در خرداد ماه داشت گفته بود که «مالیات بر عایدی سرمایه» و «مالیات بر درآمدهای مستقیم» در قالب دو لایحه مجزا در حال طی کردن مراحل نهایی خود هستند. همچنین لایحه معافیت‌های مالیاتی نیز برای ساماندهی معافیت ها در حال بررسی است.

در طی فصل تابستان نیز از دهقان دهنوی معاون اقتصادی دژپسند گرفته تا پارسا رئیس جدیدالورود سازمان امور مالیاتی از تهیه جداگانه لوایح مالیاتی خبر می دادند و در هر بار مصاحبه با رسانه ها، هفته آینده و ماه آینده را برای تکمیل لوایح وعده می دادند.

لوایح ادغامی مالیات

تا اینکه پارسا در مرداد ماه در گفت و گویی که با مهر داشت از ادغام لوایح مالیاتی در یک لایحه تحت عنوان لایحه مالیات بر مجموع درآمد (اصلاح قانون مالیات های مستقیم) خبر داد و گفت که نظر وزیر اقتصاد بر این بود که برای داشتن برآورد دقیق از مالیات، لوایح ادغام شوند.

خرداد، تیر، مرداد، شهریور، مهر و آبان گذشت اما خبری از لایحه مذکور نشد و وزارت اقتصاد اعلام کرد که تا پایان پاییز کار بررسی لایحه را به اتمام می‌رساند! 

این در حالی است که محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، اعلام کرده بود که «بودجه جاری سال آینده بدون منابع نفتی تامین می‌شود و یکی از منابع جایگزین، درآمدهای مالیاتی است، اما نه به معنای اینکه ما بخواهیم ضرایب مالیات‌های موجود را افزایش دهیم بلکه حتی با توجه به شرایط موجود قرار شده است تا ضرایب بنگاه‌های تولیدی را کاهش دهیم. بنابراین درآمدهای مالیاتی از تعیین پایه‌های مالیاتی جدید همچون مالیات بر عایدی سرمایه و حذف معافیت‌های بی مورد که نیازی به وجود آنها در شرایط جنگ اقتصادی نیست، تامین خواهد شد.»

منتظر فصل جدیدی در اقتصاد به نام «اوراق» باید باشیم

وحید عزیزی کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه بلاتکلیفی داخل دولت وجود دارد، اظهار داشت: سازمان برنامه و بودجه هدف‌گذاری خوبی کرده است به این صورت که هم نفت باشد و هم درآمدهای جایگزین پایدار.

وی افزود: منتهی نکته اینجاست که منظور از درآمدهای جایگزین چیست؟ اگر منظور مالیات است که جای بحث ندارد اما اگر منظور این است که دوباره همچون سال جاری، به ریسمان انتشار اوراق آویزان شویم، قطعا نتایجی بدتر از وابستگی به نفت خواهد داشت.

عزیزی ادامه داد: اگر لوایح مالیاتی دولتی قبل از بودجه به نتیجه نرسد عملا ما شاهد وابستگی به اوراق خواهیم بود؛ یعنی فصل جدیدی به نام «وابستگی به اوراق» خواهیم داشت که به مراتب بدتر از وابستگی به نفت است و به ناچار تورم‌های شدیدی را باید متحمل شویم.

عدم حمایت وزارت اقتصاد از دولت

تعلل و کم کاری وزارت اقتصاد در تدوین و به سرانجام رساندن لوایح مالیاتی در حالی است که سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده بودجه جاری سال 99 کل کشور را بدون نفت بسته است. این در حالی است که پایه های جدید مالیاتی که می تواند بعنوان یک درآمد پایدار جایگزین درامدهای نفتی در بودجه شود، هنوز به سرانجام نرسیده است و مشخص نیست بودجه جاری کشور که قرار است بدون وابستگی به نفت بسته شود، بار خود را بر دوش کدام درآمدهای دولت خواهد انداخت. 

