فرآیند دادگاهی شدن چک های برگشتی به ١٠ تا ٢٠ روز کاهش پیدا می کند

فرآیند دادگاهی شدن چک های برگشتی به ١٠ تا ٢٠ روز کاهش پیدا می کند

چهارشنبه 29 خرداد 1398 ساعت 17:26

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از سرپوش 

چک‌های برگشتی ٧٤درصد کمتر شدند. براساس آخرین گزارش بانک مرکزی تعداد چک‌های برگشتی فروردین ماه امسال نسبت به اسفند سال گذشته حدود ٤٧‌درصد کاهش داشته است. کاهش چک‌های برگشتی در شرایطی رخ می‌دهد که بانک مرکزی تبلیغات پرسروصدایی به راه انداخته که قانون چک را اصلاح کرده است. مدیران این بانک در مصاحبه‌هایشان گفتند که هزینه برگشت چک را آن‌قدر بالا برده‌اند که دیگر کسی جرأت نکند چک بی‌محل بکشد.

با این وجود پیگیری‌های «شهروند» از بانک‌های کشور نشان می‌دهد که قوانین جدید چک هنوز آن‌طور که باید و شاید جدی گرفته نشده است و بانک‌ها هنوز مشتریان بدحساب‌شان را به قوه قضائیه معرفی نمی‌کنند. البته آنها می‌گویند که به‌زودی و احتمالا تا پایان تابستان، قوانین جدید چک برگشتی را اجرا می‌کنند.

این درحالی است که قربانیان چک‌های برگشتی می‌گویند در برخی موارد برای گرفتن مبلغ جزیی سال‌ها درگیر دادگاه و دادسرا بوده‌اند و مواردی وجود دارد که گذشت زمان و فرآیند طولانی دادرسی موجب شده ارزش طلب‌شان بشدت کاهش داشته باشد.

چک‌های برگشتی زیادتر شد

بر اساس آمارهای اعلامی بانک مرکزی در فروردین امسال حـدود ٤/٥ میلیـون فقـره چـک بـه ارزشـی بـالغ بـر٥٤١‌هزار میلیارد ریال مبادله شد کـه نسـبت بـه مـاه قبـل از نظـر تعـداد و مبلـغ بـه ترتیـب٤/٢٩‌ و ٥/٤٧‌درصد کاهش نشان می‌دهد.

در فروردین ماه، درکل کشور ٤,٩ میلیون فقره چک به ارزشی بالغ بر ٤٨٣ هزار میلیارد ریال وصول شده‌ و ٥٢٥ هزار فقره چک به ارزشی بالغ بر ٥٨ هزار میلیارد ریال برگشت داده‌ شده است. همچنین درکل کشور ٩٠.٢درصد از کل تعداد چک‌های مبادله‌ای و ٨٩.٢ درصد از کل مبلغ چک‌های مبادله‌ای وصول شد.

آمارها نشان می‌دهد ٧/٤٩‌درصد از تعداد چک‌هـای مبادلـه‌ای کـل کشـور در سـه اسـتان تهران، اصفهان و خراسان‌رضوی مبادله  شده است کـه بـه ترتیـب بـا ٩/٣١، ٥/٩‌ و ٣/٨‌درصد بیشترین سهم را در مقایسه با سایر استان‌ها داشته‌اند.  به لحاظ ارزشی هم ٣/٦١‌درصد از ارزش چــک‌هــای صادرشده مربوط  به این ٣ استان است.

کفش آهنی برای پیگیری چک‌های بی‌محل

حالا افزایش چک‌های برگشتی درست در شرایطی رخ می‌دهد که بانک مرکزی گفته است هزینه صدور چک بی‌محل را بشدت بالا برده است. تا پیش از صدور قوانین جدید، مقررات چک‌های برگشتی یکی از بزرگترین گرفتاری‌های اقتصادی مردم ایران به شمار می‌آید و فرآیند پیچیده و زمانبر دادرسی چک‌های برگشتی در بیشتر مواقع آن‌قدر پرهزینه و وقتگیر است که مالباختگان عطای وصول‌شدن چک‌هایشان را به لقایش  می‌بخشند.

یکی از قربانیان چک‌های برگشتی به «شهروند» می‌گوید که «چهار‌سال پیش چکی با مبلغ ٨٠‌میلیون تومان را برگشت زدم، اما هنوز که هنوز است نتوانسته‌ام به پولم برسم.»

او ادامه می‌دهد: «صاحب چک برگشتی متواری است و ارزش ٨٠‌میلیون تومان با گذشت چهار‌سال زمان به کمتر از یک‌پنجم رسیده است!»

