پیش نیازهای موفقیت بازار متشکل ارزی

پیش نیازهای موفقیت بازار متشکل ارزی

تهران- ایرنا- بازار متشکل ارز نسبت به سایر بازارهایی که تاکنون ایجاد شده اند از سازوکاری مناسب تر برخوردار است، اما دست یابی به اهداف آن منوط به فراهم بودن شرایط پایه ای است.

چهارشنبه 25 اردیبهشت 1398 ساعت 18:54

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از ایرنا 

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، طبق نظر کارشناسان اقتصادی موضوع ارز همواره به عنوان یکی از متغیرهای مهم در اقتصاد کشور مطرح بوده و در دولت های مختلف نیز تلاش های زیادی جهت سامان دهی بازار ارز انجام شده است.
در چند سال اخیر و به ویژه طی یک سال و نیم گذشته بازار ارز با نوسانات و تکانه های زیادی همراه بوده و مسائل و مشکلاتی همچون چند نرخی بودن، چند بازاری بودن، افزایش چند برابری قیمت و مواردی از این دست را تجربه کرده است. این مشکلات باعث شده است که این بازار با ویژگی های یک بازار طبیعی، که بر مبنای عرضه و تقاضا عمل کند فاصله زیادی پیدا کرده و پیوسته بر این شکاف و فاصله افزوده می شود.
طی مدت یاد شده، دولت راه های مختلفی را برای جلوگیری از رشد مشکلات ارزی و سرو سامان دادن به موضوع ارز و جلوگیری از اثرگذاری آن بر سایر بازارها به آزمون گذاشته است. برای مثال کارشناسان بر این باورند که تلاش هایی که تاکنون برای محدود کردن کارکرد بازار آزاد ارز و جلوگیری از تعیین قیمت در این بازار صورت گرفته چندان موفق نبوده است.
تشکیل بازار متشکل ارزی یکی دیگر از اقدامات مورد نظر صاحبنظران و دولتمردان کشور است. چند سالی از مطرح شدن این موضوع می گذرد. اما در چند ماه اخیر تشکیل این بازار با جدیت بیشتری از سوی مسوولین بانک مرکزی پیگیری می شود. باور بر این است که بازار متشکل ارزی توانایی ساماندهی بازار پرفراز و نشیب ارز را خواهد داشت.

** تاریخچه بحث تشکیل بازار متشکل ارزی
طبق نظر کارشناسان، طرح بحث راه اندازی بازار متشکل ارزی به سال های 1391 باز می گردد. با وجود این، در اواخر سال گذشته بود که به صورت جدی تری موضوع پیگیری شد. بدین ترتیب در 18 دی ماه 1397 در جلسه شورای پول و اعتبار موضوع 'بازار متشکل معاملات ارزی' تصویب شد. به گزارش رسانه ها و به گفته عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی این بازار از روز شنبه 28 اردیبهشت راه اندازی می شود.
در این مصوبه هدف از تشکیل چنین بازاری ساماندهی و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارا اعلام شده است. همچنین از نظر فنی نیز قرار بر این است که ارزها بصورت نقد و مطابق مقررات مصوبه یاد شده و سایر مقررات مرتبط با آن در بستر الکترونیکی مورد معامله قرار گیرند.

