تاریخچه و انواع بیمه

تاریخچه و انواع بیمه

بی شک و براستی می توان این گونه بیان کرد که زندگی در جامعه نوین و در محیط بسیار پویای امروزی بدون داشتن پوشش های بیمه ای کافی و مناسب هم چون گام زدن با چشم های بسته در محیطی پرتلاطم و تاریک است. اهمیت این موضوع برای موسسات اقتصادی به مراتب بیشتر و غیر قابل اغماض است. امروزه بسیار بعید است که یک موسسه اقتصادی بدون داشتن بیمه نامه های مناسب، سخت افزار و ابزار تولید گردآوری و راه اندازی کند، نیروی کار استخدام کند، تولید کند، بازاریابی کند، فروش نماید و هم چنین بتوانند دست به صادرات بزند. در یک کلام موسسه بدون بیمه نمی تواند امید کافی به ماندگاری در بازار اقتصادی داشته باشد و در گرداب های حتی نه چندان بزرگ از صحنه رقابت حذف خواهد گردید. این مجموعه قصد دارد تا اهمیت و شان بیمه و تاثیرات آن در یک موسسه اقتصادی را در حد مقدورات خود مطرح نماید.

شنبه 8 دی 1397 ساعت 12:56
امین فتحی

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا

تاریخچه بیمه در جهان:

بیمه  سازوکاری است که طی آن یک بیمه‌گر، بنا به ملاحظاتی تعهد می‌کند که زیان احتمالی یک بیمه‌گذار را در صورت وقوع یک حادثه در یک دوره زمانی خاص، جبران نماید یا خدمات مشخصی را به وی ارائه دهد؛ بنابراین، بیمه یکی از روش‌های مقابله با ریسک است.

طی یک قرارداد بیمه، ریسک مشخصی از یک طرف قرارداد (که بیمه‌گذار نامیده می‌شود) به طرف دیگر (که بیمه‌گر نامیده می‌شود) منتقل می‌گردد. بنا به تعریف، بیمه‌گر شخصی حقوقی است که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه‌گذار، جبران خسارت یا پرداخت مبلغ مشخصی را در صورت بروز حادثه تعهد می‌کند. در مقابل، بیمه‌گذار شخصی حقیقی یا حقوقی است که با پرداخت حق بیمه، جان، مال یا مسوولیت خود یا دیگری را تحت پوشش بیمه قرار می‌دهد.

به موجب قانون بیمه ایران، بیمه عبارت است از قراردادی که به موجب آن یک طرف (بیمه‌گر) تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر (بیمه‌گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی را بپردازد. متعهد را بیمه‌گر، طرف تعهد را بیمه‌گذار و وجهی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه می‌شود موضوع بیمه نامند.

نخستین رشته بیمه که وارد ایالات متحده آمریکا شد، بیمه آتش‌سوزی بود. شهرهای کوچک در این کشور خانه‌هایی از جنس چوب داشتند و تجهیزات اطفای حریق در این شهرها به اندازه کافی وجود نداشت. نخستین شرکت بیمه در آمریکا، یک انجمن تعاونی بود که در سال ۱۷۳۵ میلادی در شهر چارلستون در ایالت فلوریدای جنوبی تأسیس شد. اما این شرکت شش سال بعد، در سال ۱۷۴۱ به دلیل بروز آتش‌سوزی بزرگ در چارلستون، ورشکسته شد. در سال ۱۷۵۲ نیز شرکت بیمه دیگری با نام P.C.I.H.L.F با اقتباس از شرکت‌های بیمه اروپایی توسط بنجامین فرانکلین تأسیس شد که این شرکت نیز به دلیل فعالیت شرکت‌های رقیبی که پس از آن در آمریکا شروع به کار کردند، در سال ۱۷۷۰ به فعالیت خود خاتمه داد.

بیمه در ایران

فعالیت بیمه‌ای در ایران از سال ۱۲۸۹ شروع شد. در این سال دو مؤسسه روسی با نام‌های نادژدا و قفقازمرکوری شروع به کار نمودند. پس از شروع به کار این دو مؤسسه، تا سال ۱۳۱۴ خورشیدی، در حدود ۱۳ شرکت خارجی در بازار بیمه کشور فعالیت خود را شروع نمودند که از آن جمله می‌توان به شرکت‌های آلیانس انگلیس، یورکشایر انگلیس و اینگستراخ روسیه اشاره نمود.

ایده تشکیل یک شرکت بیمه ایرانی در سال ۱۳۱۰ توسط فردی ایرانی به نام دکتر شهریار عابدی مقدم (که سابقه فعالیت در شرکت بیمه روسی نادژدا را داشت) بهعلی اکبر داور، وزیر مالیه و مهندس شایان پرنیانی وزیر کار وقت مطرح شد و در ۱۵ آبان سال ۱۳۱۴، شرکت سهامی بیمه ایران با سرمایه دو میلیون تومان به عنوان اولین شرکت ایرانی بیمه تأسیس شد.داور در این روز، پس از سخنرانی کوتاهی که در افتتاحیه این شرکت داشت، منزل مسکونی خود را تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی درآورد و اولین بیمه‌نامه صادره ایرانی، در همین روز به نام وی ثبت شد.

شرکت بیمه ایران در بدو تأسیس با مشکلات متعددی روبرو بود که از آن جمله می‌توان به نداشتن قرارداد اتکایی برای بسیاری از رشته‌های بیمه اشاره نمود. به همین دلیل، این شرکت در بدو فعالیت خود تنها به فروش بیمه‌نامه‌های آتش‌سوزی و حمل و نقل می‌پرداخت. این شرکت توانست به‌تدریج سایر محصولات بیمه را نیز به سبد خود اضافه نماید. علاوه بر رشته‌های مختلف بیمه‌های بازرگانیُ این شرکت توانست انواع بیمه‌های اجتماعی از قبیل بیمه کارگران را نیز در ایران پایه‌گذاری نماید.

نخستین قانون بیمه در ایران، در سال ۱۳۱۶ (یعنی دو سال پس از تأسیس اولین شرکت بیمه) به تصویب مجلس شورای ملی رسید. این قانون در ۳۶ ماده تهیه شده‌است و در حال حاضر نیز معتبر است.

پس از جنگ جهانی دوم، بسیاری از شرکت‌های بیمه خارجی، شعب و نمایندگی‌های خود را در ایران تعطیل کردند؛ چراکه بر اساس یک مصوبه قانونی، برای ادامه فعالیت در ایران می‌بایست ودیعه نقدی خود را تا پانصد هزار دلار افزایش می‌داند؛ بنابراین به‌استثنای چند شرکت معدود، مابقی شرکت‌های خارجی تصمیم به ترک ایران گرفتند و به این ترتیب، از سال ۱۳۲۹، به‌تدریج، زمینه برای تأسیس شرکت‌های بیمه خصوصی ایرانی نیز فراهم شد.

با افزایش درآمدهای ارزی کشور در اواخر دهه ۱۳۴۰، بار دیگر تمایل شرکت‌های خارجی برای حضور در کشور افزایش پیدا کرد، در حالی که احتمال می‌رفت شرکت‌های نوپای داخلی آسیب‌پذیری زیادی داشته باشند؛ بنابراین، در سال ۱۳۵۰ بیمه مرکزی ایران به عنوان مقام ناظر دولتی در صنعت بیمه کشور، تأسیس شد و به موجب قانون تأسیس بیمه مرکزی، وظیفه تنظیم و هدایت بازار بیمه کشور را بر عهده گرفت.