مجید یکی دیگر از قربانیان چک‌های برگشتی که به گفته خودش از حدود ١,٥‌سال پیش برای وصول یک چک ٥٠‌میلیون تومانی  بی‌محل اسیر دادگاه‌ها شده است، به «شهروند» می‌گوید: «در همان ابتدا ۳.۵‌درصد مبلغ چک را برای حق دادرسی و به‌طور میانگین ۱۰‌درصد مبلغ چک را نیز برای حق‌الوکاله  کنار گذاشتم. جدای از این‌که تا حالا چیزی حدود ٧‌میلیون تومان برای نقد‌شدن این چک هزینه کردم، معمولا فرآیند دادگاهی در شکایت‌های اینچنینی یک الی دو‌سال طول می‌کشد.»

او ادامه می‌دهد: «به همین دلیل افراد معمولا ترجیح  می‎دهند از خیر چک‌های برگشتی گذشته یا از راه‌های دیگری مانند شرخری حق خودشان را پس بگیرند که این بعضا موجب ضرر هنگفت دارنده چک یا بروز آسیب‌های اجتماعی بسیاری می‌شود.»

بانک‌ها هنوز قوانین جدید چک را اجرا نکرده‌اند

با این حال بانک مرکزی اعلام کرد که این قوانین را اصلاح کرده است و با صدور چک‌های متحدالشکل موسوم به «صیاد» دیگر زمان رسیدگی به چک‌های برگشتی بین ١٠ تا ٢٠ روز کاهش پیدا می‌کند. براساس قوانین جدید بانک‌ها مکلف هستند پس از گذشت ۲۴ ساعت از ثبت برگشتی و غیر قابل پرداخت‌بودن چک در سامانه متمرکز بانک مرکزی، اندازه مبلغ چک حساب فرد را مسدود کنند و اگر موجودی حساب او کافی نبود، سایر حساب‌های او را نیز بلوکه کنند.

بر اساس این قانون ظرف حداکثر ١٠ تا ٢٠ روز با پیگیری قضائی، کسری مبلغ چک از حساب صادر‌کننده برداشت و به حساب دارنده واریز می‎شود.

به جز این صاحبان چک‌های برگشتی سابقه بدحسابی‌شان در سامانه‌های بانکی ثبت می‌شود و حتی برای واریز پول به حساب‌شان دچار مشکل می‌شوند و بانک‌ها دیگر برای آنها دسته چک صادر نمی‌کنند.

این در حالی است که هنوز هیچ نشانی از ثبت این کد در گواهی عدم پرداخت بانک‎ها مشاهده نمی‎شود و بانک مرکزی می‌گوید در تاریخ ۲۸ اسفندماه ‌سال گذشته  این قانون را به تمامی بانک‌ها ابلاغ کرده است و بانک‌ها موظف به اجرای این قانون هستند. با این حال بانک‌ها می‌گویند بانک مرکزی به آنها اجازه داده است تا ظرف ٦ ماه زیرساخت‌های اجرای این قانون را فراهم کنند و با این حساب قانون جدید چک‌های برگشتی حداکثر تا پایان تابستان امسال اجرایی می‌شود.

نحوه پیگیری قضائی چک برگشتی با قوانین قدیمی

نحوه پیگیری قضائی در حالت عادی و بدون استفاده از تمهید جدید قانون، به این صورت است که در ابتدا چک‌های برگشتی به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ چک‌های روز و چک‌‌های وعده‌دار.

چک روز، به معنای چکی است که تاریخ نوشته‌شده در برگه چک با تاریخ روز صدور چک برابر باشد. در این صدور، چک برگشتی مصداق جرم تلقی می‌شود و وقتی عملی مصداق جرم باشد، می‌توان از طریق دادگاه‌های کیفری با فرد خاطی برخورد کرد که صادرکنندگان چک به ‌دلیل کم‌هزینه‌بودن و سریع‌بودن پیگیری قضائی حداکثر تلاش خود را به‌کار می‌گیرند تا به هیچ‌وجه چک روزشان برگشت نخورد.

اما مشکل اینجاست که اکثر چک‌های دست مردم را چک‌های وعده‌دار تشکیل می‌دهند؛ چک‌هایی که تاریخ نوشته‌شده در برگه چک با تاریخ روز صدور چک برابر نباشد. در این صورت، طبق قانون، چک برگشتی مصداق جرم تلقی نمی‌شود و به‌ تبع آن امکان اقدام از طریق دادگاه‌های کیفری وجود ندارد و تنها راه پیگیری قضائی چک برگشتی تنها دادگاه‌های حقوقی است.

