اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

سعید تقی‌مُلایی/کارشناس اقتصادی پس از چند ماه التهاب در بازار ارز که با افزایش بی‌سابقه نرخ آن نیز همراه بود، برقراری ثبات نسبی در بازار طی هفته‌های اخیر این سوال اساسی را بین عموم فعالان اقتصادی مطرح کرده است که آیا می‌توان به ادامه این روند در آینده امیدوار بود یا اینکه ثبات فعلی موقتی است و در آینده باید انتظار افزایش مجدد نرخ ارز را داشته باشیم. بدیهی است تداوم روند فعلی به معنای کنترل کامل بانک مرکزی و فراهم شدن شرایط برای تک‌نرخی شدن ارز خواهد بود.

شنبه 19 مرداد 1398 ساعت 16:52

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

آنچه از اواخر سال ۹۶ و در طول سال ۹۷ موجب افزایش یکباره نرخ ارز شد نه تغییر در سیاست‌های دولت بود و نه تغییرات یکباره در عوامل بنیادی تعیین‌کننده نرخ ارز نظیر نرخ تورم. بلکه علت اصلی آن افزایش نا اطمینانی و تقاضای فزاینده عوامل اقتصادی برای تبدیل سرمایه‌های خود به ارز با هدف جلوگیری از کاهش ارزش آن بود. توضیح اینکه علاوه‌بر انباشت تورم طی سالیان گذشته که به‌طور طبیعی افزایش نرخ ارز را در طول زمان اجتناب‌ناپذیر می‌کند، تنش‌های سیاسی به‌وجود آمده نیز به این باور عمومی دامن زد که نرخ ارز به‌زودی افزایش خواهد یافت و همین انتظار، مهم‌ترین انگیزه بازیگران اصلی بازار و سپس عموم مردم برای خرید ارز و دامن زدن به التهابات بازار بود. در چنین شرایطی هر سیاستی که نتواند تقاضای فزاینده برای ارز را مهار کند، محکوم به شکست است و اقداماتی از قبیل تعیین سقف قیمت برای ارز یا سهمیه‌بندی آن دارای آثار توزیعی نامطلوبی خواهد بود. افزایش در عرضه ارز توسط بانک مرکزی نیز در این شرایط تنها زمانی موفق خواهد بود که تقاضای ارز در بازار به‌طور فزاینده افزایش پیدا نکند.

به باور اغلب کارشناسان همه آنچه بانک مرکزی برای مهار رشد نرخ ارز انجام داد این بود که به درستی از همه ابزارهای موجود برای مهار تقاضای فزاینده در بازار ارز بهره گرفت و نتیجه این سیاست نیز موفقیت‌آمیز بود. محدود کردن فعالیت‌های سوداگرانه بازیگران عمده در بازار ارز و ایجاد محدودیت‌های کارآمد برای خرید ارز از جمله محدود کردن تراکنش‌های کارت‌های بانکی همگی سیاست‌هایی برای مهار تقاضای ارز و خروج سرمایه اند. اقدامات صورت گرفته به‌خوبی توانست انتظارات عوامل اقتصادی را مدیریت کند و از همین مسیر بخش قابل‌توجهی از تقاضای سوداگرانه در بازار مهار شد. طبیعتا هرچه فعالان اقتصادی به توانایی بانک مرکزی در ادامه این سیاست بیشتر باور داشته باشند و به‌عبارتی سیاست‌های اعلامی بانک مرکزی را معتبرتر بدانند، بانک مرکزی در ادامه این سیاست موفق‌تر خواهد بود. در حقیقت اینکه بانک مرکزی تا چه اندازه در ماه‌های پیش‌رو در برقراری ثبات در بازار ارز موفق خواهد بود، علاوه‌بر تاثیرپذیری از عوامل مختلفی نظیر شدت تنش‌های بین‌المللی و جذابیت سایر بازارها، به میزان زیادی به معتبر بودن اهدافی که در سیاست‌های مداخله‌ای خود در بازار اعلام می‌کند، بستگی خواهد داشت؛ اما پرسش مهم در این زمینه این است که این اعتبار چگونه تقویت می‌شود؟

