پیست رالی قیمتی

پیست رالی قیمتی

نوید قدوسی/ کارشناس بازار سرمایه اقتصاد ایران در ماه‌های اخیر دوره پر تلاطمی را پشت سر گذاشته و بازارهای سرمایه‌گذاری در رقابت با یکدیگر نوسانات کم سابقه‌ای را به خود دیده‌اند. با توجه به اهمیت و گستردگی تحولات یاد شده، بررسی علل به‌وجود آورنده آن در سطح کلان ضروری است. مروری بر داده‌های مربوط به رشد اقتصادی و رشد نقدینگی در سال‌های دهه ۹۰ حاکی از عدم تناسب شدید میان رشد تولید ناخالص داخلی و رشد نقدینگی است. بر اساس تئوری مقداری پول نبود تناسب منطقی میان رشد اقتصادی و رشد نقدینگی به شکل تورم بروز کرده و منجر به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها خواهد شد که مصداق آن در تورم‌های «بالا» و بدتر از آن «مزمن» موجود در اقتصاد ایران دیده و لمس شده است.

سه شنبه 1 مرداد 1398 ساعت 1:26

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

پیست رالی قیمتی

آمار بالای تورم در نیمه اول دهه ۹۰ موجب شد تا حساسیت جامعه نسبت به این پدیده تلخ و مذموم بیش از پیش برانگیخته شده و مهار تورم به یکی از شعارهای اصلی و از جمله محورهای برنامه اقتصادی دولت تدبیر و امید تبدیل شود. بنا بر آمار منتشره در فاصله سال‌های ۹۲ تا ۹۶، فنر تورم فشرده شده و نقدینگی رو به تزاید به مثابه آب انباشته در پشت سد، پتانسیل جهش قیمتی شدید در بازارهای مختلف و شکل‌گیری روند نزولی شدید ارزش برابری ریال را ایجاد کرد. در دوره ۸ ساله ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ نقدینگی ۵۳۸ درصد رشد کرده در حالی که تنها ۹/ ۶ درصد به بخش واقعی اقتصاد افزوده شده است.  در این راستا آمارها و مشاهدات میدانی حاکی از کسب بازدهی قابل‌توجه در بازارهای سرمایه‌گذاری مختلف شامل ارز، سکه، مسکن، خودرو، بورس و سایر کالاهای بادوام طی ماه‌های اخیر است.

با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد کشور و سیاست‌های پولی در چند سال اخیر، بدون شک مهم‌ترین علت پدید آورنده فرصت‌های کسب سود در بازارهای یاد شده «کاهش ارزش ریال» است. فشرده شدن فنر تورم به دلایل پیشتر عنوان شده، موجب شد تا نرخ ارز تحت تاثیر افزایش محسوس تقاضا در نیمه دوم سال ۹۶ رو به ازدیاد رفته و در ماه‌های ابتدایی سال ۹۷ همزمان با بازگشت تحریم‌های اقتصادی گسترده و شدید نفتی و بانکی با جهش بی‌سابقه‌ای مواجه شود. به دنبال دریافت سیگنال افزایشی از نرخ ارز، سایر بازارهای سرمایه‌گذاری نیز به تکاپو افتاده و بازدهی قابل‌توجهی نصیب فعالان آنها شد.  از تئوری‌های علمی و تجربیات پیشین آموخته‌ایم که در شوک‌های تورمی و نزول ارزش پول ملی، فاز حرکتی بازارهای سرمایه‌گذاری مختلف متفاوت بوده و در میان مدت با از بین رفتن فرصت‌های آربیتراژ، بازدهی بازارهای مختلف کمابیش مشابه خواهد بود.

براساس مدل دورنبوش (Dornbusch Overshooting Model) شوک تورمی پیش از همه به بازارهای مالی و در فاز بعدی به سایر بازارهای سرمایه‌گذاری مانند بازار املاک اصابت خواهد کرد؛ اما به نظر می‌رسد شرایط در ایران اندکی متفاوت است و علت آن را می‌توان به ناشناخته بودن و توسعه‌نیافتگی بازار سرمایه مربوط دانست. در شرایطی که خانوارها به محض وقوع شوک تورمی سراغ بازارهای سرمایه‌گذاری سنتی و البته بیشتر شناخته شده‌ای مانند ارز، طلا و مسکن می‌روند، تاخیر در حرکت و رشد بازار سرمایه دور از انتظار نخواهد بود.  

