منطقه ممنوعه سیاستی

منطقه ممنوعه سیاستی

حمید آذرمند/ اقتصاددان در پی اخذ مجوز از شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی و تصویب دستورالعمل عملیات بازار باز توسط شورای پول و اعتبار، از این پس بانک مرکزی امکان استفاده از ابزار عملیات بازار باز در سیاست پولی و مدیریت نرخ سود کوتاه‌مدت در بازار بین بانکی را خواهد داشت. مدیریت نرخ سود کوتاه‌مدت، این امکان را به بانک مرکزی خواهد داد که ابزارهای سیاست پولی خود را بسط و ارتقا دهد.

یکشنبه 5 خرداد 1398 ساعت 6:55

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

منطقه ممنوعه سیاستی

در سال‌های اخیر در اغلب کشورها، به جای  ابزارهایی مانند هدف‌گذاری کل‌های پولی، تعیین نرخ بهره سیاستی یا ایجاد کریدور نرخ بهره کوتاه‌مدت، به‌عنوان ابزار اصلی کنترل تورم و ایجاد ثبات اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته است. امروزه در سیاست‌های پولی، عملیات بازار باز مهم‌ترین ابزار مدیریت نرخ بهره کوتاه‌مدت و در نهایت کنترل تورم است.  اگر چه معرفی ابزار عملیات بازار باز، گام مهمی در جهت ارتقای سیاست پولی و در نهایت ثبات‌بخشی به اقتصاد تلقی می‌شود. ولی با توجه به برخی شرایط خاص در اقتصاد ایران، در این زمینه سه نکته باید مورد تاکید قرار بگیرد:

اولا دولت در وضعیت کسری بودجه قرار دارد و نیاز دارد به طرق مختلف منابعی برای جبران کسری بودجه بیابد. برای دولت سهل‌ترین منبع برای جبران کسری بودجه،‌ منابع بانک مرکزی است؛ هرچند این شیوه برای اقتصاد کشور عوارض و تبعات نامطلوبی دارد. انتشار گسترده اوراق توسط دولت، در کنار افزایش درآمدهای عمومی، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و کاهش مخارج جاری، یکی از شیوه‌های جبران کسری بودجه است. تفاوت تامین مالی از طریق انتشار اوراق با سایر شیوه‌های دیگر در آن است که این شیوه با سهولت انجام شده و محدودیتی هم ندارد. در این شرایط استفاده از ابزار عملیات بازار باز، از طریق کاهش هزینه تامین مالی دولت و تسهیل دسترسی به منابع مالی، نباید مسیر اتکای بودجه دولت به منابع بانک مرکزی را هموار کند. دولت که در سال‌های گذشته به‌طور ساختاری با ناترازی بودجه و عدم‌تعادل در منابع و مصارف خود مواجه بود، در اثر افت درآمدهای نفتی و کاهش درآمدهای مالیاتی، در سال جاری با کسری بودجه عمده مواجه شده است.

در این شرایط، چنانچه منابعی که به واسطه انتشار اوراق توسط دولت و خرید اوراق توسط بانک مرکزی تامین می‌شود، صرف هزینه‌های جاری و نامحدود دولت شود، بر ابعاد عدم‌تعادل‌های بزرگ مالی اقتصاد افزوده خواهد شد. این مساله از یکسو دولت را با حجم عظیمی از بدهی‌های انباشته و بحران بازپرداخت اصل و سود اوراق در آینده مواجه خواهد کرد و از سوی دیگر، خالص مطالبات بانک مرکزی از دولت و به تبع آن پایه پولی به‌طور فزاینده با انبساط مواجه خواهد شد. نکته مهم در اینجا آن است که عملیات بازار باز، ابزاری برای تامین کسری بودجه دولت نیست و صرفا ابزاری است در اختیار بانک مرکزی که بتواند با خرید و فروش اوراق دولت، نرخ سود کوتاه‌مدت و در نهایت نرخ تورم را کنترل کند. عملیات بازار باز یک مسیر دوسویه است و این ابزار نباید به یک مسیر یک‌سویه خلق پول برای جبران کسری بودجه دولت تبدیل شود.

