تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی را به حداقل ممکن کاهش دهیم

تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی را به حداقل ممکن کاهش دهیم

مدیرعامل بانک توسعه صادرات ایران در یادداشتی که در ماهنامه آینده نگر منتشر شد، راهکارهای استفاده بهینه از ارز یارانه ای را تشریح کرد.

دوشنبه 25 شهریور 1398 ساعت 4:21

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران 

، یادداشت دکتر صالح آبادی را در ذیل می‌خوانید:


دلار ۴۲۰۰ تومانی، نوعی ارز یارانه ای بود که با هدف کنترل تورم کالاهای اساسی و ارزان شدن برخی اجناس برای مصرف کننده عرضه شد. موافقان این سیاست ارز ترجیحی برای استفاده بهینه از این ارز یارانه ای بر نظارت و کنترل بیشتر در اعطای این ارز تاکید داشتند. در مقابل هم کسانی بودند که عدم تخصیص نامناسب این ارز را عاملی برای تضعیف تولید داخلی و افزایش رانت می دانستند.
به اعتقاد نگارنده، ارز ۴۲۰۰ تومانی تنها برای کالاهایی می تواند استفاده شود که اول، کالای اساسی باشند. به این معنی که ارز دولتی نباید به کالاهای غیر ضروری اختصاص یابد. دوم، کالاهایی باشند که دولت می تواند تا زمانی که به دست مصرف کننده نهایی می رسد، نظارت و کنترل لازم را در قیمت آن داشته باشد. برای مثال، نان کالای اساسی است، نرخ آن مشخص است و نظارت عمومی بر نانوایی ها وجود دارد. پس می توان در این حوزه ارز ۴۲۰۰ تومانی را تخصیص داد. اما جز در موارد محدود، ارز یارانه ای توصیه نمی شود و کارآیی ندارد. نباید فراموش کرد که طبیعتا زمانی که قیمت دولتی هر کالایی از جمله ارز، با قیمت آزاد آن تفاوت قابل ملاحظه داشته باشد، می تواند رانت ایجاد کند. بنابراین ارز ۴۲۰۰ تومانی نیز درصورتی که دو مولفه ذکر شده را نداشته باشد، می تواند منشا رانت باشد و شیرینی ارز دولتی به کام مصرف کننده نهایی نرسد.

اخیرا لیستی از شرکت هایی منتشر شد که ارز ۴۲۰۰ تومانی دریافت کردند، اما کالایی وارد نکردند. گفته می شود برخی از این شرکت ها مشکلات تخصیص ارز از بانک های عامل را داشتند. اما مسئله این است که بانک های عامل وظیفه قانونی خود را انجام می دهند. یعنی زمانی که کالایی در سازمان توسعه تجارت ثبت سفارش شود، به سیستم بانکی منتقل می گردد. پس از آن به بانک عامل معرفی شده که کالا با مشخصات ذکر شده، ثبت سفارش می گردد. بانک نیز از طریق بانک مرکزی تامین ارز را انجام می دهد. ارز تخصیص پیدا می کند و فرد موظف است که کالا را از خارج وارد کند. همچنین وثایقی را بابت پروانه سبز گمرکی باید به بانک بسپارد. درصورتی که کالا را وارد کشور نکند و یا کم تر از ارزی که دریافت کرده کالا وارد کند، مشمول قانون تعزیراتی شده و به تعزیرات حکومتی معرفی می شود. بنابراین، بانک فرایند قانونی دارد که باید آن را انجام دهد. بنابراین بانک دخالت زیادی در بروز این شرایط ندارد.

زمانی که کالایی ثبت سفارش داشته باشد، بانک عامل موظف به ارائه خدمات بانکی به صاحب کالا خواهد بود. به این معنی که بانک عامل، باید نسبت به گشایش اعتبار اسنادی اقدام کرده تامین ارز را از طریق بانک مرکزی پیگیری کند، وثایق صاحب کالا را دریافت و در نهایت اگر آن کالا وارد کشور نشد، او را به تعزیرات حکومتی معرفی کند. البته اعتبارسنجی مشتریان نیز به عهده بانک است که براساس سوابقی صورت می گیرد که مشتری نزد شبکه بانکی دارد. بر اساس بخشنامه ای که بانک مرکزی اخیرا ابلاغ کرده، اعتبارسنجی براساس اعتبار مشتری انجام می شود و رویه ای که باید ۳۵ درصد ارزش کالا وثیقه دریافت می شد، در نظر گرفته نمی شود. البته در گذشته هم این اتفاق می افتاد.