تا قبل از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، یک شرکت دولتی، دوازده شرکت خصوصی و دو مؤسسه بیمه خارجی در کشور فعالیت می‌کردند. در ۴ تیر سال ۱۳۵۸، بنا به مصوبه شورای انقلاب، دوازده شرکت خصوصی مذکور، ملی اعلام شدند و اداره این شرکت‌ها به دولت واگذار شد. همچنین پروانه فعالیت دو شرکت خارجی نیز لغو شد. به موجب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در آبان ۱۳۵۸ به تصویب رسید، صنعت بیمه در جوار شماری از صنایع بزرگ دیگر، به‌صورت مالکیت عمومی در اختیار دولت قرار گرفت.

انواع بیمه

در یک تقسیم‌بندی کلی، بیمه به دو دسته بیمه‌های اجتماعی و بیمه‌های بازرگانی تقسیم‌بندی می‌شود. بیمه‌های اجتماعی، عمدتاً بیمه‌های اجباری و ناشی از قانون هستند و مشخصه آن‌ها این است که شخص دیگری (مانند کارفرما) در پرداخت بخش زیادی از حق بیمه مشارکت دارد. در بیمه‌های اجتماعی، حق بیمه به‌صورت درصدی از دستمزد تعیین می‌شود؛ در حالی که در بیمه‌های بازرگانی حق بیمه متناسب با ریسک تعیین می‌شود.در ایران، سازمان تأمین اجتماعی مهم‌ترین مرجع بیمه‌های اجتماعی است.

در مورد بیمه‌های بازرگانی، تقسیم‌بندی‌های مختلفی وجود دارد. برخی از روش‌های تقسیم‌بندی انواع بیمه از این قرار است:

  • بیمه‌های دریایی در مقابل بیمه‌های غیردریایی
  • بیمه‌های اموال در مقابل بیمه‌های اشخاص
  • بیمه‌های زندگی در مقابل بیمه‌های غیرزندگی

صرف‌نظر از تقسیم‌بندی کلی، رشته‌های مختلف بیمه کمابیش با تعاریف مشابهی توسط شرکت‌های بیمه در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ بنابراین می‌توان انواع بیمه‌های بازرگانی را بر اساس رشته تقسیم‌بندی نمود.

بیمه آتش‌سوزی

بیمه آتش‌سوزی، رشته‌ای از بیمه است که بیمه‌گر طی آن در قبال دریافت حق بیمه، جبران خسارت‌های وارد شده بر ساختمان‌ها و دارایی‌های بیمه‌گذار در اثر آتش‌سوزی و صاعقه را تعهد می‌نماید. همچنین بیمه آتش‌سوزی پوشش‌های تبعی همچون سیل زلزله، طوفان وتگرگ و سرقت نیز تحت پوشش قرار می‌دهد

بیمه حمل و نقل

بیمه حمل و نقل کالا، بیمه‌ای است که به‌موجب آن، بیمه‌گر متعهد می‌شود چنانچه کالا در هنگام جابجایی از بین برود یا دچار خسارتی شود، زیان وارده را جبران نماید.

بیمه مسافرتی - بیمه سفر

بیمه مسافرتی یا همان بیمه سفر خارج از کشور، بیمه‌ای است که به‌موجب آن، بیمه‌گر متعهد می‌شود چنانچه مسافر در مدت بیمه نامه در کشور مقصد خود دچار حادثه، مفقودی بار یا گذرنامه و … حتی فوت شد تا سقف مبلغ بیمه نامه به عنوان کمک‌رسان به بیمه شده یاری رساند. امروزه بیمه مسافرتی یکی از الزامات گرفتن ویزا برای خیلی از کشورها بالاخص شینگن می‌باشد.

بیمه عمر

نوشتار اصلی: بیمه عمر

بیمه عمر، نوعی از بیمه است که بر اساس آن بیمه‌گذار طی مدت معینی حق بیمه پرداخت می‌کند و در عوض، بیمه‌گر متعهد می‌شود که در صورت فوت بیمه‌شده، ابتلا به بیماری‌های خاص یا زنده ماندن، مبلغ معینی را به صورت یکجا یا به صورت مستمری، به بیمه‌گذار، بیمه‌شده یا فرد تعیین شده از سوی وی پرداخت نماید.

نوشتار اصلی: انواع بیمه عمر

بیمه عمر انواع متفاوتی دارد: ۱- بیمه عمر زمانی ۲-بیمه عمر و تشکیل سرمایه ۳-بیمه عمر مانده بدهکار ۴- بیمه بازنشستگی تکمیلی

  1. بیمه عمر زمانی: بیمهٔ عمر زمانی، عموماً در کنار بیمه تکمیلی درمان گروهی برای شرکت‌ها و موسسات صادر می‌شود، به منظور برخورداری بیمه گزاران از پوشش خسارت فوت در زمان معین اشتغال در شرکت یا مؤسسه مذکور مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  2. بیمه عمر و تشکیل سرمایه:با بیمه عمر و تشکیل سرمایه بیمه شده پس از پرداخت حق بیمه پس از مدت مشخص از خدمات بازنشسته گی بهره‌مند می‌شود. 
  3. بیمه عمر مانده بدهکار: یا بیمه وام، گیرنده وام با پرداخت حق بیمه، وام خود را مقابل حوادث عدم پرداخت اقساط وام بیمه می‌نماید. 
  4. بیمه بازنشستگی تکمیلی: یا بیمه بازنشستگی و سنوات، اولین بیمه تکمیلی بازنشستگی ست که علاوه بر ارائه پوشش‌های بیمه‌ای، یک سرمایه‌گذاری مطمئن برای کارمندان و کارفرمایان می‌باشد.

بیمه حوادث

بیمه حوادث، به مجموعه گسترده‌ای از بیمه‌نامه‌های فردی یا گروهی اطلاق می‌شود که طی آن افراد بیمه شده در مقابل بروز حوادث مختلفی از جمله تصادف، سقوط و غیره بیمه می‌شوند. منظور از حادثه، اتفاقات غیرعمدی و غیرقابل پیش‌بینی‌است. خسارت پرداختی از سوی بیمه‌گر به بیمه شده ممکن است به صورت پوشش فوت، غرامت نقص عضو، هزینه‌های پزشکی، حقوق از کار افتادگی و مواردی از این دست باشد.

بیمه بدنه اتومبیل

در قرارداد بیمه بدنه اتومبیل، بیمه‌گر متعهد می‌شود خسارتهایی را که بر اثر حوادث، تصادف، آتش‌سوزی یا دزدی به وسیله نقلیه موتوری وارد می‌شود، جبران نماید.

پوشش‌های اصلی بیمه بدنه شامل: برخورد دو وسیله نقلیه، برخورد اشیا به اتومبیل، واژگون شدن و سقوط اتومبیل، حریق (آتش سوزی، صاعقه و انفجار)، سرقت کلی خودرو، خسارت باطری و لاستیک، خسارت در جریان نجات یا انتقال خودرو آسیب دیده.

پوشش‌های تکمیلی و اختیاری: شکست شیشه، سرقت در جا، هزینه ایاب و ذهاب ناشی از حادثه، نوسان قیمت بازار، حوادث طبیعی (سیل، زلزله، طوفان)، مواد شیمیایی (رنگ و اسید و ...)، حوادث راننده

بیمه شخص ثالث

نام دقیق این نوع از بیمه، بیمه مسوولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری در مقابل اشخاص ثالث است و خسارتهای مرتبط با اشخاص ثالث را پوشش می‌دهد. منظور از شخص ثالث، فردی است که در اثر وقوع حوادث مرتبط با وسایل نقلیه موتوری (مانند خودرو یا موتورسیکلت) آسیب می‌بیند؛ اعم از این که در داخل یا خارج از وسیله نقلیه باشند.

