راه‌اندازی سامانه‌های مبارزه با مفاسد بانکی

راه‌اندازی سامانه‌های مبارزه با مفاسد بانکی

بینا: بر اساس مصوبه اخیر ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی ۹ سامانه شفافیت‌زا در راستای حذف فساد سیستماتیک از شبکه بانکی تشکیل و به صورت یک منظومه یکپارچه از اطلاعات بانکی به هم متصل خواهند شد.

به گزارش فارس، ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی در 128 امین جلسه خود در راستای شفاف سازی و سالم‌سازی اقتصاد و پیشگیری از زمینه‌های فسادزا « ضوابط نحوه ایجاد و تکمیل سامانه‌های الکترونیکی در شبکه بانکی» را مصوب کرد. اجرای این قانون به طور قطع گامی مهم در جهت ایجاد تحول در سلامت نظام بانکی و اقتصاد خواهد بود و به توسعه بخش مولد اقتصاد کمک شایانی خواهد کرد.

بر اساس این مصوبه، بانک مرکزی موظف شده است تا پایان سال 1393 منظومه‌ سامانه‌های اطلاعاتی نظام بانکی را ایجاد و بهره برداری نماید و امکان اتصال امن و سیستمی سایر دستگاه‌های اجرایی را به این سامانه‌ها فراهم آورد، به ‌گونه‌ای از ابتدای تیرماه 1394 هرگونه فرآیند دستور، درخواست و یا استعلام به صورت الکترونیکی انجام شود. در راستای اجرای این مصوبه قوه قضاییه و سایر دستگاه‌های اجرایی موظف به همکاری با بانک مرکزی شده‌اند.

ذکر این نکته خالی از فایده نیست که منظومه‌های اطلاعاتی یکی از ابزارهای اولیه اداره دولت‌ها در دوران مدرن است و حتی در اغلب کشورهای در حال توسعه نیز منظومه‌های اطلاعاتی زمین و مسکن، اطلاعات بانکی، مدارک تحصیلی، اشتغال و امثال آنها سال‌ها است که مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فقدان یک منظومه کامل از اطلاعات بانکی در ایران موجب خسارات گسترده‌ای در اقتصاد ملی از انفجار پدیده چک‌های بلامحل تا فسادهای سیستماتیک در شبکه بانکی شده است.

منظومه 9 سامانه اطلاعاتی این مصوبه عبارتند از:

سامانه نظام هویت‌سنجی الکترونیکی بانکی (نهاب): سامانه‌ای که به کلیه مشتریان نظام بانکی، شناسه هویت الکترونیکی بانکی (شهاب) یکتا اختصاص داده، کلیه اطلاعات مربوط به آنها از قبیل اطلاعات هویتی، حساب‌های افتتاح شده، انواع تسهیلات اعطایی و ابزارهای پرداخت صادر شده برای مشتریان کلیه بانک‌ها را شامل خواهد گردید. حسب این مصوبه، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، وزارت اطلاعات، سازمان ثبت احوال، شرکت پست جمهوری اسلامی ایران و شرکت‌های اپراتور تلفن ثابت و همراه موظفند امکان استعلام و رواسنجی سیستمی اطلاعات مربوطه را برای بانک مرکزی فراهم نمایند. گفتنی است که از ابتدای تیر 94، شبکه بانکی موظف است از ارائه هرگونه خدمات به حساب‌ها و ابزارهای پرداختی که فاقد شناسه شهاب باشند، خودداری نمایند.

سامانه پیام‌رسانی الکترونیک مالی (سپام): این سامانه موظف است فرایندهای صدور، اصلاح، استفاده، واخواست و ابطال اسناد تعهدآور بانکی را در برگرفته و ضمانت‌نامه‌های ارزی و ریالی، اعتبارات اسنادی ارزی و ریالی، سفته، برات و نظایر آن را به صورت الکترونیک مبادله نماید. کلیه تراکنش‌ها در این سامانه به صورت سیستمی با استفاده از شناسه یکتا برای کلیه اسناد صورت می‌پذیرد. مقرر است این سامانه بطور کلی جایگزین نسخ کاغذی و فیزیکی این فرایندها گردد.

سامانه صدور یکپارچه الکترونیک دسته چک (صیاد): صیاد سامانه‌ای است که فرایندهای درخواست، صدور و ارسال دسته چک را در برگرفته و به هر برگ چک شناسه یکتا اختصاص می‌دهد. مقرر است که از ابتدای تیر 94 صرفا چک‌های دارای شناسه یکتا در سامانه صیاد از قابلیت پایاپای بین بانکی برخوردار خواهند بود.