بررسی آمار مقایسه‌ای بازدهی بازارهای سرمایه‌گذاری در اواخر سال ۹۷ نشان از عملکرد ضعیف‌تر بازار سرمایه و به تعبیر دیگر جاماندگی آن از شوک تورمی داشت. بر همین اساس و البته با تکیه بر پتانسیل‌های موجود در زمینه سودآوری، گپ نرخ ارز بازار و نرخ تسعیر مورد استفاده شرکت‌ها و تعدیل آثار تحریم بر تولید و فروش و صادرات شرکت‌های بورسی، در سال ۹۸ ورق به نفع بازار سرمایه برگشت و شاخص کل با ثبت بازدهی بیش از ۴۱درصدی از ابتدای سال تا ۳۱‌تیرماه گوی سبقت را از رقبای خود ربوده است.

نگاهی جزئی‌تر به رشد بازار سرمایه

گرچه شاخص کل به‌عنوان ارائه‌کننده تصویری کلی از وضعیت بازار سرمایه همواره مورد استناد قرار می‌گیرد، اما توجه به جزئیات و ترکیب رشد بازار سرمایه در دوره ۴ ماهه سال ۹۸ نیز حائز اهمیت فراوانی است.  مقایسه بازدهی شاخص کل و شاخص کل هم وزن حاکی از تفاوت معنادار بین این دو متغیر و بازدهی بیش از دو برابری شاخص کل هم وزن است. در توجیه این پدیده که بیانگر بازدهی بالاتر سهام شرکت‌های کوچک در مقایسه با شرکت‌های بزرگ است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱) شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه عمدتا در گروه فلزات اساسی، محصولات پتروشیمی، فرآورده‌های نفتی، محصولات معدنی و هلدینگ‌های مرتبط قرار می‌گیرند. جذابیت سرمایه‌گذاری در سهام این شرکت‌ها عمدتا به واسطه بهره‌مندی از مزیت‌های رقابتی اقتصاد ایران، سودآوری مناسب و همبستگی بالای آن با نوسانات نرخ ارز، تقسیم سود نقدی مناسب در مجامع سالانه و... تعریف می‎شود. در پی رشد قیمتی سهام مزبور در ماه پایانی سال ۹۶ و همچنین اوایل سال ۹۷ همزمان با افت انتظارات تورمی و نزدیک شدن نرخ ارز در سامانه نیما و بازار آزاد، انگیزه خرید در قیمت‌های بالاتر به تدریج کاهش یافته و نوعی روند متعادل و ثبات قیمتی در آنها شکل گرفته و چشم‌انداز دستیابی به سطوح قیمتی بالاتر تضعیف شد.

۲) عدم تناسب بین حجم نقدینگی و اندازه واقعی اقتصاد در بخش‌های مختلف، زمینه‌ساز بروز نوسانات شدید و رالی‌های قیمتی شده است. این پدیده پیشتر در بازار ارز و سکه و خودرو مشاهده شده که در مواردی تخلیه حباب قیمتی در قالب کاهش چشمگیر قیمت دارایی را به دنبال داشته است. تحت تاثیر همین الگو  شاهد رشدهای هیجانی و شکل‌گیری حباب قیمتی در بازار سرمایه بودیم.

۳) با توجه به ویژگی‌های عنوان شده در بند یک و همچنین ترکیب سهامداری متشکل از سهامداران حقیقی و حقوقی پرتعداد و آماده برای عرضه در سطوح بالاتر از ارزش ذاتی و همچنین درصد بالای سهام شناور در اکثریت شرکت‌های بزرگ، ایجاد موج قیمتی و شکل‌دهی رالی‌های هیجانی در سهام این دسته از شرکت‌ها تقریبا غیرممکن است. در نقطه مقابل سهام شرکت‌های کوچک کاملا مستعد شکل‌گیری رالی قیمتی هستند.