هر چند دریافت ۳۵ درصد ارزش کالا، قانونی بود، اما گاهی می شد آن را تسهیل کرد. یعنی به جای دریافت ملک یا سفته به عنوان وثیقه، از مشتری چک دریافت کرد. نکته دیگر این است که اگر مشتری بانک، شرکت تولیدی است که اعتبار بالایی نزد بانک دارد و سالیان زیادی کارش همین است و کارش را به خوبی انجام می دهد، می توان برای آن تسهیلاتی در نظر گرفت. در شرایطی که بنگاه ها تحت فشار هستند و البته در سال رونق تولید هم قرار داریم، هر چقدر وثایق، سخت تر و سنگین تر گرفته شوند، کار تولید سخت تر می شود. بنابراین باید در مورد شرکت هایی که رتبه اعتباری بالایی دارند و تولیدکننده هستند و فعالیت انها مشخص است، تسهیلاتی را در نظر گرفت و وثایق سهل تری را از مشتری مطالبه کرد.
همچنین، چون امروزه، فاصله نرخ ارز نیمایی با نرخ بازار آزاد به هم نزدیک شده، انگیزه برای این که شرکتی بخواهد این ارز را بگیرد و کالایی وارد نکند، تقریبا به سمت صفر میل پیدا کرده است. هر چقدر تفاوت نرخ ارز تخصیص یافته با نرخ ارز آزاد بیش تر باشد، انگیزه برای وارد نکردن کالا بیشتر می شود. اما هر چه این فاصله کم تر باشد، انگیزه واردات کم تر می شود.

به اعتقاد نگارنده؛ تنها راه جلوگیری از اینگونه رویدادها این است که تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی را به حداقل ممکن کاهش دهیم. شیوه مطلوب این است که عرضه ارز ۴۲۰۰ تومانی را صفر کرده و این یارانه به شکل دیگری به مصرف کننده پرداخت شود. اما در شرایط کنونی پیشنهاد مشخص نگارنده این است که تخصیص این ارز به شدت کاهش پیدا کرده و به کالاهای اساسی که قابلیت نظارت تا حلقه آخر که مصرف کننده است، را دارد، محدود شود.
علی صالح آبادی
مدیرعامل بانک توسعه صادرات ایران
انتشار یافته در ماهنامه اتاق بازرگانی، صنایع، معاون و کشاورزی تهران ( آینده نگر )

 

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

دادگاه عالی آلمان بخشی از برنامه بانک مرکزی اروپا را غیرقانونی اعلام کرد

دادگاه قانون اساسی آلمان با صدور حکمی بخش‌هایی از سیاست محرک پولی بانک مرکزی اروپا را مغایر با قوانین این کشور اعلام کرد.

  • 283

سقوط ۳۵ درصدی سود خالص توتال در سه ماهه اول ۲۰۲۰

به دنبال کاهش تقاضای نفت خام با شیوع ویروس کرونا و سقوط قیمت‌های نفت، سود خالص شرکت توتال در سه ماهه اول با سقوط سنگینی روبرو شد.

  • 99

خزانه‌داری آمریکا ۳ تریلیون دلار قرض می‌گیرد/ثبت یک رکورد جدید

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد در نظر در ۳ ماهه دوم امسال ۳ تریلیون دلار قرض کند. این بیشترین میزان در تاریخ آمریکا و بیش از ۵ برابر رکورد قبلی است.

  • 104

تجهیزات آزمایشگاهی ساخت ایران‌ در مسیر صادرات

یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان با طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی علاوه بر این که از خروج ارز از کشور جلوگیری کرده، با وارد شدن به کریدور صادرات به دنبال کسب بازارهای جهانی است.