 سامانه چک و اسناد وصولی کاغذی (چکاوک): این سامانه به منظور حذف فیزیک چک در حال راه‌اندازیست و در این مصوبه مقرر شده است از ابتدای 94 تمامی چک‌ها و ابزارهای پرداخت کاغذی که بین بانک‌های مختلف پذیرش می‌گردند، صرفا از طریق سامانه چکاوک و به صورت الکترونیک مبادله گردند.

سامانه یکپارچه مدیرتی اوراق بانکی (سیما): سامانه‌ای که فرایندهای صدور، انتشار، وثیقه‌گذاری، نقل و انتقال، پرداخت سود و بازپرداخت اصل در سررسید همه اوراق بانکی را در بصورت یکپارچه شامل می‌گردد. از ابتدای 94، کلیه اوراق مشارکت و بدهی بانکی، اوراق خزانه اسلامی، گواهی سپرده بانکی و نظایر آن صرفا بایستی با نام و بصورت الکترونیک مبادله شده و اعتبار آنها منوط به ثبت در این سامانه می‌باشد.

نوین سامانه یکپارچه بانک مرکزی (نسیم): این سامانه به منظور مدیرت یکپارچه کلیه حساب‌های ارزی و ریالی دستگاه‌های دولتی (موضوع مواد 1تا 5 قانون خدمات کشوری) ایجاد خواهد شد و کلیه فرایندها و تراکنش‌های مربوط به حساب‌های مذکور اعم از افتتاح حساب، دریافت، پرداخت، انتقال و مانده حساب  را در برگرفته و کلیه اسناد مربوط را به صورت الکترونیک مبادله می‌نماید. کلیه سازمان‌ها و دستگاه‌ها موظفند فرایندهای استعلام اطلاعات از سامانه نسیم و نیز ثبت آن اطلاعات در سامانه‌های خود را به صورت الکترونیکی و سیستمی و بدون دخالت عامل انسانی انجام دهند. وظیفه ایجاد ابزارهای لازم برای این کار نیز بر عهده بانک مرکزی است. بدین ترتیب کلیه پرداخت‌ها و دریافت‌های دستگاه‌های مذکور از ابتدای سال 94 صرفاً در بستر سامانه نسیم صورت خواهد پذیرفت.

سامانه جامع تسهیلات: سامانه‌ای که فرایندهای اعطای تسهیلات ارزی و ریالی (اعم از اعتبارسنجی، بررسی طرح‌های توجیه فنی و اقتصادی، ترهین وثایق، نتایج استعلام‌های مرتبط، استمهال و وصول مطالبات) را در برگرفته و کلیه اسناد مرتبط در این سامانه به صورت سیستمی مبادله می‌گردد. اطلاعات پرونده مشتریان متقاضی تسهیلات از کلیه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری به صورت سیستمی برای این سامانه ارسال گردیده و برای هر فعالیت شناسه‌ای یکتا دریافت می‌گردد. بدین ترتیب بانک مرکزی موظف خواهد شد تا مطابق با ضوابط و مقررات ناظر بر تسهیلات و تعهدات کلان، تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط و محدودیت‌های اشخاص بد حساب و سایر موارد مرتبط، پس از انجام کنترل‌های لازم و در صورت تطبیق درخواست تسهیلات با ضوابط مذکور، نسبت به تخصیص شناسه یکتا اقدام نماید. سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نیز از سوی دیگر موظف خواهد بود تا اطلاعات مربوط به آخرین وضعیت ترکیب مالکیت اشخاص حقوقی را به همراه سایر اطلاعات مرتبط و به صورت سیستمی در اختیار بانک مرکزی قرار دهد. همچنین پرداخت تسهیلات جهت خرید کالاو خدمات از سوی بانک‌ها منوط به واریز مبلغ تسهیلات در وجه فروشنده و وجود صورت‌حساب آن در سامانه ماده 169 مکرر قانون مالیات مستقیم شده است.

سامانه یکپارچه استعلامات مالی (سیام): سامانه‌ یکپارچه‌ای که فرایندهای مربوط به استعلام اسناد شبکه بانکی را در بر گرفته و کلیه اسناد فرایندهای استعلام را صرفا به صورت الکترونیک مبادله نماید. بانک‌ها و مؤسسات اعتباری نه تنها موظفند نیاز استعلام‌های مالی خود را به صورت الکترونیک و از طریق این سامانه انجام دهند، بلکه موظفند استعلام‌های خارج از شبکه بانکی کشور (سازمان امور مالیاتی، سازمان ثبت احوال، سازمان ثبت شرکت‌ها، شرکت سرمایه‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه و نظایر آنها) را نیز تنها از طریق این سامانه انجام دهند. مراجع قضایی و سایر دستگاه‌های قانونی نیز باید اطلاعات اسناد شبکه بانکی را تنها از طریق این سامانه استعلام نموده و به اسنادی که مورد تأیید این سامانه هستند ترتیب اثر دهند.