بیمه درمان

موضوع بیمه درمان، تأمین و جبران هزینه‌های درمان، اعم از درمان سرپایی یا بستری است. علت هزینه ممکن است بروز بیماری یا حادثه باشد. یکی از پوشش‌های متداول بیمه درمان، بیمه تکمیلی درمان است که هزینه‌ّای مازاد بر تعرفه‌های بیمه‌های اجتماعی (مانند خدمات درمانی یا تامین اجتماعی) را پوشش می‌دهد.

بیمه کشتی

بیمه کشتی یا بیمه دریایی، نوعی از پوشش بیمه است که خطرهای مرتبط با حمل و نقل دریایی را پوشش می‌دهد. این خطرات شامل بدنه کشتی، محموله، مسوولیت و ناحیه درون دریا است. این نوع بیمه سهم اندکی از بازار را دارا می‌باشد و تنها در حدود دو درصد از بیمه‌های غیرعمر در دنیا به این نوع بیمه‌نامه اختصاص دارد.

بیمه هواپیما

بیمه هواپیما یک نوع بیمه است که بیمه‌گر متعهد می‌شود در قبال دریافت حق بیمه همهٔ خسارت‌های سانحه‌های هوایی از جمله سقوط هواپیما را پرداخت کند.

بیمه مهندسی

بیمه مهندسی یکی از انواع بیمه‌های معمول امروزی است که انواع مختلفی دارد:

  1. بیمه مهندسی تمام‌خطر پیمانکاران
  2. بیمه مهندسی تمام‌خطر نصب
  3. بیمه مهندسی تجهیزات الکترونیک
  4. بیمه ماشین‌آلات پیمانکاری
  5. بیمه عیوب اساسی و پنهان

در هر کدام از انواع بیمه‌های مهندسی تمام خطرات، به استثنای خطراتی که صراحتاً استثنا شده، تحت پوشش بیمه‌نامه است. در بیمه‌نامه‌های مهندسی پوشش‌ها و استثنائات به‌وسیله کلوزهای اضافی یا کلوزهای محدودکننده به بیمه نامه الحاق می‌شود. کلوزهای اضافی باعث افزایش و کلوزهای استثناکننده باعث کاهش حق بیمه می‌شود. در بیمه‌های مهندسی تمام‌خطر پیمانکاران ارزش مصالح موجود پای کار از مصالح اجرا شده بیشتر می‌باشد؛ مثلاً در ساخت سد، به مقدار زیادی شن و ماسه و سیمان نیاز است که درصورتی‌که با هم مخلوط نشوند، ارزش ریالی بیشتری نسبت به وقتی بتن حاصل از مخلوط آن‌ها دارند. برعکس، در بیمه‌نامه مهندسی تمام خطر نسب ارزش مصالح از ارزش ترکیبی آن‌ها کمتر است؛ مثلاً در ساخت یک توربین بادی وقتی قطعات به‌صورت تفکیکی خریداری می‌شود، باید هزینه مونتاژ را هم متحمل شد.

بیمه پول

پول یکی از دارایی‌های پرریسک است. اسکناس، سکه، چک بانکی و تمبرهای مالیاتی وجوهی از پول هستند که می‌توان آن‌ها را تحت پوشش این نوع از بیمه‌نامه درآورد. با استفاده از این بیمه‌نامه، بیمه‌گر خسارتهای وارده به مالک پول را در اثر بروز خطراتی مانند انفجار، آتش‌سوزی، صاعقه، سرقت و غیره جبران می‌نماید. به‌طور کلی، دو نوع پوشش بیمه‌ای پول وجود دارد که عبارتند از: بیمه پول در گردش و بیمه پول در صندوق.

بیمه مسوولیت

بیمه مسوولیت مدنی دارای تنوع بسیار زیادی است و به تناسب کسب و کارها و فعالیت‌های متنوعی که در جامعه وجود دارد، رشته‌ها و زیررشته‌های مختلفی از این نوع بیمه نیز ایجاد شده‌است. مهم‌ترین تضمین بیمه‌گر در این نوع از بیمه، جبران خسارت‌های مالی و جانی در حوزه مسوولیت‌های مدنی بیمه‌گذار می‌باشد.

بیمه اعتباری

بیمه اعتباری، در خصوص دیون و دریافت وام و لیزینگ موضوعی به عنوان پشتیبان قرار می‌گیرد، ابن بیمه نامه ریسک عدم بازپرداخت مطالبات بیمه‌گذار از وام گیرندگان یا خریداران کالاهایی که به صورت اقساطی به فروش می‌روند را تحت پوشش قرار می‌دهد. اما یک مشکل خاص وحود دارد و آن مشکل اینست که خیلی از شرکت‌های بیمه گر صدور این بیمه را در دستور کار خود ندارند.

اصول بیمه

با توجه به خاص بودن قراردادهای بیمه، هر یک از طرفین قرارداد، اعم از بیمه‌گر و بیمه‌گذار ملزم به ایفای تعهداتی هستند که از آن‌ها با نام اصول حاکم بر قراردادهای بیمه یاد می‌شود.

با توجه به تفاوت‌هایی که در رشته‌های مختلف بیمه وجود دارد، قراردادهای مختلف بیمه، از اصول و ضابطه‌های مختلفی پیروی می‌کنند. به‌طور کلی، اصل حسن نیت و اصل نفع بیمه‌پذیر در مورد همه رشته‌های بیمه مصداق دارد؛ درحالی‌که اصل غرامت و اصل جانشینی در بیمه‌های اموال مورد استناد است. در بیمه‌های مسوولیت، اگرچه اصل غرامت حاکم است اما اصل جانشینی مورد استناد قرار نمی‌گیرد. در عین حال، با توجه به این که ارزش انسان قابل محاسبه با پول نیست، این دو اصل در قراردادهای بیمه‌های اشخاص و به‌ویژه بیمه‌های عمر و حوادث قابل طرح نیست.

اصل حسن نیت

حسن نیت، از عوامل اساسی حاکم بر قراردادهای بیمه است که هم برای بیمه‌گر و هم برای بیمه‌گذار می‌بایست رعایت شود. از یک سو، بیمه‌گذار موظف است که در زمان عقد قرارداد، کلیه اطلاعاتی را که در خصوص مورد بیمه دارد در کمال صداقت و درستی ابراز نماید؛ به‌طوری‌که بیمه‌گر بتواند ریسک موجود را به درستی ارزیابی نماید. از سوی دیگر، بیمه‌گر موظف است کلیه تعهدات خود را به صورت شفاف بیان کند و عوامل مؤثر بر پرداخت خسارت در زمان وقوع حادثه را روشن نماید. در صورتی که هر یک از طرفین از این اصل تخطی نمایند، طرف مقابل می‌تواند نسبت به فسخ قرارداد اقدام نماید.

اصل غرامت

به موجب اصل غرامت ، غرامت (خسارت پرداختی به بیمه‌گذار در صورت بروز حادثه) نباید به عنوان منبع درآمد برای بیمه‌گذار درآید. چرا که در غیر این صورت، مردم به ایجاد خسارت‌های عمدی ترغیب می‌شوند؛ بنابراین بیمه‌گذار در هنگام خسارت باید موارد زیر را به اثبات برساند:

  1. برای مورد بیمه حادثه اتفاق افتاده‌است.
  2. حادثه موضوع بیمه موجب بروز خسارت شده‌است.
  3. بین وقوع حادثه و خسارت وارد شده، رابطه علیت وجود دارد.
  4. مورد بیمه در زمان وقوع حادثه موجودیت داشته و واجد ارزش تعیین شده بوده‌است.

اصل نفع بیمه‌پذیر

بر اساس این اصل، کسی محق به دریافت خسارت می‌باشد که ذیفنع مال باشد. به ابن ترتیب کسی نمی‌تواند اموال شخص دیگری را بیمه کند و در صورت وقوع حادثه غرامت دریافت نماید. همچنین در صورتی که بعد از عقد قرارداد،ملیحه علوی مالک مورد بیمه آن را به شخص دیگری واگذار کرده باشد (مثلاً آن را فروخته باشد)، نفع بیمه‌گذار قطع شده‌است.

