نسخه «چینی» در معاملات سهام

نسخه «چینی» در معاملات سهام

حسام حسینی/ کارشناس بازار سرمایه نسبت‌های معوج P/ NAV (گاهی هزار درصدی)، رشدهای چند صد درصدی بدون پشتوانه، حجم معاملات غیرعادی، نوسانات نامتعارف طی یک روز و... همه بخشی از ویژگی‌های بارز سهام بازار پایه است. بازاری فرعی در فرابورس برای درج شرکت‌های ورشکسته و در حال انحلال یا شرکت‌های ضعیفی که واجد پذیرش در بازارهای بالاتر نیستند، اما ظاهرا این بازار فرعی که علی القاعده باید محلی برای انتقال مالکیت باشد، آنچنان به سبب عدم‌وضع قاعده بازی صحیح، مورد استقبال واقع شده که گویی اغلب فعالان خرد، بازارهای اصلی را رها کرده و جملگی با هجوم تقاضایشان این بازار فرعی را تبدیل به بازار اصلی کرده و زمین اصلی جولان معاملات قرار داده‌اند! به زبان دیگر بورس اوراق بهادار در حال تغییر ماهیت به بورس اوراق بی‌بها خواهد بود.

سه شنبه 12 شهریور 1398 ساعت 2:10

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

نسخه «چینی» در معاملات سهام

بر این اساس ارزش بازار پایه فرابورس از ابتدای سال‌جاری تا اوایل شهریورماه، رشد ۹۳ درصدی را تجربه کرده که بیش از ۲ برابر رشد ۴۳ درصدی ارزش بورس است. این اعوجاج ذائقه فعالان و بازیگران بورسی تا جایی پیش رفته که ارزش معاملات یک شرکت در حال انحلال و ورشکسته چند  برابر شرکت بزرگ فعال در بورس تهران رشد کرده است.

از سوی دیگر آمارها نشان می‌دهد که از ابتدای سال میلادی جاری تا پایان ماه جولای در بورس اصلی تورنتو(TSX) ارزش معاملاتی قریب به ۹۸۰ میلیارد دلار ثبت شده که این رقم در بورس فرعی (TSXV) تنها ۱۰ میلیارد دلار است. حال آنکه تعداد سهام پذیرش شده بازارفرعی ۱۷۰۰شرکت و تعداد سهام پذیرش شده بازار اصلی ۱۵۶۰ شرکت است. در واقع بازار اصلی بیش از ۱۰۰ برابر پویاتر از بازار فرعی است. همین قیاس برای بورس تهران در ماه گذشته براساس حجم معاملات ۶/ ۵ هزار میلیاردی بازار پایه فرابورس و حدود ۵/ ۲۱ هزار میلیاردی بورس تهران و تعداد سهام درج و پذیرش شده حکایت از پویایی ۵۰ برابری بازار پایه ما نسبت به بورس فرعی کانادا دارد. این عطش سهامداران خرد برای خرید سهام بازار پایه بیشتر شبیه نسخه چینی ورود سهامداران خرد به بازارهای سرمایه است تا نسخه کشورهای پیشرفته که تناسب عقلانی بین شرایط بازارهای اصلی و فرعی حاکم است؛ به‌طوری‌که در فاصله سال‌های ۲۰۱۵-۲۰۱۴ بورس چین با ورود ۴۰ میلیون سهامدار جدید به این بازار رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را تجربه کرد و در فاصله کوتاهی با معکوس شدن روند، تقریبا تمام این رشد در فاصله چند هفته پس داده شد. این تصویر احتمالا تصویر بهتری برای تشبیه بورس تهران و پذیرایی بازار سرمایه از سرمایه‌های خرد جدید باشد.