عزیزی در این باره اظهار داشت: در حال حاضر مساله‌ای که اعلام می‌شود این است که دولت قصد دارد مالیات را جایگزین نفت کند و مسیر اصلی هم اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم است که در حال جمع‌بندی در وزارت امور اقتصادی و دارایی است.

این کارشناس اقتصادی افزود: متاسفانه طی یک سال اخیر این خبر به کرات تکرار شده است و هر هفته این خبر منتشر می‌شود که لایحه مذکور تا یک هفته بعد، تا یک ماه بعد به دولت ارسال می‌شود در حالی که هنوز این اتفاق نیفتاده است.

عزیزی تصریح کرد: اینجا باید مقصر اصلی را وزارت اقتصاد قلمداد کرد که این موضوع عوامل متعددی دارد از جمله اینکه حمایت لازم از دولت در وزارت اقتصاد دیده نمی‌شود، همچنین شجاعت لازم برای اصلاحات در این وزارتخانه وجود ندارد.

باید منتظر کسری بودجه ۲۰۰ هزار میلیاردی باشیم

این کارشناس اقتصادی گفت: برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد که کسری بودجه در سال آینده به بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان خواهد رسید.

وی افزود: اگر دولت سیاست‌های مربوط به اصلاح مالیاتی را انجام ندهد به هیچ عنوان، با هیچ منبع دیگری نمی‌تواند در برابر کسری مقاومت کند.

عزیزی ادامه داد: اگر به دستاویزهای دیگر همچون انتشار اوراق رو بزند هم با تبعات بیشتری نسبت به کسری مواجه خواهد شد.

دولت شجاعت انجام اصلاحات مالیاتی را ندارد

وی با بیان اینکه اشکال اصلی اینجاست که دولت هیچ اصلاحی نمی‌خواهد انجام دهد، گفت: دولت در پی اخذ مالیات از ثروتمندان و اصناف پردرآمد نیست؛ نمی‌خواهد پایه‌های جدید مالیاتی برای فعالیت‌های غیرمولد و غیرتولیدی وضع کند و فکر می‌کند با فشار بر همین مودیان موجود و مودیان تولیدکننده و شفاف می‌تواند درآمدهای مالیاتی را افزایش دهد که به هیچ وجه قابل تحقق نیست.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: دولت آنچه را که به عنوات ظرفیت مالیاتی کشور گفته می‌شود پی‌گیری نکرده است.

وی افزود: یک بحث کوتاهی روی مالیات بر سود سپرده‌های بانکی صورت گرفت و در حالیکه مخاطب این مالیات تعداد کمی از مردم بودند، دولت سریعا عقب‌نشینی کرد.

عزیزی ادامه داد: دولت به دلایل سیاسی و عدم داشتن شجاعت سریع از اصلاحات عقب‌نشینی کرد. این موضوع در وزارت اقتصاد نمود بیشتری دارد.

لایحه اصلاح قانوت مالیات‌های مستقیم به این مجلس نمی‌رسد

وی با بیان اینکه لایحه اصلاح قانوت مالیات‌های مستقیم هنوز در وزارت اقتصاد جمع‌بندی نشده است، گفت: حتی اگر فرض کنیم طی هفته پیش‌رو این لایحه از وزارت اقتصاد خارج و به هیات‌دولت برود، آیا دولت فرصت بررسی دارد؟ دولت می‌خواهد بودجه را بررسی کند و حال اگر دولت لایحه را بررسی و به مجلس هم ارسال کرد، مجلس چه زمانی می‌خواهد آن را بررسی کند؟

این کارشناس اقتصادی اظهار داشت: به نظر می‌رسد لایحه مالیاتی نه به این مجلس می‌رسد و نه به این دولت.

دولت باید در قالب بودجه، اصلاح مالیاتی را به مجلس ارائه کند

عزیزی گفت: تنها راه این است که اگر دولت مبنای مشترکی برای اصلاح مالیاتی دارد باید در قالب لایحه بودجه به مجلس ارائه کند که دست‌کم امسال بخش‌هایی از این اصلاحات اجرایی شود و برای سال آینده قوانین را به صورت پایدار اصلاح کنیم.