اصل جانشینی

اصل جانشینی به تمایل بیمه‌گذار برای دریافت خسارت در اسرع وقت می‌پردازد. در بسیاری از موارد، علت بروز حادثه یا وقوع خسارت، کوتاهی یا تقصیری است که از جانب اشخاص دیگر رخ می‌دهد. در این شرایط، بیمه‌گر، می‌بایست خسارت وارد شده را به بیمه‌گذار بپردازد و در مقابل، حق بیمه‌گذار برای پبگرد عامل و مسوول حادثه را به صورت از بیمه‌گذار دریافت نماید. به این ترتیب، بیمه‌گر به جای بیمه‌گذار حق مراجعه به مراجع قضایی و مطالبه خسارت از مقصر حادثه را خواهد داشت. طبعاً در این شرایط، بیمه‌گذار نمی‌تواند انتظار جبران دوباره خسارت را داشته باشد و خسارت بازیافت شده، حق بیمه‌گر خواهد بود.

اصل تعدد بیمه

تعدد بیمه یعنی این که برای بیمه یک شیء، چند قرارداد بیمه وجود داشته باشد. تعدد بیمه، لزوماً باعث باطل شدن قراردادهای بیمه نمی‌شود و در صورتی که شرایط زیر برقرار باشد، می‌تواند بر خلاف اصل غرامت باشد:

  1. جمع مبالغ بیمه شده، از ارزش واقعی شیء بیمه شده بیشتر باشد: مانعی وجود ندارد که یک بیمه‌گذار برای بیمه یک دارایی به بیمه‌گرهای مختلفی مراجعه کند؛ مشروط بر آن که جمه مبالغ بیمه شده از ارزش آن دارایی تجاوز نکند.
  2. شخص منتفع از همه بیمه‌نامه‌ها یک نفر باشد: در صورتی که افراد مختلفی ذی‌نفع یک دارایی باشند، هر یک از آن‌ها می‌توانند نسبت به بیمه آن اقدام نمایند. اما باید توجه داشت که در صورت بروز حادثه، تنها شخصی که در آن زمان ذی‌نفع بوده‌است محق به دریافت خسارت است.
  3. خطرهای بیمه شده در همه بیمه‌نامه‌ها یکسان یاشد: در صورتی که یک دارایی، در مقابل خطرات مختلفی بیمه شده باشد، اشکالی متوجه قرارداد بیمه نیست.

اصل داوری

اصل داوری ، به تمایل بیمه‌گر برای حل اختلاف نظر از طریق داوری توسط متخصصان بیمه اشاره دارد. بیمه گر و بیمه‌گذار در صورت بروز هر گونه اختلاف، به‌ویژه از لحاظ فنی، ترجیح می‌دهند که با توافق و سازش مسئله را حل کنند. طرفین قرارداد به‌ویژه بیمه گر، به طرح دعوا در دادگاه علاقه‌ای ندارند، زیرا مراحل رسیدگی طولانی است و به اعتبار و حسن شهرت شرکت بیمه نیز ممکن است لطمه وارد شود. شرایط داوری در شرایط بیمه‌نامه درج می‌شود.

اصل علت نزدیک

موضوع اصل علت نزدیک، خسارت‌هایی است که در اثر علت‌های مختلف و به‌هم‌پیوسته به‌وجود می‌آید، اما همه آن حوادث تحت پوشش بیمه‌نامه نیست. حال، باید بررسی نمود که خسارت، در اثر کدام علت به‌وجود آمده‌است. اگر آن علت تحت پوشش بیمه باشد، خسارت قابل پرداخت است. اما اگر عامل دیگری علت اصلی و بلافصل خسارت باشد، بیمه‌گر تعهدی به پرداخت خسارت ندارد. مثلاً هرگاه در خانه‌ای که تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی است اما تحت پوشش بیمه ترکیدگی لوله نیست، آتش‌سوزی رخ دهد و لوله آب نیز به همین دلیل دچار ترکیدگی شود، بیمه‌گر آتش‌سوزی وظیفه پرداخت خسارت‌های ناشی از ترکیدگی را نیز بر عهده خواهد داشت. اما اگر لوله در اثر علت دیگری (مثلاً یخ‌زدگی) بترکد، بیمه‌گر آتش‌سوزی چنین مسوولیتی نخواهد داشت.

اصل اتکایی

یکی از اهداف بیمه، توزیع کردن ریسک در ابعاد گسترده‌است. با استفاده از نظام بیمه اتکایی ، شرکت‌های بیمه می‌توانند با توجه به سرمایه و ذخایر خود بخشی از ریسک‌های صادره را به حساب خود نگه دارد و مازاد آن را به شرکت‌های بیمه‌گر اتکایی واگذار نماید.

ویژگی‌های حقوقی

عقد لازم

عقد بیمه، عقدی است لازم؛ یعنی بیمه‌گر و بیمه‌گذار، پس از امضای قرارداد، حق فسخ یکجانبه قرارداد را ندارند و تنها با رضایت طرفین یا بر اساس قانون می‌توان آن را فسخ نمود.

نتیجه لازم بودن عقد بیمه این است که بیمه‌گر به‌محض انعقاد قرارداد، در صورت تحقق خطر، ملزم است خسارت وارده را به بیمه‌گذار پرداخت نماید. همچنین بیمه‌گذار نیز موظف به پرداخت حق بیمه خواهد بود. در صورتی که هر یک از طرف‌های بیمه‌گر یا بیمه‌گذار از وظیفه خود عدول نماید، از طریق دستگاه قضایی به انجام این کار مکلف خواهد شد.

تنها استثنایی که وجود دارد، بیمه عمر است. در این رشته بیمه، فسخ قرارداد از طرف بیمه‌گذار جایز است.

عقد معلق یا منجز

عقد بیمه، از طرف بیمه‌گذار منجز است؛ یعنی انجام تعهد بیمه‌گذار (که مهم‌ترین آن پرداخت حق بیمه است) مشروط وموکول به امر دیگری نیست. اما از طرف بیمه‌گر اغلب معلق و گاهی منجز است؛ یعنی انجام تعهد بیمه‌گر، موکول و مشروط به تحقق خطر موضوع بیمه‌نامه می‌باشد و تا زمانی که خطر واقع نشده باشد، بیمه‌گر هم تعهدی ندارد.

البته در برخی موارد، مانند بیمه عمر، بیمه‌گر باید در هر حال سرمایه مورد تعهد را بپردازد که در این شرایط، بیمه از طرف بیمه‌گر نیز عقدی منجز محسوب می‌گردد.

به همین علت، عقد بیمه را عقدی اتفاقی نیز می‌دانند؛ یعنی انجام تعهد بیمه‌گر اغلب محتمل است و جنبه اتفاقی دارد. تعهد بیمه‌گر در همه انواع بیمه‌ها و از جمله بیمه عمر، جنبه احتمالی دارد. در این نوع بیمه، بیمه‌گذار مکلف است هر سال حق بیمه مقرر را به بیمه‌گر بپردازد، اما پرداخت مستمر حق بیمه ازطرف بیمه‌گذار موکول براین است که بیمه‌گذار تا پایان مدت بیمه، درقید حیات باشد. چه بسا بیمه‌گذار بعد از شروع اعتبار بیمه و پرداخت یک یا چند قسط، فوت شود؛ بنابراین، انجام تعهد بیمه‌گذار احتمالی است و برعکس، تعهد بیمه‌گر جنبه قطعی دارد. چون با فوت بیمه‌گذار، پرداخت بقیه اقساط حق بیمه نیز منتفی خواهد شد. بایدتوجه داشت که مسئله احتمالی بودن تعهد طرفین، به‌ویژه بیمه‌گر، نه تنها وجه تمایز عقد بیمه از سایر عقود است، بلکه اساس کار بیمه و مبنای تعیین حق بیمه است.