** بازار متشکل معاملات ارزی و قانون عرضه و تقاضا
به گفته کارشناسان، سازوکار بازار متشکل ارزی مانند بازار سرمایه بوده و تحت نظارت بانک مرکزی از تابلوی معاملاتی مستقلی برخوردار خواهد بود. همچنین، نرم‌افزار معاملاتی این بازار مبتنی بر بستر نرم‌افزار بومی شرکت فرابورس ایران است. قرار بر این است که 5 یا 6 ارز در این بازار داد و ستد شود. بازیگرانی اصلی حاضر در آن عبارتند از صرافی های رسمی بانکی و غیربانکی، بانک‌ها، عرضه‌کنندگان عمده و همچنین بانک مرکزی به عنوان بازیگر اصلی.
حضور بانک مرکزی به عنوان یک بازیگر از نقاط قوت این بازار خواهد بود. با وجود این، از آنجایی که این بانک عرضه کننده عمده ارز و همچنین سیاست گذار اصلی آن در کشور است، نمی توان از عدم تکرار تجربه های پیشین مانند راه اندازی بازار نیما و غیره مطمئن بود.
درواقع هیچ یک از تجارب پبشین نتوانسته است بازار ارز را از چند نرخی بودن که یکی از معضلات اصلی است رهایی بخشد. یکی از اهداف اصلی بازار متشکل ارزی تبدیل شدن به مرجعی برای تعیین نرخ ارز است. به گفته ی کارشناسان قرار بر این است که معاملات ارزی که هر روز صبح در بازار متشکل ارزی انجام می شود تعیین کننده نرخ ارز باشد. یعنی قانون عرضه و تقاضا بر بازار حاکم بوده و نرخ ارز از این طریق مشخص می شود.
واقعیت این است که قانون عرضه و تقاضای در جایی حاکم می شود که امکان ورود و خروج به آن بازار برای همه بازیگران ارز فراهم باشد. بدین ترتیب امکان شکل گیری بازارهای موازی از بین می رود. مشکل اینجا است که بخش قابل توجهی ارز در دست بازیگرانی است که در بازار آزاد ارز به عنوان یک بازار موازی فعالیت می کنند. تا زمانی که تفاوت قابل ملاحظه ای بین نرخ ارز در بازار آزاد و نرخ ارز در بازارهای رسمی و دولتی و از جمله بازار متشکل وجود داشته باشد قانون عرضه و تقاضا به درستی اعمال نخواهد شد.
با این حال، کارشناسان امید دارند که عملکرد بازار متشکل ارزی به گونه ای باشد که منجر به کاهش تعداد نرخ‌هایی شود که اینک برای ارز وجود دارد. به عبارت دیگر، انتظار می رود که با ایجاد این بازار، قیمتی در معاملات توافقی کشف ‌شود که عمیق‌تر و با اعتبارتر از نرخ‌های صرافی، سنا، بانکی، غیررسمی و … بوده و بتواند جایگزین آنها شود.