سامانه پرداخت الکترونیک سیار (سپاس): سامانه‌ای که تمامی خدمات پرداخت همراه و کیف پول الکترونیک را در بر می‌گیرد. کلیه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری هم موظف خواهند بود که از ابتدای تیر 94 کلیه خدمات پرداخت همراه و کیف پول الکترونیک را صرفاً از طریق این سامانه ارائه نمایند. شرکت‌های عرضه کننده خدمات پرداخت همراه نیز موظفند از ابتدای تیر 94، تنها از طریق این سامانه به شبکه بانکی کشور متصل شوند.

از دیگر ویژگی‌های این مصوبه این است که مقرر نموده کلیه تبادلات الکترونیکی صرفاً با استفاده از امضای الکترونیکی صورت پذیرفته، و تا حد امکان از دریافت و ارسال اسناد کاغذی در شبکه بانکی جلوگیری کرده و تنها درخواست‌ها و استعلامات سیستمی را متعبر می‌داند.

البته پیش‌تر نیز سیف، رئیس کل بانک مرکزی، در همایش ملی ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد با اشاره به طرح‌های بانک مرکزی 1400 و نقشه راه نوسازی نظام بانکی از برنامه‌ریزی این بانک برای استقرار سامانه‌های نسیم، سپام، چکاوک، پورتال ارزی، سناب و مرکز کاشف خبر داده بود.

با این حال، این مصوبه به نوعی بانک مرکزی را در مرکز این تحولات و مسئولیت اعظم تحقق آنرا بر دوش این نهاد قرار داده است. از این منظر بانک مرکزی در معرض یکی از بزرگترین آزمون‌های تاریخ به منظور ایجاد نقطه عطفی در نظام بانکی کشور می‌باشد. البته این وظیفه محقق نخواهد شد مگر در تعاملی جدی و کامل با نهادهایی همچون قوه قضائیه، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، سازمان امور مالیاتی، مراجع قضایی، دستگاه‌های موضوع مواد 1 تا 5 قانون مدیریت خدمات کشوری، خزانه‌داری کل کشور، وزارت اطلاعات، سازمان ثبت احوال، شرکت پست جمهوری اسلامی ایران و شرکت‌های اپراتور تلفن ثابت.

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

اعطای دسته چک به دارندگان چک برگشتی ممنوع است

بر اساس جزییات تازه از قانون جدید صدور چک، دارندگان چک برگشتی علاوه بر محرومیت از دریافت دسته چک جدید، از طیف گسترده‌ای از خدمات در شبکه بانکی محروم خواهند بود.

  • 2

کاهش ۲۰ هزار و ۹۴۷ واحدی شاخص کل بورس

شاخص کل بورس اوراق بهادار با کاهش ۲۰ هزار و ۹۴۷ واحدی معادل ۱.۷۰ درصد به یک میلیون و ۲۱۴ هزار و ۸۳۵ واحد رسید. همچنین در فرابورس شاخص کل با افت ۳۰۷ واحدی به ۱۷ هزار و ۸۹۴ واحد رسید.

  • 14

بازدید اعضای هیات مدیره بانک ملی از اداره کل مدیریت ریسک

اعضای هیات مدیره بانک ملی ایران از اداره کل مدیریت ریسک بازدید و با همکاران این اداره کل دیدار و گفت و گو کردند.

  • 14

رشد ۱۴۲ درصدی گشایش اعتبارات اسنادی ریالی در بانک صنعت و معدن

عضو هیأت مدیره بانک صنعت و معدن اعلام کرد: میزان گشایش اعتبارات اسنادی ریالی در بانک صنعت و معدن در ۱۰ ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۱۴۲ درصد افزایش داشته است.

  • 15

تجارت ۵۹ میلیارد دلاری ایران در ۱۰ ماهه امسال

رئیس کل گمرک ایران از تجارت ۵۹ میلیارد دلاری ایران در ۱۰ ماهه امسال خبر داد و گفت: سیر تجارت ایران در شرایط تحریم صعودی است.

  • 12

عملکرد نماگرهای پست‌بانک، بیانگر تضمین سودآوری آن در سال جاری است

مدیرعامل پست بانک گفت: عملکرد مناسب نماگرها نشان‌دهنده وضعیت مالی مطلوب و تضمین سودآوری بانک در سالجاری است که نتیجه اهتمام کارکنان و کارگزاران و استفاده بهینه از ظرفیت باجه‌های بانکی روستایی است.

  • 14

نرخ حق الوکاله بانک سپه برای سال ۱۴۰۰ سه درصد تعیین شد

با مصوبه هیئت عامل و هیئت مدیره نرخ حق‌الوکاله بکارگیری سپرده‌های سرمایه گذاری مدت‌دار بانک سپه در سال مالی ۱۴۰۰ سه درصد تعیین شد.