از نظر نگارنده آنچه در میان‌مدت و بلندمدت این اعتبار را تقویت می‌کند سیاست‌گذاری صحیح ارزی و ارزش‌گذاری پول ملی بر مبنای اصول مورد پذیرش بازیگران اقتصادی و در ادامه آن توانایی بانک مرکزی برای استفاده از همه ابزارهای خود در این مسیر است و نه تمرکز صرف بر کنترل‌های کوتاه‌مدت جریان سرمایه. کنترل جریان سرمایه در همه کشورها یکی از مهم‌ترین ابزارهای ایجاد ثبات در بازار ارز است. با این حال شرط توفیق نسبی به کارگیری این ابزار، مدیریت صحیح انتظارات درخصوص آینده نرخ ارز و نزدیک بودن نرخ ارز به مقدار تعادلی بلندمدت آن است. آنچه تاکنون در اقتصاد ایران اتفاق افتاده است، عدم تعادل مزمن در بازار ارز و سرکوب نرخ ارز در شرایط تورمی به مدد درآمدهای سرشار نفتی است و به باور بسیاری این موضوع مهم‌ترین چالش سیاست‌های ارزی ایران در چند دهه گذشته بوده است.

تداوم این اتفاق در یک دوره نه چندان طولانی در نهایت انتظارات را در جهت کاهش ارزش پول ملی تقویت خواهد کرد و سرانجام زمانی فرا می‌رسد که تبدیل سرمایه‌ها به ارز برای در امان ماندن از کاهش اجتناب‌ناپذیر ارزش پول، به جهش‌های پرهزینه در نرخ ارز می‌انجامد. از این رو یکی از پیش‌شرط‌های اساسی موفقیت در برقراری ثبات نرخ ارز در میان‌مدت ارزش‌گذاری صحیح پول ملی متناسب با واقعیت‌های اقتصاد کشور و در راس آنها نرخ تورم است. با این حال نباید محدودیت‌های پیش روی مقامات پولی برای اتخاذ سیاست‌های مناسب در این زمینه را نیز از نظر دور داشت. به هر حال وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی در طول سالیان گذشته دارای تبعات اجتناب‌ناپذیری در سیاست‌های پولی و ارزی کشور بوده است و حل بنیادی معضلات سیاست‌گذاری در این زمینه نیازمند اصلاحات اساسی هم در نحوه تامین مالی بودجه دولت و هم شیوه تصمیم‌گیری درخصوص سیاست‌های پولی است.

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

تبلیغات‌

ثبات و کنترل بازار ارز بدون از دست دادن ذخایر ارزی

رئیس کل بانک مرکزی گفت: جلوگیری از خروج سرمایه و توجه به عوامل بنیادی شکل دهنده نرخ ارز دو راهبرد اصلی بانک مرکزی در مقابله با تحریم ها بوده است.

  • 64

رئیس کل بانک مرکزی فردا به آذربایجان غربی سفر می کند

ارومیه - عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی فردا جمعه به آذربایجان غربی سفر می کند.

  • 68

ابلاغ مصوبات جدید بازارپایه فرابورس

مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس از ابلاغ مصوبات جدید با موضوع بازار پایه فرابورس خبر داد.

  • 75

انجام عملیات تخصصی بانکداری در ۴۵۰ واحد بانکی

مدیرعامل بانک توسعه تعاون عنوان کرد: ۴۵۰ واحد بانکی در استان‌های سراسر کشور با انجام عملیات تخصصی بانکداری مجموعه فعالیت توسعه‌ای بانک توسعه تعاون را ساماندهی می‌کنند.

  • 69

برنامه جدید ایران و چین برای همکاری‌های گمرکی و تسهیل تجارت

برنامه جدید ایران و چین برای گسترش همکاری‌های گمرکی و تسهیل تجارت در دیدار سفیر چین در تهران با رییس کل گمرک ایران بررسی و سفیر چین در تهران تاکید کرد که چین خواستار گسترش مناسبات تجاری است.

  • 50

تغییرات نرخ رسمی ۴۷ واحد پولی/ دلار ثابت ماند

بر اساس آخرین تغییرات نرخ رسمی ارز، نرخ ۲۸ ارز نسبت به روز گذشته افزایش و قیمت ۹ واحد پولی دیگر کاهش یافت. نرخ دلار و ۹ ارز دیگر نیز ثابت ماند.