** بازار متشکل ارز و مقدار عرضه
باور شماری از کارشناسان اقتصادی بر این است که سازوکار بازار متشکل ارز تا حدود زیادی شفاف و مشخص بوده و در صورتی که همه چیز درست پیش برود و عناصر موجود وظایف خود را به خوبی انجام دهند اهداف این بازار دست یافتنی است. تنها نکته مهم میزان ارز موجود برای عرضه در این بازار است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند صادرات مهمترین منبع درآمد ارزی کشورها به شمار می رود. بر اساس واقعیت‌های بازار اقتصادی، حدود 80 درصد از صادرات کشور به گروه‌های پتروشیمی، معدنی‌ها و میعانات گازی تعلق دارد. این امر نشان‌دهنده قدرت نفوذ گروه‌های مواد خام در بخش صادرات ‌محور اقتصاد ایران است‌. بنابر این هرگونه عرضه ارز در بازار متشکل ارزی وابسته به عملکرد صادرکنندگان و میزان صادرات در این سه گروه است.
دو موضوع قابل طرح است. از یک طرف، سیاست ارزی و سیاست پولی در ایران، در وهله ی اول تحت تاثیر بازار نفت و مشتقات نفتی و سپس متأثر از بازار سایر مواد خام صادراتی است. لذا مشکل نرخ‌های ارز در ایران ثابت بودن یا شناور بودن آن نیست، بلکه مساله این است که چگونه باید شوک‌های نفتی و صادراتی را از بازار ارز جدا یا حداقل تضعیف کرد.
از طرف دیگر موضوع پیمان سپاری ارزی در بازار متشکل ارز نیز به نوعی مطرح است. آیا بازیگران اصلی بازار متشکل حاضر خواهند شد ارز خود را وارد بازار متشکل ارزی کنند.
اقتصاددانان معتقدند که مشکلی که در حال حاضر وجود دارد عدم بازگشت کامل ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور است. بانک مرکزی بر آن است منابع ارزی محدود خود را از طریق ارز صادرکنندگان تامین کند. به همین خاطر دولت سامانه های مختلفی را برای مدیریت ارز راه اندازی کرده و مصوباتی نیز در این خصوص داشته است. با این حال تاکنون موفق نشده است که ارز صادر کنندگان را به طور کامل به اقتصاد بازگرداند.
در این مورد طبق گفته های رئیس بانک مرکزی در اواخر سال گذشته، هشت میلیارد یورو عرضه صادرکنندگان در نیما بوده است که هفت میلیارد و 400 میلیون یورو فروش و 600 میلیون یورو واردات در مقابل صادرات و واگذاری امتیاز به غیر بوده است‌. به گفته همتی صادرات غیرنفتی کشور 40 میلیارد دلار بوده که اگر سهم شرکت گاز هم که بخشی از آن بوده را کم کنیم، تا آن زمان 30 تا 35 درصد ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته و حدود 65 درصد هنوز بازنگشته بود. این رقم در بروز مشکلات ارزی سهم بسزایی دارد.
بنابر این هر بازاری که ایجاد شود نیازمند عرضه کالا، در اینجا ارز، به مقدار کافی است. از این رو، کارشناسان موفقیت بازار متشکل ارز را از یک طرف، به حضور همه بازیگران بازار ارز و از طرف دیگر، به عرضه ارز به مقدار کافی وابسته می دانند.
پژوهشم**س-م**1552

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

سوت‌زن‌ها مفسدان را بی خواب می‌کنند

در کشورهای پیشرفته برای مبارزه با فساد روشی را در پیش گرفته اند که متاسفانه نه تنها در ایران وجود ندارد بلکه آگاهی لازم از نتایج آن نیز حداقلی است، این روش سوت زنی نام دارد.

  • 2

جریان‌هایی خواستار تخریب اعتماد جامعه به پزشکان هستند

مدیرعامل سازمان بیمه سلامت بر لزوم تقویت اعتماد عمومی به جامعه پزشکی تاکید کرد و گفت: معتقدم جریان‌هایی قصد تخریب این اعتماد عمومی را دارند.

  • 2

کدام شرکت‌ها می‌توانند در بازار برتر عرضه شوند؟

این طور که از اظهارات مسئولان سازمان بورس برمی‌آید، احتمال رونمایی از بازار برتر جدی‌تر شده و قرار است سهام شرکت‌هایی که شفاف‌تر هستند در این بازار عرضه شوند تا بتوانند نوسان قیمت بیشتری هم داشته باشند.

  • 2

بنگاهداری بانک ملت در ۵۶ شرکت و هلدینگ بزرگ اقتصادی!

متاسفانه با اینکه بانک‌های کشور مکلف به ترک بنگاه‌داری شده‌اند اما همچنان با بی‌توجهی به این امر، با قدرت شرکتداری می‌کنند و بانک مرکزی نیز فقط نظاره‌گر موضوع است!

  • 2

پرداخت وجوه غیرقانونی از سوی «جهانبانی» به فرزندان مسئولان

قاضی مسعودی‌مقام خطاب به متهم جهانبانی گفت: شما به فرزندان مسئولان وجوه غیرقانونی می‌دادید و آنها را به شرکت‌های خود می‌بردید تا در آینده از آنها سوءاستفاده کنید؛ این چه نوع وارداتی است؟

  • 3

قیمت جهانی نفت امروز ۱۳۹۸/۰۶/۰۴

به دنبال تشدید تنش های تجاری قیمت نفت برنت امروز تا رقم ۵۸ دلار و ۲۴ سنت یعنی کمترین رقم از ۱۵ اوت تاکنون پایین رفت، اما بعدا با اندکی ترمیم و ۶۳ سنت، معادل ۱.۱ درصد افت نسبت به رقم پایانی جلسه قبل به ۵۸ دلار و ۷۱ سنت رسید.