تفاوت دادگاه‌های حقوقی با دادگاه‎های کیفری در هزینه و زمان فرآیند دادرسی قضائی است؛ به این صورت که در دادگاه‌های حقوقی در ابتدا، باید ۵/ ۳‌درصد مبلغ چک به‌ عنوان حق دادرسی، ۵/ ۴‌درصد برای دادگاه تجدید نظر و ۱۰‌درصد هم برای حق‌الوکاله پرداخت شود؛ بعد از آن نیز یک تا دو ‌سال زمان می‌برد تا جلسات دادگاه برگزار شود تا درنهایت اجراییه صادر شود. این دو عامل درمجموع اکثر قربانیان چک‌های برگشتی را از پیگیری قضائی بازمی‌دارد و باعث می‌شود نه‌تنها صادرکننده ابایی از صدور چک بلامحل نداشته باشد، بلکه آنها برای وصول چک خود ابتکار عمل‌هایی هم دارند.

نحوه پیگیری قضائی چک برگشتی با قوانین جدید

قانون جدید که در آبان ‌سال گذشته به تصویب رسید، در نظر داشت تا راه جدیدی را برای دارندگان چک‌های برگشتی باز کند که بتوانند کم‌هزینه‌‌تر، سریع‌تر و ساده‌تر به حق خود برسند که در نتیجه این روش افراد در صدور چک احتیاط بیشتری به خرج دهند. شیوه جدید به این صورت است که دارنده چک برگشتی در ابتدا به بانک مراجعه می‌کند و از بانک تقاضای صدور گواهینامه عدم‌ پرداخت، ثبت آنی اطلاعات چک در سامانه چک‌های برگشتی بانک مرکزی و درج «کدرهگیری» برروی گواهینامه مذکور آن می‌کند. سپس به دفاتر خدمات الکترونیک قوه قضائیه رفته و شکایت خود را در آن‌جا ثبت می‌کند. بعد از ثبت شکایت، طی مدت کوتاهی قاضی پرونده ظاهر چک را بررسی می‌کند؛ اگر سه شرط اصلی‌ که در متن قانون ذکر شده‌ است در ظاهر چک رعایت شده باشد، اجراییه را صادر می‌کند. از لحظه صدور اجراییه ۱۰ روز به صادرکننده چک برگشتی مهلت داده می‌شود که مطالبات خود را پرداخت کند، در غیر این‌صورت از طریق قانون «نحوه اجرای محکومیت‌های مالی» با صادرکننده چک برگشتی برخورد می‌شود.

چگونه چک‌های برگشتی  رفع سوء اثر می‌شوند؟

با وجود این اگر در قوانین جدید چک‌تان برگشت خورد، برای رفع سوءاثر از آن باید چند کار انجام بدهید. واریز کسری مبلغ چک به حساب جاری نزد بانک، ارایه لاشه چک به بانک، ارایه رضایتنامه رسمی از دارنده چک، ارایه نامه رسمی از مرجع قضائی، ارایه حکم قضائی مبنی بر برائت صاحب حساب و سپری‌شدن مدت سه‌ سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت مشروط به عدم طرح دعوای حقوقی یا کیفری ٦ راه رفع سوءاثر است.

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

کلینیک سینا مهر تحت پوشش بیمه آتش سوزی بیمه آسیا قرار دارد

بیمه آسیا خسارت آتش سوزی ساختمان، تاسیسات و تجهیزات اداری و پزشکی کلینیک سینا مهر را تا سقف تعهدات بیمه نامه پرداخت می‌کند.

  • 18

دسترسی مجدد به مرکز ارتباط با مشتریان بانک رفاه کارگران برقرار شد

دسترسی مجدد مشتریان به مرکز ارتباط با مشتریان این بانک فراهم شده و مشتریان می توانند خدمات خود را دریافت کنند.

  • 20

سامانه کارت پرداخت بانک رفاه کارگران در روز جمعه ارتقا می یابد

روابط عمومی بانک رفاه کارگران از ارتقای سامانه کارت پرداخت به منظور افزایش ظرفیت سامانه در روز جمعه خبر داد.

  • 20

تجارت خارجی ایران با اوراسیا به بیش از ۲.۴ میلیارد دلار رسید

میزان تجارت خارجی ایران با اتحادیه اوراسیا با اجرای موافقت نامه تجارت ترجیحی تا پایان خرداد از حیث ارزش به دو میلیارد و۴۱۷ میلیون و۸۳۰ هزارو ۳۲ دلار و از لحاظ وزنی به۶میلیون و ۸۷۳ هزار و ۵۹۲ تن رسید.

  • 24

جزییات پیاده‌سازی گمرک هوشمند

رییس کل گمرک ایران جزییاتی از برنامه گمرک الکترونیک و پیاده سازی گمرک هوشمند را تشریح کرد.