متاسفانه در بازار سرمایه کشور ما به‌دلیل عدم‌ایجاد فرهنگ مناسب سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، این احساس به سهامداران خرد القا شده که حتما خود باید آستین بالا زده و به معامله بپردازند، که این ورود سهامداران خرد و کم تجربه اغلب سبب بروز چنین رفتارهای هیجانی در بورس تهران نیز شده است. در مقطع فعلی، مجموع ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام کمتر از ۴ هزار میلیارد تومان است که به معنی بازیگری محدود و کمتر از ۳/ ۰درصدی این صندوق‌ها از کیک ۱۴۰۰ هزار میلیاردی بازار سرمایه کشور است. این در حالی ‌است که صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در بورس آمریکا حدود ۲۵ درصد بازار را در ید خود دارند. از آنجا که اغلب مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری افرادی مسلط به مباحث مالی بوده، به‌کارگیری سرمایه‌ها در صندوق‌های سرمایه‌گذاری آثار و نتایج متفاوت‌تری در بلوغ رفتار بازار سرمایه نسبت به به‌کارگیری مستقیم سرمایه توسط سهامداران خرد خواهد داشت.  از سوی دیگر در حالی سازمان بورس اوراق بهادار در سال ۱۳۹۵ قوانین جدیدی برای بازار پایه فرابورس وضع کرد که این قوانین به مذاق فعالان بورسی چنان خوش آمد که از زمان ابلاغ آن بخشنامه تاکنون، رفتارهای غیرنرمال سبب شکل‌گیری قیمت‌های غیرمتعارف نیز در این بازار شده است و نهایتا به جایی رسیده‌ایم که اجرای قوانین جدیدی که بتواند عقلانیت را بر این بازار حاکم کند، بسیار دردناک خواهد بود. در واقع انحراف قیمتی شدید در این بازار سبب اعوجاج انتظارات فعالان از نهاد قانون‌گذار نیز شده است و با گذشت زمان و درگیر شدن قشر بیشتری از سهامداران در این بازار، طیف بزرگ‌تری از فعالان بازار سرمایه اقداماتی که در جهت بازگرداندن عقلانیت بر این بازار می‌شود را برنمی‌تابند.

اما بررسی قوانین جدید نیز خالی از لطف نیست. قوانین جدید بازار پایه که در اسفند ۹۷ ابلاغ شد و البته اجرا نشد، عمدتا بر نحوه تقسیم‌بندی این بازار به زرد و نارنجی و قرمز و نحوه معاملات اشاره دارد؛ به‌طوری‌که دامنه نوسان در حد یک ریال محدود شده و تنها در حراج‌های پایانی که روزهای محدودتری نیز انجام می‌شود، دامنه نوسان می‌تواند بدون محدودیت باشد. در روزهای اخیر بخشنامه اسفند ۹۷ جای خود را به بخشنامه جدیدی می‌دهد که تا حد زیادی در راستای عدم‌محدودیت در خرید و ایجاد محدودیت در فروش قدم برداشته است! در این بخشنامه دامنه نوسان برای تابلوی زرد ۳ درصد، نارنجی ۲ درصد و قرمز یک درصد است که محدودیت کمتر نسبت به دامنه یک ریالی دارد. از سویی امکان حراج پایانی در دو برابر دامنه نوسان نیز وجود دارد. به این ترتیب می‌توان گفت در مجموع سهام بازار پایه که اتفاقا تراکم بیشتری در تابلوی زرد دارند، شاهد محدودیت قابل‌توجهی در معاملات نسبت به سهام بازار بورس و فرابورس نخواهند بود. نکته جالب اینکه در بخشنامه جدید امکان بازارگردانی (طبیعتا توسط اشخاص حقوقی) نیز افزوده شده و البته قسمت تاسف‌برانگیز این بخشنامه جدید، محدود کردن سهامداران عمده در فروش سهام خود است. در متن بخشنامه جدید آمده است: آن دسته از سهامداران عمده که مالکیت بیش از ۲۵درصد در سهام یک ناشر را دارند، برای فروش بیش از ۲ درصد سهام خود نیازمند اخذ تاییدیه از کمیته درج خواهند بود. همچنین سهامدارانی که بین یک تا ۲۵ درصد مالکیت را دارند برای هر میزان فروش نیازمند اخذ تاییدیه هستند.

