اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

سعید تقی‌مُلایی/کارشناس اقتصادی پس از چند ماه التهاب در بازار ارز که با افزایش بی‌سابقه نرخ آن نیز همراه بود، برقراری ثبات نسبی در بازار طی هفته‌های اخیر این سوال اساسی را بین عموم فعالان اقتصادی مطرح کرده است که آیا می‌توان به ادامه این روند در آینده امیدوار بود یا اینکه ثبات فعلی موقتی است و در آینده باید انتظار افزایش مجدد نرخ ارز را داشته باشیم. بدیهی است تداوم روند فعلی به معنای کنترل کامل بانک مرکزی و فراهم شدن شرایط برای تک‌نرخی شدن ارز خواهد بود.

شنبه 19 مرداد 1398 ساعت 16:52

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

اعتبار سیاست‌گذار و مدیریت انتظارات

آنچه از اواخر سال ۹۶ و در طول سال ۹۷ موجب افزایش یکباره نرخ ارز شد نه تغییر در سیاست‌های دولت بود و نه تغییرات یکباره در عوامل بنیادی تعیین‌کننده نرخ ارز نظیر نرخ تورم. بلکه علت اصلی آن افزایش نا اطمینانی و تقاضای فزاینده عوامل اقتصادی برای تبدیل سرمایه‌های خود به ارز با هدف جلوگیری از کاهش ارزش آن بود. توضیح اینکه علاوه‌بر انباشت تورم طی سالیان گذشته که به‌طور طبیعی افزایش نرخ ارز را در طول زمان اجتناب‌ناپذیر می‌کند، تنش‌های سیاسی به‌وجود آمده نیز به این باور عمومی دامن زد که نرخ ارز به‌زودی افزایش خواهد یافت و همین انتظار، مهم‌ترین انگیزه بازیگران اصلی بازار و سپس عموم مردم برای خرید ارز و دامن زدن به التهابات بازار بود. در چنین شرایطی هر سیاستی که نتواند تقاضای فزاینده برای ارز را مهار کند، محکوم به شکست است و اقداماتی از قبیل تعیین سقف قیمت برای ارز یا سهمیه‌بندی آن دارای آثار توزیعی نامطلوبی خواهد بود. افزایش در عرضه ارز توسط بانک مرکزی نیز در این شرایط تنها زمانی موفق خواهد بود که تقاضای ارز در بازار به‌طور فزاینده افزایش پیدا نکند.

به باور اغلب کارشناسان همه آنچه بانک مرکزی برای مهار رشد نرخ ارز انجام داد این بود که به درستی از همه ابزارهای موجود برای مهار تقاضای فزاینده در بازار ارز بهره گرفت و نتیجه این سیاست نیز موفقیت‌آمیز بود. محدود کردن فعالیت‌های سوداگرانه بازیگران عمده در بازار ارز و ایجاد محدودیت‌های کارآمد برای خرید ارز از جمله محدود کردن تراکنش‌های کارت‌های بانکی همگی سیاست‌هایی برای مهار تقاضای ارز و خروج سرمایه اند. اقدامات صورت گرفته به‌خوبی توانست انتظارات عوامل اقتصادی را مدیریت کند و از همین مسیر بخش قابل‌توجهی از تقاضای سوداگرانه در بازار مهار شد. طبیعتا هرچه فعالان اقتصادی به توانایی بانک مرکزی در ادامه این سیاست بیشتر باور داشته باشند و به‌عبارتی سیاست‌های اعلامی بانک مرکزی را معتبرتر بدانند، بانک مرکزی در ادامه این سیاست موفق‌تر خواهد بود. در حقیقت اینکه بانک مرکزی تا چه اندازه در ماه‌های پیش‌رو در برقراری ثبات در بازار ارز موفق خواهد بود، علاوه‌بر تاثیرپذیری از عوامل مختلفی نظیر شدت تنش‌های بین‌المللی و جذابیت سایر بازارها، به میزان زیادی به معتبر بودن اهدافی که در سیاست‌های مداخله‌ای خود در بازار اعلام می‌کند، بستگی خواهد داشت؛ اما پرسش مهم در این زمینه این است که این اعتبار چگونه تقویت می‌شود؟