دوم اینکه، لازم است از این فرصت ایجاد شده، در جهت سالم‌سازی و بهبود ترازنامه بانک‌های کشور استفاده کرد. چنانچه چارچوبی توسط بانک مرکزی تدوین شود و بر اجرای آن پافشاری شود که اضافه‌برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی و دریافت خطوط اعتباری بانک‌ها، در ازای تودیع اوراق دولت نزد بانک مرکزی به‌عنوان یک وثیقه معتبر صورت پذیرد، در این صورت ضمن بهبود تدریجی کیفیت ترازنامه بانک‌ها، عملا برای بانک‌ها امکان ایجاد بدهی مستمر از طریق اضافه‌برداشت‌های دائمی از منابع بانک مرکزی سلب خواهد شد. البته، بدیهی است که معرفی ابزار عملیات بازار باز، بانک مرکزی را از اصلاحات ساختاری و گسترده در نظام بانکی و استفاده از تمامی ابزارهای ممکن سیاست‌های احتیاطی برای اصلاح و بهبود ترازنامه بانک‌ها بی‌نیاز نخواهد کرد. لازم است به موازات، اصلاح نظام بانکی، به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی بانک مرکزی و دولت پیگیری شود.

سوم اینکه عملیات بازار باز، ابزار اصلی سیاست پولی است و استفاده از این ابزار، نیازمند استقلال کافی در به‌کارگیری آن است. بانک مرکزی باید بتواند مستقل از سیاست‌های مالی دولت و فارغ از هرگونه تعهد نسبت به حل ناکارآیی‌ها و عدم‌تعادل‌های اقتصاد، از ابزار مهم عملیات بازار باز صرفا در جهت مدیریت نرخ سود سیاستی و در نهایت کنترل نرخ تورم استفاده کند. طبیعتا پیش‌نیاز این مساله آن است که بانک مرکزی استقلال و آزادی عمل کافی را در به‌کارگیری این ابزار در راستای اهداف خود داشته باشد.

در نهایت می‌توان خلاصه کرد که عملیات بازار باز، کارکردهای خاص خود را دارد که در چارچوب سیاست پولی تعریف شده است. بنابراین نمی‌تواند ابزار مناسبی برای حل مشکل تامین مالی دولت یا حل مشکلات ساختاری بانک‌ها و برطرف‌کننده ناترازی منابع و مصارف بانک‌ها باشد. بدیهی است که حتی با راه‌اندازی ابزار عملیات بازار باز، ضرورت اصلاح ساختار بودجه و مدیریت کسری بودجه دولت و همچنین اصلاح نظام بانکی و اصلاح ناترازی منابع و مصارف بانک‌ها، کاملا به قوت خود باقی است.

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

توجه به خواسته‌های مشتریان بسیار مهم و حیاتی است

دکتربهزاد شیری مدیرعامل پست بانک ایران، گفت: توجه به خواسته‌های مشتریان و همسویی با ترجیحات آنها، برای جذب و نگهداری مشتریان وفادار بسیار مهم وحیاتی است.

  • 14

«همراه بام» به روز شد

نسخه اندروید اپلیکیشن همراه بام بانک ملی ایران به روزرسانی شد.

  • 16

رشد ۳۸ هزار واحدی شاخص کل بورس در شروع هفته

شاخص کل بورس اوراق بهادار با افزایش ۳۸۰۹۲ واحدی معادل ۳.۲۲ درصد به یک میلیون و ۲۲۲ هزار و ۷۰ واحد رسید. همچنین در فرابورس شاخص کل با رشد ۴۳۷ واحدی به ۱۸ هزار و ۴۴۷ واحد رسید.

  • 15

آمار تجارت خارجی به دفتر آمار و پردازش اطلاعات گمرکی سپرده شد

سخنگوی گمرک گفت: به دلیل اهمیت آمار تجارت خارجی، دفتر آمار و پردازش اطلاعات گمرکی از اول بهمن ماه، فعال شد.

  • 4

تبیین چگونگی به سرانجام رسیدن ابر پروژه و ماموریت ملی ادغام

جلسه بررسی ابعاد و آخرین اقدامات بانک سپه در پروژه ملی ادغام بانک‌های نیروهای مسلح با حضور اعضای کمیسیون اقتصادی و مرکز پژوهش‌های مجلس و مدیرعامل بانک سپه برگزار شد.

  • 16

حرکت به سمت بانکداری دیجیتال بان توسعه صادرات ایران

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک توسعه صادرات ایران و مدیرعامل شرکت توسعه فناوری اطلاعات آرمان در خصوص محورهای عملیاتی بانک جهت اتصال مکانیزه بازار پول و سرمایه بر بستر بانکداری باز گفتگو کردند.