استیصال دولت!

وی افزود: به نظر می‌رسد دولت در یک استیصالی مانده است که نه می‌خواهد کسی از دستش ناراحت شود و اقدام و اصلاح جدی انجام دهد و نه می‌داند که با این کسری چه کند.

عزیزی تاکید کرد: اگر دولت این شجاعت را در اصلاح نظام مالیاتی که به عده کمی از مردم اصابت می‌کند، به خرج ندهد در عوض باید نارضایتی بسیاری از مردم را تحمل کند.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: شاید این عدم اصلاح نظام مالیاتی برابر با پایان عمر سیاسی دولت هم تلقی شود.

به گزارش خبرنگار مهر، با ورود به آذر که ماه بودجه و ارسال آن به مجلس است، نمایندگان در کنار بررسی لوایح و طرح‌های قبلی، باید بودجه را در کنار بودجه شرکت‌های دولتی بررسی کنند و به نظر نمی رسد فرصتی برای بررسی لایحه مالیاتی دولت باشد، آن‌هم در شرایطی که کمتر از ۵ ماه تا اتمام کار مجلس فعلی باقی مانده‌است. ضمن اینکه این لوایح هنوز در دولت بلاتکلیف است. 

کد خبر 4772567
سمیه رسولی

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

بورس در بالاترین سطح تاریخی

شاخص بورس در پایان داد و ستدهای روز جاری با افزایش بیش از ۷۱۰۰۰ واحدی به یک میلیون و ۸۱۲ هزار و ۷۹۷ واحد رسید تا به بالاترین سطح تاریخی خود دست پیدا کند.

  • 20

مبلغ وام قرض الحسنه طرح پردیس بانک سینا افزایش یافت

به منظور ایجاد شرایط بهره مندی تعداد بیشتری از هموطنان و مشتریان عزیز از تسهیلات ارزان قیمت، مبلغ طرح تسهیلات ارزان قیمت پردیس بانک سینا افزایش و زمان اجرای این طرح نیز تا پایان سال ۹۹ تمدید شد.

  • 22

۱۳ شرکت غیربورسی سهام عدالت یک هلدینگ فراگیر ملی شود

رییس سازمان بورس از تصمیم جدید شورای عالی مبنی بر انتقال ۱۳ شرکت غیربورسی سهام عدالت به یک هلدینگ فراگیر ملی خبر داد و گفت: تمام مشمولین، سهامدار این هلدینگ خواهند شد.

  • 14

موافقت کمیته فقهی با کلیات تامین مالی از طریق انتشار اوراق وکالت

دبیر کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار اظهارداشت: این کمیته با کلیات تامین مالی دولت از طریق انتشار اوراق وکالت عام موافقت کرد.

  • 15

مشکل تورم از جانب عرضه کل اقتصاد است

رییس پژوهشکده پولی و بانکی گفت: مشکل تورم از جانب عرضه کل اقتصاد و دو شاخص مهم «نوآوری» و «بهره‌وری» است.

  • 15

شاخص بورس وارد کانال ۱۸۰۰۰۰۰ واحدی شد

شاخص بورس با رشدی بیش از ۶۲ هزار واحدی در معاملات روز جاری در حالی که بیش از یک ساعت به پایان معاملات باقی مانده وارد کانال یک میلیون و ۸۰۴ هزار واحدی شد.

  • 13

سامانه احراز هویت الکترونیکی رونمایی شد

معاون علمی و فناوری رییس جمهور، از حضور ۳۳ شرکت دانش بنیان روی تابلوی بورس خبر داد و گفت: بزودی بزرگترین شرکت‌ها در تابلوی بورس را دانش بنیان‌ها تشکیل خواهند داد.

  • 14

طرح ویژه بیمه آرمان برای شناورها

سرپرست مدیریت بیمه‌های باربری، کشتی و هواپیمای بیمه آرمان با اشاره به شرایط پوشش‌های بیمه‌ای این شرکت به مالکان شناورها، درخصوص مشاوره‌های تخصصی به این مالکان اعلام آمادگی کرد.