۴) داستان‌های تخیلی و شیرین همواره یکی از پایه‌های اصلی شکل‌گیری هیجان در بازار سرمایه بوده‌اند. اخبار و شایعاتی مانند انعقاد قراردادهای تجاری، خرید سهام شرکت ازسوی سرمایه‌گذار خارجی، واگذاری دارایی، اکتشاف معدن جدید، تولید محصول با حاشیه سود بالا و... از جمله مواردی هستند که بارها و بارها بر آتش هیجان پیرامون سهام مختلف به خصوص سهام شرکت‌های کوچک دمیده‌اند. در هفته‌های اخیر بازار پر از شایعات این چنینی بوده است.

۵) افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها یکی از مهم‌ترین بهانه‌های رشد قیمتی گروهی از شرکت‌های بازار سرمایه در سال ۹۸ بوده است.

۶) ارزش جایگزینی نیز یکی دیگر از مصادیق داستان‎‌های تخیلی و شیرین است که در ماه‌های اخیر نقل محافل بورسی بوده است.

با توجه به چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های بورسی و وضعیت بازارهای موازی، به نظر می‌رسد رشد قیمتی در بازار سرمایه در چارچوبی عقلایی اتفاق افتاده و کلیت بازار و به ویژه سهام به اصطلاح بنیادی وارد محدوده حباب قیمتی نشده‌اند. اما موارد مندرج در بندهای ۵ و ۶ به شکل‌گیری حباب قیمتی در گروهی از سهام انجامیده که انتظار می‌رود موجی از اصلاح قیمتی را در پی داشته باشد.

23 (2)

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

ارایه تسهیلات با سود کم اشتغال و توسعه اقتصادی را به دنبال دارد

اراک- نماینده مردم اراک، خنداب و کمیجان درمجلس گفت: اگر در فعالیت های اقتصادی تسهیلات با نرخ سود پایین در اختیار مردم قرار گیرد، آثار آن در افزایش تولید، اشتغال و رشد اقتصادی نمایان می شود.

  • 2

بانک ها با پرداخت وام های خُرد و کم سود به اقشار ضعیف کمک کنند

اراک- استاندار مرکزی گفت: امروز اقشار کم درآمد جامعه نیازمند وام های خُرد با نرخ سود پایین هستند و بانک ها بایستی با پرداخت وام های خرد به این اقشار کمک کنند.

  • 2

نرخ یوآن در برابر دلار به پایین‌ترین سطح تاریخ سقوط کرد

نرخ برابری یوآن در برابر دلار در معاملات امروز بدلیل تشدید تنش‌های تجاری بین آمریکا و چین، در بازارهای داخلی چین به پایین‌ترین سطح ۱۱ ساله و در بازار خارجی به پایین‌ترین سطح تاریخ برسد.

  • 2

قیمت سکه طرح جدید ۴ شهریور ۹۸ به ۴ میلیون و ۶۰ هزار تومان رسید

قیمت سکه طرح جدید، امروز دوشنبه ۴ شهریور ۹۸ به ۴ میلیون و ۶۰ هزار تومان رسید.

  • 2

ورود یورو به کانال ۱۲ هزار تومانی/نرخ دلار به ۱۱۳۰۰ تومان رسید

قیمت دلار در جریان معاملات امروز دوشنبه ۴ شهریورماه سال ۹۸ برای خرید ۱۱۲۵۰ تومان و برای فروش ۱۱۳۰۰ تومان است؛ ضمن اینکه یورو هم به کانال ۱۲ هزار تومانی وارد شد.

  • 2

تسهیلات مسکن بانک ملی ایران، امید تازه مستاجران

با ابتکار بانک ملی ایران، اکنون کسانی که متقاضی دریافت تسهیلات مسکن هستند، می توانند علاوه بر بانک ارائه دهنده تسهیلات، نوع تسهیلات دریافتی را نیز به سلیقه خودشان انتخاب کنند.

  • 3

سوت‌زن‌ها مفسدان را بی خواب می‌کنند

در کشورهای پیشرفته برای مبارزه با فساد روشی را در پیش گرفته اند که متاسفانه نه تنها در ایران وجود ندارد بلکه آگاهی لازم از نتایج آن نیز حداقلی است، این روش سوت زنی نام دارد.

  • 3

جریان‌هایی خواستار تخریب اعتماد جامعه به پزشکان هستند

مدیرعامل سازمان بیمه سلامت بر لزوم تقویت اعتماد عمومی به جامعه پزشکی تاکید کرد و گفت: معتقدم جریان‌هایی قصد تخریب این اعتماد عمومی را دارند.