  • 93

بورس و هراس از میلیونی شدن/ شستا به داد شاخص سهام رسید

شاخص کل بورس تهران امروز نتوانست از سد یک میلیون واحد عبور کند و به لطف معاملات نماد تازه‌وارد خود تنها ۱۴۶۶ واحد رشد کرد.

  • 124

مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی

مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بیمه سلامت ایران مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی برای ساکنین شهرهای بالای ٢٠ هزار نفر جمعیت را توضیح داد.

  • 122

قیمت سکه طرح جدید ۱۶ اردیبهشت ۹۹ به ۶ میلیون و۵۱۵ هزار تومان رسید

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز سه شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ در معاملات بازار آزاد تهران به ۶ میلیون و ۵۱۵ هزار تومان رسید.

  • 120

افزایش شدید حجم نقدینگی بورس/دولت نظارت کند

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از رئیس جمهور  و وزیر اقتصاد درخواست کرد مدیریت صحیحی بر بازار بورس صورت گیرد.

  • 98

جزییات قیمت رسمی انواع ارز/ نرخ یورو کاهش یافت

بانک مرکزی نرخ رسمی ۴۷ ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۱۳ ارز از جمله یورو کاهش، نرخ ۲۷ واحد پولی همانند پوند افزایش و نرخ دلار و ۶ ارز دیگر نیز ثابت ماند.

  • 102

آغاز پذیره‌نویسی سهام دولت از طریق بانک پاسارگاد

پذیره‌نویسی «واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس (ETF) واسطه گری مالی یکم» در بانک ‌پاسارگاد آغاز شد.

  • 114

بانک مرکزی گزارش داده است؛ ۱.۶ میلیارد دلار همچنان بلاتکلیف

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از ارائه گزارش بانک مرکزی درباره وضعیت ارز دولتی سال ۹۷ به مجلس و دیوان محاسبات خبر داد.

  • 108

جزییات دو مصوبه مهم شورای عالی بورس

وزیر اقتصاد از ممنوعیت صدور وکالت نامه برای مدیریت سهام عدالت و همچنین آماده سازی زیرساخت احراز هویت غیرحضوری خبر داد.

  • 95

حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید

معاون اعتبارات بانک شهر از حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید خبر داد.

  • 122

بودجه کرونایی صندوق بیمه بیکاری پرداخت نشد/ دو ماه و نیم گذشت

اگرچه سامانه بیمه بیکاری دوران کرونا از اسفند ماه فعال شده و طبق آخرین آمار حدود ۶۷۰ هزار نفر مشمول شده اند، اما از تخصیص ۵ هزار میلیارد تومان کمک دولت به صندوق بیمه بیکاری هنوز خبری نیست.

  • 138

شطرنج تاریخی در بورس تهران

دنیای‌اقتصاد-فاطمه اسماعیلی : ...

  • 100

تمام احراز هویت‌های دریافت کدبورسی از فردا غیرحضوری انجام می‌شود

وزیر اقتصاد گفت: طبق مصوبه شورایعالی بورس به دلیل ازدحام در دفاتر پیشخوان دولت، احراز هویت تمامی افرادی که می خواهند کد بورسی دریافت کنند، به صورت غیر حضوری و الکترونیکی انجام می‌شود.

  • 128

نصرالله: اقدام آلمان علیه حزب‌الله تحت فشار آمریکا و اسرائیل انجام شد

دبیرکل حزب‌الله سخنرانی امروز خود را با واکنش به تصمیم آلمان در تروریستی خواندن این جنبش آغاز کرد و گفت، این اقدام با فشارهای آمریکا و برای راضی کردن رژیم صهیونیستی انجام شد.

  • 114

پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره وام کرونایی به خانوارهای در صف

مدیر کل اعتبارات بانک مرکزی از پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره تسهیلات یک میلیون تومانی کرونا به یارانه بگیران در صف دریافت خبر داد.

  • 122

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین برگزار شد

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین در بانک توسعه تعاون برگزار شد.

  • 90

تسهیلات کمک معیشتی به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود

تسهیلات کمک معیشتی با همکاری بانک قرض الحسنه رسالت و بنیاد مستضعفان به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود.

  • 120