عقد دو طرفه و معوض

بیمه، عقدی است دوطرفه؛ یعنی یک طرف بیمه‌گر و طرف دیگر، بیمه‌گذار می‌باشد.

از طرف دیگر، بیمه، عقدی معوض است چون هر دو طرف قرارداد، تعهداتی نسبت به یکدیگر دارند.

مبتنی بر حسن نیت

بدون شک لزوم انعقاد هر قراردادی، وجود حسن نیت از ناحیه طرفین است. اما از آنجا که کار بیمه‌گر فروش اطمینان است، حسن نیت در بیمه اهمیت بیشتری دارد. طبیعت معاملات بیمه‌ای حکم می‌کند که بیمه‌گر تا حد زیادی بر حسن نیت بیمه‌گذار در ارائه اطلاعات تکیه کند و اگر ثابت شود بیمه‌گذار از حسن نیت برخوردار نیست، ممکن است به ابطال قرارداد بیمه منجر شود.

 

بیمه اتکایی چیست؟ انواع بیمه اتکایی ؛ شرایط و پوشش اتکایی

از اصول اولیه و مهم بیمه در کلیه رشته‌‌ها این است که ریسک بیمه شده تا جایی که ممکن است در سطح وسیعی پخش شود. پوشش اتکایی بیمه اتکایی به مفهوم توزیع جهانی ریسک است. این بیمه امکان پاسخگویی به خسارت هایی که در طول زمان اعتبار قرارداد به وقوع‌‌‌می ­پیوندد، را برای شرکت بیمه واگذارنده به وجود‌‌‌ می‌آورد؛

 

تا شرکت بیمه بتواند ریسک‌های یکسان را برای سهام خود جمع آوری کند، ولی اگر مجموع این ریسک‌‌ها مازاد بر ظرفیت نگهداری تشخیص داده شود، وجود قرارداد اتکایی کمک می­کند تا این شرکت تعادل مالی خود را حفظ کند؛ و به او اجازه‌‌‌می دهد تا سرویس بهتری به مشتریان خود ارائه کند، و خسارت‌های وارد شده را به موقع پرداخت نماید. بیمه‌گر اتکایی، بیمه‌گر واگذارنده را در مقابل زیان­های سنگین مالی که ممکن است با وقوع خسارت‌های بزرگ یا تعداد زیادی خسارت در ابعاد کوچک و متوسط که در یک زمان محدود وارد شوند، حمایت‌‌‌می کند. در حقیقت بیمه اتکایی عبارتست از:

«بیمه ی ریسکی که بیمه‌گر واگذارنده آن را بیمه کرده است.»

البته لازم است اشاره شود که از نظر حقوقی ارتباطی بین قرارداد بیمه ریسکی که بیمه گذار و بیمه‌گر منعقد‌‌‌می کنند با قرارداد بیمه ای که بیمه‌گر واگذارنده و بیمه‌گر اتکایی‌‌‌می بندند وجود ندارد و در واقع دو قرارداد جداگانه محسوب‌‌‌می شود.

به طور کلی قراردادهای اتکایی با قراردادهای سایر رشته‌‌های بیمه متفاوت است. طبق قوانین اکثر کشورها، شرکت­‌های «بیمه مستقیم» مجبور به عقد قرارداد‌های بیمه اتکایی هستند تا منافع مشتریان محفوظ بماند.

تعاریف و اصطلاحات

بیمه واگذارنده: شرکت بیمه مستقیم یا بیمه‌گر اولیه (اعم از داخلی یا خارجی) است که در خصوص واگذاری بخشی از ریسک‌های خود با شرکت بیمه پذیرنده قرارداد اتکایی منعقد‌‌‌می نماید.

بیمه پذیرنده (اتکایی)شرکت بیمه پذیرنده یا اتکایی (اعم از داخلی یا خارجی)، شرکتی است که در ازاء دریافت حق بیمه معین، مجاز به قبول ریسک از شرکت بیمه واگذارنده‌‌‌می باشد.

‌بیمه‌گر اتکایی مجدد: شرکت بیمه پذیرنده (اتکایی) هم‌‌‌می ­تواند بیمه‌های اتکایی را که پذیرفته است، مجدداً به صورت اتکایی بیمه نماید؛ که این قرارداد را واگذاری مجدد ‌‌‌می ­نامند، و شرکت بیمه اتکایی اولیه را واگذارنده و شرکت اتکایی که واگذارنده مجدد را پذیرفته است، ‌بیمه‌گر اتکایی مجدد‌‌‌ می نامند.

شرط Cut Through: طبق این شرط در صورت ناتوانی شرکت بیمه‌گر اولیه (عدم توانایی اجرای تعهدات تحت شرایط ویژه مانند ورشکستگی و …)، بیمه‌گر اتکایی خسارت را طبق شرایط مندرج در قرارداد بیمه اتکایی مستقیماً به بیمه‌گذار پرداخت‌‌‌ می‌نماید.

مهمترین دلایل خرید پوشش اتکایی

  • بالا بودن میزان سرمایه بیمه‌ نامه
  • بالا بودن میزان خطرات بیمه نامه (احتمال وقوع خسارت)
  • سابقه بد خسارتی (تعدد/ شدت وقوع خسارت) – (اتومبیل/ هواپیما)
  • افزایش ظرفیت بیمه ‌نامه نویسی برای صدور بیمه ‌نامه بیشتر
  • حصول اطمینان خاطر برای صدور هرچه بیشتر بیمه‌ نامه‌ با سرمایه‌های بالاتر
  • پراکنده کردن خطرات تأمین پوشش فاجعه

فواید بیمه اتکایی

  • پراکنده کردن میزان تعهدات در مقابل خطرات
  • افزایش توان شرکت‌های بیمه در گسترش فعالیت خود
  • توانایی پذیرش پوشش دادن انواع خطرات و معامله در حجم‌‌های مختلف مالی
  • ثبات عمل در امر پذیرش خطرات
  • امکان ارائه ی خدمات متنوع‌تر
  • امکان سرمایه‌گذاری بیشتر در فعالیت‌‌های بیمه‌ ای
  • افزایش ظرفیت پذیرش ریسک و صدور بیمه نامه
  • تنوع و بهبود سرمایه ریسک
  • پوشش حوادث فاجعه آمیز
  • ابزاری برای مدیریت ریسک
  • انتقال و کسب تخصص در صنعت بیمه

 

مهم‌ترین جنبه‌های حقوقی بیمه اتکایی

  • استقلال قرارداد بیمه مستقیم از قرارداد بیمه اتکایی
  • محدودیت تعهدات ‌بیمه‌گر اتکایی، نسبت به بیمه گر مستقیم
  • عدم مراجعه بیمه گذار به بیمه گر اتکایی
  • شرط Cut Through در صورت عدم توانایی مالی بیمه‌ گر مستقیم

 

 

بیمه اتکایی از جنبه‌های اقتصادی، فنی و بین ‌المللی دارای اهمیت‌‌‌ می‌باشد:

  • اقتصادی: بیمه‌ اتکایی ابزاری در راستای توسعه بیمه و پذیرش تعهدات سنگین توسط بیمه‌گر اولیه می‌باشد و از شرکت‌‌های بیمه تازه تأسیس حمایت می‌نماید.
  • فنیمیزان سهم بیمه‌گر اولیه از یک ریسک (معمولاً ریسک‌های بزرگ) را با میزان توان نگهداری از آن ریسک از لحاظ فنی و مالی تعیین می‌کنند، و مازاد بر آن را به شرکت‌‌های بیمه اتکایی و یا شرکت‌‌های بیمه که توانایی مطابقت بین شرایط قراردادهای مختلف را دارند، واگذار می‌نمایند.
  • بین ‌المللی: بیمه‌ اتکایی باعث ایجاد مبادلات پولی بین کشورها و ایجاد درآمد ارزی و افزایش سرمایه گذاری می‌گردد.