  • 3

کدام شرکت‌ها می‌توانند در بازار برتر عرضه شوند؟

این طور که از اظهارات مسئولان سازمان بورس برمی‌آید، احتمال رونمایی از بازار برتر جدی‌تر شده و قرار است سهام شرکت‌هایی که شفاف‌تر هستند در این بازار عرضه شوند تا بتوانند نوسان قیمت بیشتری هم داشته باشند.

  • 3

پیام تبریک مدیرعامل و اعضای هیات مدیره بانک قرض الحسنه مهر ایران

مدیرعامل و اعضای هیات مدیره بانک قرض الحسنه مهر ایران طی پیامی فرا رسیدن هفته دولت و روز کارمند را تبریک گفتند.

  • 3

راه اندازی سامانه رسیدگی الکترونیکی بستری(رٌز) در بیمارستان رازی بیرجند / بیمارهای قلبی رکورد دار مرگ ها

اربابی با بیان اینکه سامانه رسیدگی الکترونیکی بستری برای اولین بار در استان در بیمارستان رازی راه اندازی شده است تصریح کرد: این سامانه برای اولین بار در اصفهان راه اندازی شده است.

  • 2

بانک صادرات ٣٠ میلیارد ریال در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرد

مدیر امور خدمات و پشتیبانی بانک صادرات ایران گفت: بانک صادرات ایران در یک سال اخیر موفق به صرفه‌جویی ٣٠ میلیارد ریالی هزینه‌های انرژی شده است.

  • 2

١۴٨ هزار دانش‌آموز کارت «سپهر دانش» بانک صادرات را دریافت کرده اند

١۴٨ هزار دانش‌آموزان کشور تاکنون کارت «سپهر دانش» بانک صادرات ایران دریافت کرده‌اند.

  • 2

کاهش نرخ رسمی یورو و پوند/ قیمت ۹ ارز ثابت ماند

بانک مرکزی نرخ ۴۷ ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۲۳ ارز همانند یورو و پوند کاهش و قیمت ۱۵ ارز دیگر افزایش یافت. نرخ دلار و ۸ ارز دیگر ثابت ماند.

  • 3

بنگاهداری بانک ملت در ۵۶ شرکت و هلدینگ بزرگ اقتصادی!

متاسفانه با اینکه بانک‌های کشور مکلف به ترک بنگاه‌داری شده‌اند اما همچنان با بی‌توجهی به این امر، با قدرت شرکتداری می‌کنند و بانک مرکزی نیز فقط نظاره‌گر موضوع است!

  • 3

جایزه ۳۰ هزار دلاری برای کشف باگ در «کرومیوم ادج»

مایکروسافت برنامه جدیدی اعلام کرده و طبق آن جایزه ای هزارتا ۳۰ هزار دلاری برای کشف باگ های مرورگر جدید«کرومیوم ادج» تعیین کرده است.

  • 2

پرداخت وجوه غیرقانونی از سوی «جهانبانی» به فرزندان مسئولان

قاضی مسعودی‌مقام خطاب به متهم جهانبانی گفت: شما به فرزندان مسئولان وجوه غیرقانونی می‌دادید و آنها را به شرکت‌های خود می‌بردید تا در آینده از آنها سوءاستفاده کنید؛ این چه نوع وارداتی است؟

  • 4

قیمت جهانی نفت امروز ۱۳۹۸/۰۶/۰۴

به دنبال تشدید تنش های تجاری قیمت نفت برنت امروز تا رقم ۵۸ دلار و ۲۴ سنت یعنی کمترین رقم از ۱۵ اوت تاکنون پایین رفت، اما بعدا با اندکی ترمیم و ۶۳ سنت، معادل ۱.۱ درصد افت نسبت به رقم پایانی جلسه قبل به ۵۸ دلار و ۷۱ سنت رسید.

  • 3

عرضه ۷۵ هزار تُن فرآورده نفتی در بورس انرژی

با صدور یک اطلاعیه، بورس انرژی اعلام کرد که طی روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته جاری ۷۵ هزار تُن فرآورده‌های نفتی در رینگ صادراتی عرضه می‌شود.

  • 3

پیام مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفته دولت و روز کارمند

حسین مهری رئیس هیات مدیره و مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفته دولت و روز کارمند پیامی صادر کرد.

  • 4