باید عنوان کرد که با توجه به روحیه حاکم بر بازار پایه، به‌نظر می‌رسد هر گونه محدودیت در آینده تبدیل به ابزاری برای سوء استفاده از آن خواهد شد. به‌نظر می‌رسد به‌جای آنکه به‌دنبال انواع ابزارها و بخشنامه‌ها برای محدودیت یا رفع محدودیت در جهت حاکم کردن رفتار عقلایی بر این بازار باشیم، بهتر است قوانینی وضع شود که شرکت‌هایی که حداقل شرایط را رعایت نمی‌کنند یا برای مدت طولانی از قوانین تخطی می‌کنند، پس از یک سازوکار به‌طور کامل از بورس اخراج شوند و دفاتر اسناد رسمی پذیرای سهامداران برای انتقال اوراق باشند. هیچ جای دنیا بازارهای سرمایه گورستانی برای شرکت‌های متوقف و ورشکسته ایجاد نمی‌کند و اغلب شرکت‌هایی که دوران حیات آنها به هر دلیلی سر می‌رسد، پس از افول از بازارهای اصلی به فرعی، در صورت نداشتن شرایط بازارهای فرعی نیز نهایتا به‌طور کلی لغو پذیرش می‌شوند. شاید همین رویه نیز برای بورس وطنی ما بهترین نسخه درمان باشد که حداقل‌هایی در نظر گرفته شود و شرکت‌هایی که این حداقل‌ها را نمی‌توانند اخذ کنند، نهایتا از بازار سرمایه لغو پذیرش(یا لغو درج) شوند.

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

طرح فروش اقساطی سهام در بازار سرمایه

مدیرعامل بورس تهران با بیان اینکه بازار سرمایه تنش‌ها را پشت سر گذاشت، درباره فروش اقساطی برخی از سهام در بازار سرمایه گفت: این برنامه برای فروش دارایی‌های دولت مطرح شده است.

  • 22

ساخت، تجهیز و توسعه بیمارستانها، مراکز درمانی و پایگاههای اورژانس

بانک رفاه به منزله بانک سلامت محور، در ساخت، تجهیز و توسعه بیمارستان ها، مراکز درمانی و پایگاه های اورژانس، در حیطه مسئولیت های اجتماعی، نقش بسزایی داشته است.

  • 24

ارکان برنامه راهبردی و مدل کسب و کار اگزیم بانک دیجیتال

بانک توسعه صادرات ایران استراتژی های متناسب با اهداف اگزیم بانک دیجیتال را در قالب برنامه توسعه بانکداری دیجیتال با رویکرد نوآوری باز و با همکاری شرکت های دانش بنیان را دردست اجرا دارد.

  • 24

۹۰ میلیارد دلار اندازه بازار اسباب‌بازی جهان

پژوهش‌های متعدد شاخص‌های مختلفی را برای انتخاب یک اسباب‌بازی خوب بیان کرده‌اند که در این گزارش به چند شاخص برای انتخاب اسباب‌بازی اشاره می‌شود.

  • 33

دعوت به شرکت در مراسم تشییع سردار سلیمانی

مدیرعامل بانک سپه همه همکاران خود در بانک سپه و بانک‌های ادغامی را به شرکت پرشور در مراسم تشییع و وداع با سردار محبوب اسلام دعوت کرد.

  • 12

راه‌اندازی سرویس دریافت رمز پویا از طریق پیامک

بانک مرکزی اعلام کرد جهت تسهیل استفاده از رمز دوم پویا، امکان دریافت این رمز از طریق پیامک را برای کاربران بانکی فراهم کرده است.

  • 14

راه‌اندازی سرویس دریافت رمز پویا از طریق پیامک

بانک مرکزی اعلام کرد از سه‌شنبه این امکان فراهم می‌شود تا مشتریان بانکی‌ در زمان خریدهای اینترنتی، درخواست خود را برای دریافت پیامکی رمز پویا به بانک صادرکننده کارت خود ارسال کنند.

  • 51

انتصاب اعضای هیات عامل بانک صنعت ومعدن درراستای اجرا حاکمیت شرکتی

دو تن از اعضای هیات عامل بانک صنعت و معدن در راستای اجرای حاکمیت شرکتی با احکامی از سوی مدیرعامل این بانک منصوب شدند.