انواع بیمه اتکایی

  • بیمه‌ی اتکایی اختیاری
  • بیمه اتکایی اجباری یا قراردادی
  • قرارداد اتکایی نسبی
  • قرارداد اتکایی غیرنسبی یا مازاد خسارت

بیمه اتکایى اختیارى

این نوع بیمه نامه اتکایی از قدیمی‌ترین اشکال قرارداد اتکایى است که هنوز در تمام رشته‌‌‌ها به ‌ویژه در شرایط زیر متداول است:

  • زمانى‌که ظرفیت قراردادهاى اتوماتیک تکمیل شده است.
  • ریسک از قراردادهاى اتکایى اجبارى استثناء شده باشد.
  • ‌بیمه‌گر اتکایى ترجیح دهد که ریسک‌های سنگین و بزرگ را جزو قراردادهاى اتکایى موجود به ‌حساب نیاورد.
  • ‌بیمه‌گر در بعضى رشته‌‌‌ها که تعداد بیمه‌ نامه‌‌‌ها اندک است، ترجیحاً پوشش اتوماتیک تهیه نمى‌کند.

در بیمه اتکایى اختیاری، به صورت موردی و برحسب نیاز تصمیم‌ گیرى مى‌شود و اقدام به واگذاری اختیاری می‌نمایند؛ به همین دلیل این نوع اتکایى براى ‌بیمه‌گر واگذارنده پر هزینه است. ‌بیمه‌گر واگذارنده باید اطلاعات کافى از ریسک‌ پیشنهادى خود را به ‌بیمه‌گر اتکایى ارائه کند تا وی با آگاهى کامل از شرایط، ریسک را قبول یا رد نماید. این واگذاری در رشته‌‌های انرژی و کشتی، هواپیما و حمل کالا به صورت کلی و بقیه رشته‌‌‌ها برحسب درخواست انجام می‌گیرد.

 مزیت‌‌های بیمه اتکایى اختیارى

از دید ‌بیمه‌گر اتکایی، قراردادهاى اختیارى مزیت‌هایى به ‌شرح زیر دارند:

  • حق انتخاب ریسک و امکان بررسى و قبول پیشنهادهایی که با خط ‌‌مشى و تخصص بیمه‌گر سازگارتر و مطلوب‌تر باشد، و رد کردن بقیه پیشنهادها.
  • امکان بهبود شرایط مورد ریسک به‌ منظور کاهش احتمال وقوع خسارت‌‌ها از راه انتقال تجربیات به دست آمده؛ ‌بیمه‌گر واگذارنده مى‌تواند از شرکت اتکایی درخواست کند که در زمینه اقدام‌های نامطلوب به او هشدار دهد.
  • امکان دریافت حق بیمه متناسب با ریسک بیمه ‌شده.
  • امکان محاسبه میزان دقیق تعهد در هر ریسک و جلوگیرى از تجمع خطر.
  • اطلاع از نحوه انتخاب و صدور بیمه‌ نامه شرکت واگذارنده.
  • امکان افزایش ظرفیت صدور شرکت واگذارنده بدون ایجاد تغییر در قراردادهاى اتوماتیک که قبلاً منعقد شده.
  • یافتن بازارى براى واگذارى ریسک‌هایى که قبلاً تصور‌‌‌می شد مطلوب بازارهاى اتکایى نیستند.

معایب بیمه اتکایى اختیاری

بیمه اتکایى اختیارى معایبى هم دارد که به‌دلیل آنها ‌بیمه‌گر واگذارنده تا حد امکان سعى مى‌کند واگذارى خود را در این زمینه به ‌حداقل ممکن کاهش دهد:

  • تأخیر در صدور بیمه‌ نامه (به ‌دلیل یافتن بازار اتکایی) که ‌بیمه‌گر و بیمه‌گذار را دچار مشکل مى‌کند.
  • هزینه‌‌های ادارى زیاد
  • کاهش اختیار و آزادى عمل ‌بیمه‌گر واگذارنده. ‌بیمه‌گر اتکایى شرطى در قرارداد در نظر‌‌‌می گیرد که مطابق آن میزان و نحوه پرداخت خسارت باید با مشارکت و موافقت او باشد.
  • هرگونه تغییرى در بیمه‌ نامه باید با اطلاع و موافقت ‌بیمه‌گر اتکایى صورت پذیرد.
  • ایجاد تنش و شرایط رقابتی ناسالم در صورت واگذاری اتکایی اختیاری به شرکت رقیب.
  • مواجه شدن با مشکل تفسیرهاى متفاوت، درمورد مفاهیم به‌کار رفته در قراردادها در بعضى رشته‌‌‌ها مانند حمل و نقل دریایی.
  • افزایش هزینه‌‌های ‌بیمه‌گر واگذارنده به‌ دلیل مشکلات ناشى از پیداکردن بازار و گذر زمان در برخى موارد.

 

اشاره به این نکته ضرورى است که بیمه اتکایى اختیارى به ‌صورت نسبى صورت مى‌گیرد. یعنى ‌بیمه‌گر اتکایى درصدى به‌ نسبت سرمایه از بیمه‌ نامه را مى‌پذیرد و به ‌همان نسبت، حق بیمه ی بیمه‌ نامه را دریافت مى‌کند. اتکایى مازاد خسارت در این مورد در حال حاضر استثناء است.

 

بیمه اتکایى اجبارى یا قراردادى

در پوشش اتکایی اجباری، بیمه گر واگذارنده موظف مى‌شود که مبلغ معینی از اتکایى رشته‌ هاى خاصى را به‌ بیمه ‌گر اتکایى پیشنهاد کند و در مقابل بیمه ‌گر اتکایى ملزم به پذیرش آن است. اگر مبنای رابطه بین بیمه‌گر واگذارنده و بیمه ‌گر اتکایى، سرمایه بیمه شده باشد، به آن قرارداد اتکایى نسبی مى‌گویند و اگر بر مبنای خسارت استوار باشد به آن قرارداد اتکایى مازاد خسارت گفته مى‌شود.

در قرارداد اتکایى اجبارى، بیمه ‌گر اتکایى ملزم به پذیرش هر آنچه بیمه ‌گر واگذارنده در چارچوب مفاد قرارداد پیشنهاد مى‌کند، می باشد. به ‌عبارت دیگر، بیمه ‌گر واگذارنده در صدور بیمه نامه مختار است و مى‌تواند بیمه‌ نامه را به انتخاب خود با نرخ دلخواه صادر کند و خسارت‌ هاى مربوط را نیز بپردازد. بیمه ‌گر اتکایى غیر از موارد استثناء از قبیل قصور و کلاهبردارى واگذارنده، نمى‌تواند هیچ‌ گونه دخالتى در عملیات صدور بیمه نامه توسط واگذارنده داشته باشد.

بیمه های اتکایی اجباری به دو نوع نسبی و مازاد خسارت (غیر نسبی) تقسیم می ­شود که هر یک از آنها نیز به شاخه های متفاوتی تقسیم می­ شوند؛ این بیمه نامه ها عبارتند از:

  • قرارداد اتکایى نسبى

در این نوع از قراردادهاى اتکایى، مبلغ بیمه ‌شده، حق بیمه و خسارت به نسبت درصدى که از قبل مشخص‌ شده بین بیمه ‌گر واگذارنده و بیمه ‌گر اتکایى تقسیم مى‌شود. در قراردادهاى نسبی، سیستم‌ هاى مختلف به ‌شرح زیر وجود دارد که نحوه عمل آنها به‌ هدف‌ هاى مورد نظر وابسته است:

۱) قرارداد اتکایى نسبی مشارکتی

در قرارداد اتکایى نسبی مشارکتی، بیمه گر واگذارنده نسبتى از تمام بیمه‌ نامه‌ هاى صادره در رشته خاصى را خود نگه مى‌دارد، و نسبت باقی مانده را تا مبلغ معین به بیمه ‌گر اتکایى واگذار مى‌نماید.