  • 2

عرضه ۷۵ هزار تُن فرآورده نفتی در بورس انرژی

با صدور یک اطلاعیه، بورس انرژی اعلام کرد که طی روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته جاری ۷۵ هزار تُن فرآورده‌های نفتی در رینگ صادراتی عرضه می‌شود.

  • 2

پیام مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفته دولت و روز کارمند

حسین مهری رئیس هیات مدیره و مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفته دولت و روز کارمند پیامی صادر کرد.

  • 2

یک تازه‌وارد در مکان اول آمریکا/ تارانتینو موفقیت دیگری کسب کرد

در هفته‌ای که گذشت، فیلم تازه وارد «فرشته سقوط کرده است» در راس باکس آفیس آمریکا قرار گرفت و فیلم تارانتینو در بازار جهانی از مرز فروش «لعنتی‌های بی‌آبرو» عبور کرد.

  • 2

بازدید سرپرست میراث فرهنگی از غرفه بانک توسعه تعاون

مونسان سرپرست وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از غرفه بانک توسعه تعاون در نمایشگاه صنایع‌دستی بازدید نمود.

  • 5

حضور بانک توسعه تعاون در سی و دومین نمایشگاه صنایع‌دستی

بانک توسعه تعاون در سی و دومین نمایشگاه صنایع‌دستی برای معرفی خدمات تخصصی حضور یافته است.

  • 4

مصارف وام قرض‌الحسنه بانک‌ها مشخص است

وزیر اقتصاد با اشاره به اینکه مصارف معینی برای وام‌های قرض‌الحسنه محدود بانک‌ها تعریف شده، گفت: باید از ظرفیت‌های جامعه برای رونق تولید و سرمایه‌گذاری استفاده کنیم.

  • 4

تامین نقدینگی ۳۰ تعاونی دچار مشکل در لرستان

خرم‌آباد- مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی لرستان از تامین نقدینگی ۳۰ تعاونی دچار مشکلات مالی در این استان خبر داد.

  • 7

امکان ثبت نام جاماندگان سهام عدالت/ رشد ۱۴۰ درصدی بورس

وزیر اقتصاد با اشاره به رشد ۱۴۰ درصدری بورس در یک سال گذشته گفت:ثبت نام جاماندگان سهام عدالت، پس از تصویب لایحه مربوطه در مجلس امکانپذیر خواهد بود.

  • 9
  • 9

سطح حمایتی دلار شکست

دنیای اقتصاد : ...

  • 8

عملیات بازار باز ابزار تأمین کسری بودجه از طریق پایه پولی

مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرد: با توجه به کسری بودجه دولت، عملیات بازار باز در عمل می تواند تبدیل به ابزاری برای تأمین کسری بودجه از طریق پایه پولی شود.

  • 9

اقتصاد جهان نیازمند جایگزینی برای دلار است

رییس بانک مرکزی انگلیس، گفت: یک ارز دیجیتال که گروهی از کشورها پشتوانه آن باشند برای رقابت با دلار لازم است، زیرا دلار به قدری غالب شده که به مانعی برای رشد اقتصادی بیشتر جهان تبدیل شده است.

  • 8

اقتصاد جهان نیازمند جایگزینی دلار است

رییس بانک مرکزی انگلستان گفت:یک ارز دیجیتال که گروهی از کشورها پشتوانه آن باشند برای رقابت با دلار لازم است، زیرا دلار به قدری غالب شده که به مانعی برای رشد اقتصادی بیشتر جهان تبدیل شده است.

  • 3