  • 52

اعلام اسامی شعب کشیک بانک کارآفرین در شهر تهران در روز دوشنبه ۱۶

شعب کشیک بانک کارآفرین در شهر تهران، در روز دوشنبه ۱۶ دی ماه آماده خدمت‌رسانی به مشتریان هستند.

  • 96

قیمت سکه طرح جدید ۱۵ دی ۹۸ به ۴ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان رسید

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز یکشنبه ۱۵ دی ۹۸ در معاملات بازار آزاد تهران به ۴ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان رسید.

  • 19

دعوت چقازردی به شرکت همکاران درمراسم تشییع ووداع باسردار سلیمانی

مدیرعامل بانک سپه همه همکاران خود در این بانک و بانکهای ادغامی را به حضور پر شور در مراسم تشییع و وداع با پیکر سردار رشید اسلام سپهبد قاسم سلیمانی و دیگر هم رزمان آن شهید دعوت کرد.

  • 13

حضور مدیرعامل و عضو هیئت مدیره بانک سپه در منزل شهید زمانی نیا

مدیرعامل و عضو هیئت مدیره بانک سپه با حضور در منزل پاسدار شهید مدافع حرم وحید زمانی نیا، همراه و همرزم سردار  شهید قاسم سلیمانی، شهادت وی را  به خانواده اش تبریک و تسلیت گفتند.

  • 13

تقاضای القایی منجر به چالش‌اقتصادی در نظام‌ بیمه ای می‌شود

مدیرکل بیمه سلامت استان تهران گفت: پدیده تقاضای القایی یکی از چالش‌های نظام سلامت همه کشورها است که باعث افزایش سهم مردم از هزینه‌های سلامت می‌شود.

  • 41

حقوقی‌های بورس ۴ هزار میلیارد تومان از سهام حقیقی‌ها را خریدند

مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس، از خرید ۴هزارمیلیارد تومان سهام متعلق به سهامداران حقیقی از سوی شرکت‌های حقوقی خبر داد و گفت:صندوق‌های«تثبیت بازار»و«توسعه بازار» پای کار آمدند.

  • 44

هموارسازی محیط کسب و کار با تسهیلات مضاربه بانک ملی ایران

تسهیلات مضاربه بانک ملی ایران فرصتی ارزشمند برای اشخاص حقیقی و حقوقی است تا سرمایه مورد نیاز خود را جهت توسعه و رونق کسب و کار و تجارت شان تامین کنند.

  • 50

رونمایی از نمایشگر قدرتمند بازی‌های ویدئویی

یک شرکت تجاری از عرضه نمایشگری جدید و قدرتمند برای اجرای بازی‌های ویدئویی با نرخ تازه سازی صفحه ۲۴۰ هرتز خبر داده است.

  • 14

افزایش پوشش بیمه‌ای با همکاری و تدبیر پزشکان محقق می‌شود

مشاور سازمان بیمه سلامت ایران گفت: در شرایط اقتصادی موجود، افزایش پوشش بیمه ای با همکاری و تدبیر پزشکان محقق می‌شود.

  • 45

کاهش حقوق تیم کوک به علت ضعف عملکرد اپل

حقوق دریافتی تیم کوک مدیرعامل اپل در سال جاری میلادی در مقایسه با سال ۲۰۱۸ کاهش می‌یابد و علت این امر کاهش درآمد اپل است.

  • 15

کارت هایتان را به راحتی در اپلیکیشن ۶۰ اضافه کنید

مشتریان بانک ملی ایران می توانند به راحتی کارت های بانکی خود را در سامانه رمز یکبار مصرف حذف یا اضافه کنند.

  • 40

قیمت دلار کاهش یافت/نرخ به ۱۳۳۳۰ تومان رسید

قیمت دلار آمریکا(اسکناس)، امروز یکشنبه ۱۵ دی ۹۸ در صرافی‌های بانکی با ۵۰ تومان کاهش نسبت به دیروز به ۱۳۳۳۰ تومان رسید.

  • 38