۲) قرارداد اتکایى نسبی مازاد سرمایه

در این قرارداد، بیمه گر واگذارنده آن بخش از عملیات بیمه ‌اى خود را که نمى‌تواند یا نمى‌خواهد به‌ حساب خود نگه دارد، به بیمه گر اتکایی واگذار مى‌کند. در قرارداد اتکایى مازاد سرمایه، بیمه گر واگذارنده مکلف است مبلغ معین طبق جدول ظرفیت ‌ها (که به قرارداد الحاق ‌شده و جزءِ آن به‌ شمار مى‌آید) را به ‌حساب خود نگه دارد. همچنین بیمه گر واگذارنده متعهد مى‌شود که سهم ثابتى از عملیات خود را که در شرایط خصوصى مشخص‌ شده، به بیمه ‌گر اتکایى واگذار نماید و بیمه ‌گر اتکایى ملزم به پذیرش آن است.

۳) پوشش اتکایی اختیارى / اجبارى

در این سیستم بیمه ‌گر واگذارنده الزامی ندارد که به ‌طور اتوماتیک پس از کسر سهم نگهدارى، بقیه پرتفوى خود را به پرکردن ظرفیت قراردادهاى اتکایى مازاد سرمایه اختصاص دهد. در این نوع قرارداد بیمه ‌گر واگذارنده خود تصمیم مى‌گیرد که کدام ریسک را تا چه‌ میزانى به بیمه ‌گر اتکایى واگذار کند. تصمیم‌ گیرى در امور واگذارى یا عدم واگذاری، به‌ عهده بیمه ‌گر واگذارنده است و در مقابل بیمه ‌گر اتکایى متعهد است که آن را حداکثر به‌ میزان ظرفیت قرارداد و لاین ‌هاى مشخص‌ شده بپذیرد و در حقیقت این قرارداد براى واگذارنده اختیارى و براى بیمه ‌گر اتکایى اجبارى است. این نوع پوشش خارج از چارچوب مستقیم واگذارى بر اساس مازاد سرمایه است.

۴) پوشش اتکایی باز

این قرارداد نوعى از قراردادهاى اتکایى اختیارى / اجبارى است. نوعی پوشش اتکایى باز است که در آن بدون در نظر گرفتن ظرفیت ثابت، بیمه‌گر واگذارنده اختیار واگذارى یا عدم واگذارى دارد و در صورت پیشنهاد وی، بیمه ‌گر اتکایى ملزم است که آن را تا مبلغ معینى بدون توجه به سرمایه بیمه ‌شده و تعداد لاین بپذیرد. میزان سهم نگهدارى واگذارنده نیز مى‌تواند متغیر باشد. لازم به توضیح است که به‌ طور کلى قراردادهاى اتکایى اختیارى / اجبارى که پوشش اتکایى باز نیز از انواع آن است، در بعضى رشته‌ هاى بیمه مانند باربرى متداول است و محدودیت حق انتخاب ریسک نیز زیاد مصداق پیدا نمى‌کند.

حتما بخوانید:  بیمه حوادث راننده و همه نکات مهمی که باید در مورد آن بدانید!

۵) پوشش اتکایی نیمه اتوماتیک

در این نوع پوشش اتکایی ، بیمه ‌گر واگذارنده به‌ صورت اختیاری ریسک را پیشنهاد مى‌کند. اگر بیمه ‌گر اتکایى آن را بپذیرد، واگذارنده آن ریسک را جزو پرتفوى قرارداد اتکایى محسوب می­ کند، در غیر این ‌صورت جزو قرارداد به شمار نمی ­آید. مزیتی که بیمه ‌گر اتکایى در این نوع قرارداد دارد این است که مى‌تواند قرارداد را تجزیه و تحلیل و در مورد شرایط و نرخ بیمه به بیمه ‌گر واگذارنده کمک کند. واگذارنده نیز کارمزد بهترى در مقایسه با دیگر قراردادهاى اتکایى دریافت مى‌کند و مى‌تواند سپرده نگه دارد. در عین‌حال کار کمترى نیز در مقایسه با قراردادهاى اختیارى متحمل مى‌شود.

۶) پوشش اتکایی اجبارى / اختیارى

این نوع پوشش اتکایى نقطه مقابل قراردادهاى اتکایى اختیاری / اجبارى است. در این مورد، واگذارنده ملزم به واگذارى است، اما بیمه ‌گر اتکایى اجباری در قبول آن ندارد.

۷) پوشش اتکایی مختلط مشارکت و مازاد سرمایه

طبق شرایط این پوشش بیمه، هنگامی که قرارداد اتکایى مشارکت به ‌تنهایی توانایی در بر گرفتن تمام پرتفوى شرکت را نداشته باشد، از پوشش مازاد سرمایه براى تکمیل برنامه اتکایى استفاده مى‌شود. در این سیستم ظرفیت قرارداد مشارکت به کیفیت ریسک وابسته است که مى‌تواند رقم ثابت یا رقم متغیر باشد. بیمه ‌گر واگذارنده مى‌تواند درصد ثابتى از ظرفیت قرارداد مشارکت را به‌ حساب خود نگه دارد (ظرفیت قرارداد، تعدادى لاین است که هر لاین برابر حداکثر ظرفیت قرارداد مشارکت است). در واقع بیمه گر واگذارنده، درصدى از ظرفیت قرارداد مشارکت را به‌ حساب خود نگه مى‌دارد و بقیه قرارداد مشارکت و مازاد سرمایه را به بیمه پذیرنده ی اتکایى واگذار مى‌کند.

  • قرارداد اتکایی غیرنسبی یا مازاد خسارت

همانطور که گفته شد، در این نوع از بیمه اتکایی مسئولیت بیمه‌گر واگذارنده و بیمه‌گر اتکایى بر اساس خسارت تعیین مى‌شود؛ و این مشخصه اصلی قراردادهاى مازاد خسارت است. برخلاف قراردادهاى نسبى که تعهدات طرفین بر اساس سرمایه استوار است، حق بیمه‌ اى که بیمه‌گر اتکایى براى اجرای تعهدات خود دریافت مى‌کند درصدى از مجموع حق بیمه ‌هاى پرتفوى (مجموع سهام) واگذارنده در رشته خاص یا مجموعه فعالیت ‌هاى او است، در صورتى‌ که در قراردادهاى اتکایى نسبى میزان حق بیمه سهم بیمه‌گر اتکایى با توجه به سرمایه بیمه ‌شده تعیین مى‌گردد.

در این بخش انواع پوشش‌ هاى اتکایى مازاد خسارت را به اختصار شرح می ­دهیم:

۱) پوشش اتکایی مازاد خسارت براى هر ریسک (WXL)

این نوع پوشش اتکایی، با هدف حمایت از بیمه گر واگذارنده در مواردی که توانایی جبران مازاد مبلغ خسارت در هر ریسک (خطر بیمه ‌شده) را ندارد، ایجاد شده است.

۲) پوشش اتکایی مازاد خسارت براى حوادث فاجعه‌ آمیز (loss-XL)

این نوع پوشش اتکایی ، با هدف حمایت از بیمه گر واگذارنده در مقابل خسارت ‌هاى بزرگى که از یک حادثه فاجعه آمیز ناشى مى‌شود، به وجود آمده است (خسارت ‌هاى اتفاقى و فاجعه ‌آمیز مانند سیل، زلزله، طوفان، تگرگ، آتش‌سوزى ‌هاى مهیب و نظایر آن).