  • 12

اصلاح بازار سرمایه کوتاه‌مدت خواهد بود

یک کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه نقدینگی قابل توجه موجود در بازار اجازه اصلاح و ریزش عمیق بازار سهام را نمی‌دهد، تصریح کرد: شاخص بورس بزودی خود را برای فتح قله دو میلیون واحد آماده خواهد شد.

  • 14

عضویت مدیر بانک صنعت ومعدن سمنان در هیات خبرگان بانکی و اقتصادی

با حکم عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مریم شاهی مدیر بانک صنعت و معدن در استان سمنان به عضویت هیأت خبرگان مورد وثوق بانکی و اقتصادی منصوب شد.

  • 14

عرضه سهام یکی از بزرگترین گروه‌های مالی کشور در بورس

مدیرعامل بانک ملت از تصمیم این بانک برای عرضه سهام گروه مالی ملت و سرمایه‌گذاری توسعه معین ملت در بورس طی ماه‌های آینده خبر داد.

  • 25

موزه بانک ملی ایران سه ساله شد

۲۱ تیرماه سالروز تاسیس موزه بانک ملی ایران است و این گنجینه فاخر و میراث ماندگار ملی طی سه سال گذشته، میزبان علاقه مندان به تاریخ، هنر و تاریخچه پولی و بانکی کشور بوده است.

  • 27

افت ۱۲۳۴۷ واحدی شاخص بورس

شاخص بورس روز جاری با افت بیش از ۱۲ هزار واحدی در پایان معاملات به یک میلیون و ۷۴۱ هزار و ۲۹۶ واحد رسید.

  • 26

بانک پاسارگاد برای مقابله با کرونا سنگ تمام گذاشت

بانک‌پاسارگاد با انجام اقدامات متعددی در حوزه‌های اطلاع‌رسانی، پیشگیری و مقابله با کرونا در سطح کشور سنگ تمام گذاشت.

  • 23

پاسخگویی ۲۴ ساعته مرکز ارتباط با مشتریان بانک‌پاسارگاد (CRM)

مشتریان بانک پاسارگاد می‌توانند موارد پیشنهاد، انتقاد، مغایرت، سؤال و شکایت خود را از طریق سامانه (CRM) ثبت و از نتیجه آن آگاه شوند.

  • 21

سقف انتقال وجه، از طریق بانکداری مجازی بانک‌پاسارگاد افزایش یافت

بانک‌پاسارگاد جهت رفاه حال مشتریان، سقف پیش‌فرض برای انتقال وجه به سایر حساب‌ها و یا حواله بین بانکی را برای تمام کاربران اینترنت بانک با رمز ثابت و دوعاملی، به مبلغ۵۰ میلیون ریال افزایش داد.

  • 20

آگهی پرداخت سود سهام بانک کارآفرین

با توجه به برگزاری مجمع عمومی عادی سالانه بانک کارآفرین (شرکت سهامی عام) در تاریخ ۳۱ تیر ماه، سود سهام عملکرد سال مالی ۱۳۹۸ از روز شنبه ۱۱ مرداد ماه به شرح ذیل واریز خواهد شد:

  • 20

آگهی دعوت به مجمع عمومی فوق‌العاده بانک کارآفرین

جلسه مجمع عمومی فوق‌العاده بانک کارآفرین در تاریخ ۳۱ تیر ماه برگزار خواهد شد.

  • 20

آگهی دعوت به مجمع عمومی عادی سالانه صاحبان سهام بانک کارآفرین

مجمع عمومی عادی سالانه صاحبان سهام بانک کارآفرین روز سه‌شنبه ۳۱ تیر ماه برگزار خواهد شد.

  • 21

بانک ملی ایران به فکر سلامتی شماست

بانک ملی ایران به همه مشتریان خود توصیه می کند در صورت ضرورت مراجعه حضوری به واحدها، رعایت پروتکل های بهداشتی را در اولویت قرار دهند.

  • 18