  • 4

اطلاعیه مهم درباره تغییر دامنه نوسان صندوق ETF‌ها

دامنه نوسان روزانه صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله سهامی و مختلط در بورس تهران از روز دوشنبه ۱۳۹۹/۰۴/۱۶ به ۱۰ درصد کاهش می‌یابد.

  • 24

افتتاح و بهره برداری از ساختمان جدید شعبه بانک صنعت و معدن سبزوار

ساختمان جدید شعبه بانک صنعت و معدن سبزوار با حضور مسؤلان استانی و شهرستانی و به صورت ارتباط برخط با مدیرعامل این بانک به افتتاح و بهره برداری رسید.

  • 21

تقدیر وزیر اقتصاد از تلاش های بانک ملی ایران در پذیره نویسی ETF

وزیر اقتصاد از تلاش های بی وقفه بانک ملی ایران در پذیره نویسی ETF و خدمات رسانی به مردم و مشتریان تقدیر کرد.

  • 23

بزرگ‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه و خصوصی تاسیس می‌شود

معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار ‌از اخذ موافقت با تاسیس بزرگ‌ترین صندوق‌های ‌سرمایه‌گذاری جسورانه و خصوصی در بازار سرمایه خبر داد.

  • 18

انتشار ۱۰ هزار میلیارد ریالی اوراق سلف «فولاد»

عرضه اولیه یک هزار میلیارد تومان اوراق سلف موازی استاندارد ورق گرم نوردیده فولاد مبارکه با هدف تأمین سرمایه در گردش شرکت با مشارکت تامین سرمایه بانک ملت روز شنبه ۱۴تیرماه در بورس کالا انجام می شود.

  • 18

ادامه سقف شکنی بورس

شاخص بورس در پایان داد و ستدهای روز جاری با رشد بیش از ۶۶۰۰۰ واحدی علاوه بر سقف شکنی مجدد در آخرین روز معاملاتی هفته جاری به یک میلیون و ۶۱۲ هزار و ۸۸۲ واحد رسید.

  • 20

گمرک مرزبان اقتصادی است اما ابزار اجرای آن را ندارد

رئیس کل گمرک ایران از ایجاد شبکه‌ای از فعالان اقتصادی شناسنامه‌دار برای حمایت از تولید و تسهیل تجارت خبر داد.

  • 3

پتروشیمی بندر امام در راه بازار سهام

سهام شرکت پتروشیمی بندر امام امسال به بازار سرمایه عرضه می‌شود.

  • 15

آغاز دوره معاملاتی قرارداد اختیار معامله سهام بانک پارسیان

بورس تهران با صدور اطلاعیه از آغاز دوره معاملاتی قرارداد های اختیار معامله خرید و فروش سهام بانک‌پارسیان‌ (وپارس) برای سررسید مهرماه ۱۳۹۹ در بازار مشتقه بورس اوراق بهادار تهران خبر داد.

  • 22

درج نماد «آبادا» در بورس

بورس اوراق بهادار تهران با صدور اطلاعیه از درج نماد «آبادا» در تالار شیشه ای خبر داد.

  • 18

جایگاه مطلوب «ابزارهای پذیرش» بانک ملی ایران در گزارش شاپرک

شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) در گزارش اردیبهشت ماه خود اعلام کرده است که بانک ملی ایران در بررسی عملکرد عمده ابزارهای پذیرش جایگاه های مطلوبی در اختیار دارد.

  • 18

۷۰ درصد از تسهیلات اگزیم بانک در اختیار بخش صنعت و معدن

معاون اداره صادرات کالای اگزیم بانک کشور اعلام کرد: بالغ بر ۷۰ درصد تسهیلات اعطایی طی سال ۹۸ به بخش صنعت و معدن اختصاص یافته که این رقم نسبت به سال گذشته از رشد مثبت برخوردار بوده است.

  • 17

بازار سرمایه جایگزینی مناسب برای جذب نقدینگی

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: به دلیل تورم بالا در سایر بازارها و نقدشوندگی پایین آنها، بازار سرمایه می‌تواند جایگزین مناسبی برای سرمایه و نقدینگی افسارگسیخته جامعه باشد.

  • 5

معامله آپارتمان در بورس املاک و مستغلات

مدیرعامل بورس تهران گفت: یکی از اهداف بورس جدید، سرمایه‌گذاری و پس انداز سالانه در بخش مسکن به صورت متری خواهد بود.

  • 17

ورود به درگاه‌های اینترنتی پست بانک دو عامله شد

رییس اداره‌کل بانکداری الکترونیک پست‌بانک‌ایران اعلام کرد: در راستای افزایش ضریب امنیتی درگاه‌های اینترنتی، ورود به سامانه اینترنت این بانک دو عامله شد.

  • 30