  • 13

بانک رفاه کارگران قدرت خرید بازنشستگان را افزایش می‌دهد

بانک رفاه کارگران در ایفای مسئولیت قانونی و حرفه‌ای خود از بهبود معیشت بازنشستگان و مستمری‌بگیران سازمان تامین اجتماعی در سراسر ایران حمایت می‌کند.

  • 32

فرایند استعلام و تایید دریافت چک توسط ذی نفع اعلام شد

فرایند استعلام و تایید دریافت چک توسط ذینفع بر اساس قانون جدید صدور چک، اعلام شد.

  • 27

افزایش ۱۲۸۶ واحدی شاخص کل بورس

شاخص کل بورس اوراق بهادار با افزایش ۱۲۸۶ واحدی معادل ۰.۱۰ درصد به یک میلیون و ۲۳۵ هزار و ۸۴۳ واحد رسید. همچنین در فرابورس شاخص کل با افت ۹۵ واحدی به ۱۸ هزار و ۲۰۲ واحد رسید.

  • 24

مشارکت بانک توسعه تعاون در نخستین جشنواره فیلم ۱۲۰ ثانیه‌ای

نخستین جلسه دبیرخانه اولین جشنواره فیلم ۱۲۰ ثانیه‌ای با موضوع تعاون و همدلی با همکاری بانک توسعه تعاون برگزار شد.

  • 23

افزایش ۵۴ درصدی پرداخت تسهیلات بانک صنعت و معدن

مدیرعامل بانک صنعت و معدن عنوان داشت: مجموع تسهیلات اعطایی بانک صنعت و معدن به واحدهای تولیدی در ۱۰ ماه نخست سال ۹۹ در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به میزان ۵۴ درصد افزایش پیدا کرده است.

  • 23

پرداخت بیش از ۲۰ هزار و ۷۰۲ میلیاردریال تسهیلات قرض الحسنه ازدواج

به منظور ترویج سنت حسنه ازدواج جوانان، بانک رفاه کارگران تا پایان آذر ماه سال جاری بیش از ۲۰ هزار و ۷۰۲ میلیارد ریال تسهیلات قرض الحسنه ازدواج و تهیه جهیزیه پرداخت کرده است.

  • 20

نرخ حق‌الوکاله بانک توسعه صادرات ایران اعلام شد

هیات مدیره بانک توسعه صادرات ایران نرخ حق الوکاله به کارگیری سپرده های سرمایه گذاری برای سال مالی ۱۳۹۹ را معادل ۲.۵ درصد مصوب کرد.

  • 20

مهمترین عامل نوسان نرخ ارز، انتظارات بازار است

کارشناس ارشد پولی و بانکی می‌گوید به صورت بنیادی تغییر خاصی در بازار ارز به وجود نیامده و مهم ترین عامل نوسان نرخ ارز تنها به دلیل انتظارات بازار است و اتفاق خاصی در عرضه و تقاضا به وجود نیامده است.

  • 22

تثبیت اشتغال ۹۱ هزار نفر با تسهیلات بانک تجارت

بانک تجارت تا پایان دی‌ماه امسال، با اعطای ۴۱ هزارو۲۷۱ فقره تسهیلات جمعا به‌مبلغ بیش از ۲۰ میلیارد ریال به صاحبان کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از شیوع کرونا اشتغال ۹۱ هزار و ۹۱۲ نفر را تثبیت کرد.

  • 19

تأمین سرمایه در گردش طرح‌های توسعه‌ای خراسان جنوبی

رئیس هیئت‌مدیره بانک توسعه تعاون از تأمین سرمایه در گردش پروژه‌ها و طرح‌های توسعه‌ای خراسان جنوبی توسط این بانک خبر داد.

  • 31

پرداخت بالغ بر ۶ هزار میلیارد ریال تسهیلات توسط بانک توسعه تعاون

معاون امور استان‌ها و بازاریابی بانک توسعه تعاون، گفت: بانک در ۹ ماهه نخست سال بیش از ۶ هزار میلیارد ریال تسهیلات پرداخت شد.

  • 25

ادامه روند صعودی شاخص کل بورس در کانال یک میلیون و ۲۰۰

شاخص کل بورس اوراق بهادار با افزایش ۱۲۵۷۲ واحدی معادل ۱.۰۳ درصد به یک میلیون و ۲۳۴ هزار و ۶۴۳ واحد رسید. همچنین در فرابورس شاخص کل با افت ۱۴۹ واحدی به ۱۸ هزار و ۲۹۷ واحد رسید.

  • 30

همه برای تعادل بازار ارز در چارچوب سیاست‌های بانک مرکزی کمک کنند

رییس جمهور گفت: همه باید کمک کنند که بازارهای حساس نظیر ارز در چارچوب سیاست‌هایی که بانک مرکزی اعمال می‌کند، مدیریت و به تعادل برسد.

  • 28