۳) پوشش اتکایی مازاد خسارت در مدت معین

این نوع پوشش اتکایی ، با هدف حمایت از بیمه گر واگذارنده در مقابل نتایج نامطلوب فنى فعالیت‌ هاى شرکت در یک رشته و در مدت زمان معین که بر اثر افزایش تعداد و میزان خسارت‌ های رخ داده، به ‌وجود آمده است. پوشش اتکایى مازاد خسارت در مدت معین، براى بیمه‌گران اتکایى بسیار تعهدآور است و هزینه های بالایی را در بر دارد، به همین دلیل به ‌ندرت مورد استفاده قرار مى‌گیرد.

فسخ قرارداد اتکایی

فسخ قرارداد اتکایی به دلایل مختلفی مانند موارد زیر صورت می‌گیرد:

  • نتیجه قرارداد و میزان خسارت وارده
  • نبود سود دهی و ورشکستگی
  • تصویب قوانین نظارتی جدید از قبیل وضع قوانین نظارت و کنترل ارز که پرداخت و خروج هرگونه ارزی را برای حق بیمه اتکایی و تسویه ‌حساب ‌ها غیر ممکن می سازد.
  • تمایل یکی از طرفین قرارداد بیمه اتکایی و یا هر دو طرف برای فسخ قرارداد

در موارد زیر قرارداد بیمه اتکایی از سوی طرفین می‌تواند فسخ فوری شود:

  • درصورتی که تغییری در مالکیت، وضعیت مالی و یا مدیریت هر یک از طرفین رخ دهد.
  • درصورتی‌که تغییر در قانون و مقررات و یا شرایط موجب شود که هر یک از طرفین قرارداد نتوانند به تعهدات خود عمل کنند.
  • در صورتی که شروع جنگ بر تعهدات هر یک از طرفین اثر بگذارد.

انتظارات شرکت بیمه مستقیم از بیمه گر اتکایی:

  • کنترل و مدیریت ریسک های بزرگ در جهت افزایش توانایی شرکت در این زمینه.
  • ایجاد ثبات در نتایج عملیات فنی واگذارنده.
  • حمایت از مؤسسه واگذارنده در مقابل خسارت های کلی یا خسارت های سنگین که افزون بر توان مالی شرکت است.
  • توزیع جغرافیایی ریسک های بیمه شده در مقابل خطرهای فاجعه آمیز به مطلوب ترین حالت ممکن.
  • راهی برای ورود و خروج از بازارهای بین المللی داشته باشد.
  • دریافت کمک و تسهیلات فنی و اداری برای بهبود روش‌ها و سیستم‌ها نظیر کامپیوتر و مشکلات خاص فنی و مدیریتی.

در نتیجه برنامه یاد شده، ظرفیت صدور شرکت‌های بیمه و کل بازار بیمه ملی افزایش می­‌یابد. البته این‌که بیمه اتکایی تنها راه‌حل افزایش ظرفیت صدور شرکت‌های بیمه و کل بازار نیست، غیر قابل انکار است. اما از طریق افزایش ذخایر و توانایی های فنی شرکت بیمه می‌توان ظرفیت صدور را بالا برد.

 
 
 

 

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

هزینه برگزیت بر اقتصاد اسپانیا

بانک اسپانیا هزینه خروج بدون توافق انگلیس از اتحادیه اروپا برای اسپانیا را ۱۰ میلیارد یورو برآورد کرد.

  • 2

تولید دوچرخه برقی برای جاده‌های سنگلاخ

شرکت یاماها بعد از تولید میلیون‌ها دوچرخه برقی در ۲۵ سال گذشته، محصول پیشرفته‌ای تولید کرده که برای حرکت در مسیرهای سنگلاخ و شیبدار بسیار مناسب است.

  • 2

بزرگترین بانک اسلامی با تمرکز بر انرژی در قطر آغاز به کار می‌کند

بزرگترین بانک اسلامی که قرار است به طور تخصصی در بخش انرژی فعالیت کند، در سه ماهه چهارم سال جاری، در قطر آغاز به کار می‌کند.

  • 2

سرقت از صندوق امانات یک بانک/ اموال مشتریان از بانک خارج نشده است

یکی از بانکهای خصوصی کشور با صدور اطلاعیه‌ای درباره سرقت از صندوق امانات این بانک اعلام کرد هیچ یک از اموال امانی مشتریان از بانک خارج نشده است.

  • 2

عرضه ایرپادهای جدید اپل با قاب شارژ بی سیم و باتری قوی‌تر

اپل عرضه محصولات تازه خود را در هفته اخیر با رونمایی از نسل دوم هدفون بی سیم ایرپاد تکمیل کرده است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین ویژگی این هدفون بهره مندی از یک قاب شارژ بی سیم باشد.

  • 2

مادورو، ترامپ را به سرقت ۵ میلیارد دلار از ونزوئلا متهم کرد

رئیس جمهور ونزوئلا دونالد ترامپ را به سرقت ۵ میلیارد دلار از این کشور آمریکایی جنوبی متهم کرد.

  • 2

کاهش مالیات بر نقل و انتقال سهام، بورس را رونق می‌دهد؟

در ماه‌های گذشته مقدار مالیات شرکت‌های بورسی از نیم به یک دهم درصد کاهش یافت که می‌تواند به افزایش معاملات در بازار سهام کمک کند.

  • 1

هیچ یک از اموال امانی مشتریان از بانک خارج نشده است

بانک اقتصادنوین در اطلاعیه درباره سرقت از صندوق امانات این بانک اعلام کرد هیچ یک از اموال امانی مشتریان از بانک خارج نشده است .

  • 2

مادورو: آمریکا ۵ میلیارد دلار بودجه داروییِ ما را دزدید

رئیس‌جمهوری ونزوئلا در اظهاراتی تصریح کرد: آمریکا ۵ میلیارد دلار بودجه داروییِ ما را دزدید.

  • 1

واکنش همتی به نامگذاری سال/شش راهبرد بانک مرکزی برای «رونق تولید»

رئیس کل بانک مرکزی در واکنش به نامگذاری امسال از سوی رهبر انقلاب، شش راهبرد نظام بانکی برای تحقق «رونق تولید» را اعلام کرد.

  • 2

مسئولیت بانک مرکزی و نظام بانکی مضاعف شد

همتی گفت نامگذاری سال ۹۸ با عنوان "رونق تولید" از سوی مقام معظم رهبری، مسئولیت بانک مرکزی و نظام بانکی کشور را مضاعف کرد.

  • 3

ماموریت ۶ گانه بانک مرکزی در سال رونق تولید

همتی گفت نامگذاری سال ۱۳۹۸ با عنوان "رونق تولید" از سوی مقام معظم رهبری، مسئولیت بانک مرکزی و نظام بانکی کشور را مضاعف کرد.

  • 2

قیمت نفت آمریکا از ۶۰ دلار فراتر رفت/ خیز برنت برای ۷۰ دلاری شدن

پس از این که داده‌های دولتی آمریکا نشان داد میزان ذخایر نفت این کشور در هفته گذشته سقوط کرده است، قیمت نفت آمریکا برای اولین بار بعد از ۴ ماه، از ۶۰ دلار برای هر بشکه بالاتر رفت.

  • 3

مستخدم بانک قبل از فرار با پول ها دستگیر شد

تهران- ایرنا- رئیس پلیس پیشگیری تهران بزرگ گفت: نیروی خدماتی یک بانک که با همدستی یکی از دوستانش اقدام به سرقت از صندوق امانات بانک کرده بود، قبل از فرار دستگیر شد.

  • 5