  • 61

تغییرات نرخ رسمی ۴۷ واحد پولی/ دلار ثابت ماند

بر اساس آخرین تغییرات نرخ رسمی ارز، نرخ ۲۸ ارز نسبت به روز گذشته افزایش و قیمت ۹ واحد پولی دیگر کاهش یافت. نرخ دلار و ۹ ارز دیگر نیز ثابت ماند.

  • 52

برترین بانک‌های سوئیسی کدامند؟

سوئیس یکی از اصلی‌ترین قطب‌های بانکی جهان محسوب می‌شود. جایی که محل ذخیره‌سازی بسیاری از سرمایه‌های کلان است.

  • 63

تاکید سرپرست بیمه ایران بر حداکثر تلاش در خدمت‌رسانی به زائران

سرپرست بیمه ایران بر حداکثر تلاش در خدمت‌رسانی به زائران اربعین حسینی (ع) تاکید کرد.

  • 65

آینه تعاملی برای تمرینات ورزشی و ارتباط با مربی

یک شرکت تجاری آینه ای تعاملی تولید کرده که مجهز به نمایشگر ال سی دی است و برای مشاهده و برنامه ریزی تمرینات ورزشی و ارتباط با مربی قابل استفاده است.

  • 58

بیشترین حجم ضمانت‌نامه‌ها صادره بانک توسعه تعاون مربوط به خوزستان

رییس هیات مدیره و مدیرعامل بانک توسعه تعاون: بیشترین حجم ضمانت‌نامه‌های صادره بانک توسعه تعاون مربوط به استان خوزستان است.

  • 60

دلیل ثبات نرخ ارز در بازار از زبان همتی

رئیس کل بانک مرکزی گفت: یکی از دلایلی که می‌بینید در بازار ارز ثبات نسبی فراهم شده است، برگشت ارز صادرکنندگان و سامانه نیما است امروز هم اعلام شد که ۱۹ میلیارد دلار در شش ماهه اول امسال ارز تخصیص داده‌ایم.

  • 57

ادغام بانک های نیروهای مسلح تا آذرماه نهایی می شود

رئیس کل بانک مرکزی در مورد ادغام بانک های وابسته به نیروهای مسلح گفت: این امر روند خوبی دارد تا پایان آذرماه باید ادغام بانکها نهایی شود.

  • 63

افزایش منابع بانک،توان حمایت از رونق تولیدرا ارتقا می‌دهد

در شرایطی که فعالان اقتصادی انتظار دارندتا تسهیلات ریالی به تناسب افزایش نرخ ارز افزایش پیدا کند،لذا افزایش منابع بانک توسعه صادرات می‌تواند توان حمایتی بانک ازصادرکنندگان ورونق تولیدرا افزایش دهد.

  • 60

توافق روسیه و ترکیه برای حذف تدریجی دلار

مسکو و آنکارا بر سر جایگزین کردن دلار با روبل و لیر توافق کردند.

  • 58

اعطای تسهیلات ویژه بانک شهر به تمامی صنوف

بانک شهر با هدف حمایت از فعالیت های اقتصادی و بخش های اثرگذار در جامعه، تسهیلات ویژه ای در قالب طرح "شهریار" به فعالان بخش اقتصادی دو گروه پزشکی و غیر پزشکی ارائه می کند.

  • 60

قیمت خرید تضمینی گندم با توجه به شرایط اقتصادی کشور تعیین شد

وزیر جهاد کشاورزی گفت: شورای اقتصاد برای تعیین قیمت تضمینی گندم مسائل اقتصادی کنونی کشور را مد نظر قرار داده است.

  • 101

۳ کارگزاری بانکی در جمع برترین‌های بورس انرژی

آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد در ۶ ماهه نخست سال جاری، ۳ کارگزاری بانکی از نظر ارزش کل معاملات از مجموع ۷۰ شرکت کارگزاری بورس انرژی، در میان برترین کارگزاری‌ها قرار داشته‌اند.

  • 66

مکزیک و ویتنام بزرگترین برندگان جنگ تجاری آمریکا و چین

واردات آمریکا از بزرگترین تامین‌کننده خود، چین، بدلیل جنگ تجاری به شدت کاهش یافته است و فعلا مکزیک و ویتنام این جای خالی را با وارد کردن خیل عظیمی از کالا به آمریکا پر کرده‌اند.

  • 61

پولدارترین زنان جهان را بشناسید

۱۵زن ثروتمند آمریکایی در مجموع ۲۶۲.۴میلیارد دلار ثروت دارند.

  • 67