  • 11

یارانه‌های رانتی باید از اقتصاد حذف شود

یک نماینده مجلس با بیان اینکه دولت یارانه کلانی را به نام اقشار مستحق اما به کام برخی رانت‌خواران پرداخت می‌کند، گفت: اقتصاد باید به معنای واقعی آزاد باشد و ارز تک نرخی شود.

  • 8

اصلاح بودجه به شاکله لایحه آسیبی وارد نخواهد کرد

عضو کمیسیون برنامه و بودجه گفت: کمیسیون تلفیق تلاش می‌کند که اصلاحات لازم در لایحه بودجه صورت گیرد، بدون آن که به شاکله اصلی لایحه آسیبی وارد شود.

  • 17

نبود سامانه نظارت عامل گرانی کالاها است

یک استاد دانشگاه گفت: نبود سامانه نظارت و سیستم جامع تجارت که همان شبکه توزیع در کشور است، عامل اصلی گرانی کالاها با ارز ترجیحی است.

  • 11

احراز هویت در سامانه های بین بانکی اجرا می شود

بانک مرکزی اعلام کرد از روز یکشنبه ۵ بهمن ماه هیچ تراکنش بانکی بدون کد ملی یا شناسه ملی انجام نمی شود. این قانون بلافاصله در سامانه‌های بین بانکی و درون بانکی اجرا می شود.

  • 39

ادامه روند نزولی دلار

بانک مرکزی اروپا در پایان نشست خود اعلام کرد قرار نیست نرخ بهره تغییری پیدا کند. روند نزولی دلار برای سومین روز متوالی ادامه یافت.

  • 38

محدودیت های کرونایی در چین قیمت نفت را کاهش داد

قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۶۱ سنت معادل ۱.۰۹ درصد افت به ۵۵ دلار و ۴۹ سنت رسید.

  • 20

تبیین چشم‌انداز همکاری مشترک صندوق قرض‌الحسنه شاهد و بانک رسالت

مدیرعامل صندوق قرض‌الحسنه شاهد، مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه رسالت، مدیرکل بنیاد شهید تهران بزرگ و جمعی از مدیران شاهد و بانک در نشست مشترکی پیرامون ارائه خدمات مطلوب و در خور شان ایثارگران گفتگو کردند.

  • 67

محرومیت‌های صادرکنندگان چک برگشتی در بانک رفاه کارگران اعلام شد

با اجرایی شدن قانون جدید صدور چک، بانک رفاه کارگران محرومیت های صادرکنندگان چک برگشتی را اعلام کرد.

  • 38

فعالیت مرکز نوآوری و توسعه تعاون برای تسهیل خدمات به تعاونگران

مدیرعامل بانک توسعه تعاون شکل‌گیری منتا (مرکز نوآوری و توسعه تعاون) را در راستای تسهیل خدمات به تعاون گران عنوان نمود.

  • 72

قیمت نفت به بالای ۵۶ دلار رسید

امید به افزایش حمایت مالی کرونایی با آمدن جو بایدن، کاهش تولید اوپک و پیش بینی کاهش ذخایر نفت خام آمریکا، قیمت نفت را به ۵۶.۳۴ دلار رساند.

  • 57

برنامه‌ریزی‌ برای تامین کالاهای اساسی ایام عید و ماه رمضان

معاون اول رییس جمهور بر لزوم تامین دارو و کالاهای اساسی مورد نیاز مردم به ویژه در ایام پایانی سال و شب عید تاکید کرد.

  • 59

شاخص بورس در آخرین روز هفته مثبت شد

شاخص کل بورس اوراق بهادار با افزایش ۳۳۲۳۰ واحدی معادل ۲.۸۹ درصد به یک میلیون و ۱۸۳ هزار و ۹۴۸ واحد رسید. همچنین در فرابورس شاخص کل با رشد ۴۷۹ واحدی به ۱۸ هزار و ۱۰ واحد رسید.

  • 67

سرعت در انجام عملیات و ارتقاء کیفیت خدمات بانکی

مدیر امور شعبه مستقل تهران مرکزی بانک صنعت و معدن گفت: سرعت در انجام عملیات و ارتقاء کیفیت خدمات با رویکرد بانکداری شرکتی و دیجیتال عامل مهمی در جذب مشتریان جدید است.

  • 30

«وگردش» بانکی با تمرکز بر گردشگری

بانک گردشگری به‌عنوان یکی از بانک‌های نسبتا جوان در حوزه بانکداری کشور فعالیت خود را از سال ۱۳۸۹ با دریافت مجوز فعالیت از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد.

  • 29