از نظر نگارنده آنچه در میان‌مدت و بلندمدت این اعتبار را تقویت می‌کند سیاست‌گذاری صحیح ارزی و ارزش‌گذاری پول ملی بر مبنای اصول مورد پذیرش بازیگران اقتصادی و در ادامه آن توانایی بانک مرکزی برای استفاده از همه ابزارهای خود در این مسیر است و نه تمرکز صرف بر کنترل‌های کوتاه‌مدت جریان سرمایه. کنترل جریان سرمایه در همه کشورها یکی از مهم‌ترین ابزارهای ایجاد ثبات در بازار ارز است. با این حال شرط توفیق نسبی به کارگیری این ابزار، مدیریت صحیح انتظارات درخصوص آینده نرخ ارز و نزدیک بودن نرخ ارز به مقدار تعادلی بلندمدت آن است. آنچه تاکنون در اقتصاد ایران اتفاق افتاده است، عدم تعادل مزمن در بازار ارز و سرکوب نرخ ارز در شرایط تورمی به مدد درآمدهای سرشار نفتی است و به باور بسیاری این موضوع مهم‌ترین چالش سیاست‌های ارزی ایران در چند دهه گذشته بوده است.

تداوم این اتفاق در یک دوره نه چندان طولانی در نهایت انتظارات را در جهت کاهش ارزش پول ملی تقویت خواهد کرد و سرانجام زمانی فرا می‌رسد که تبدیل سرمایه‌ها به ارز برای در امان ماندن از کاهش اجتناب‌ناپذیر ارزش پول، به جهش‌های پرهزینه در نرخ ارز می‌انجامد. از این رو یکی از پیش‌شرط‌های اساسی موفقیت در برقراری ثبات نرخ ارز در میان‌مدت ارزش‌گذاری صحیح پول ملی متناسب با واقعیت‌های اقتصاد کشور و در راس آنها نرخ تورم است. با این حال نباید محدودیت‌های پیش روی مقامات پولی برای اتخاذ سیاست‌های مناسب در این زمینه را نیز از نظر دور داشت. به هر حال وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی در طول سالیان گذشته دارای تبعات اجتناب‌ناپذیری در سیاست‌های پولی و ارزی کشور بوده است و حل بنیادی معضلات سیاست‌گذاری در این زمینه نیازمند اصلاحات اساسی هم در نحوه تامین مالی بودجه دولت و هم شیوه تصمیم‌گیری درخصوص سیاست‌های پولی است.

این مطلب برایم مفید است

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

دادگاه عالی آلمان بخشی از برنامه بانک مرکزی اروپا را غیرقانونی اعلام کرد

دادگاه قانون اساسی آلمان با صدور حکمی بخش‌هایی از سیاست محرک پولی بانک مرکزی اروپا را مغایر با قوانین این کشور اعلام کرد.

  • 292

سقوط ۳۵ درصدی سود خالص توتال در سه ماهه اول ۲۰۲۰

به دنبال کاهش تقاضای نفت خام با شیوع ویروس کرونا و سقوط قیمت‌های نفت، سود خالص شرکت توتال در سه ماهه اول با سقوط سنگینی روبرو شد.

  • 102

خزانه‌داری آمریکا ۳ تریلیون دلار قرض می‌گیرد/ثبت یک رکورد جدید

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد در نظر در ۳ ماهه دوم امسال ۳ تریلیون دلار قرض کند. این بیشترین میزان در تاریخ آمریکا و بیش از ۵ برابر رکورد قبلی است.

  • 106

تجهیزات آزمایشگاهی ساخت ایران‌ در مسیر صادرات

یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان با طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی علاوه بر این که از خروج ارز از کشور جلوگیری کرده، با وارد شدن به کریدور صادرات به دنبال کسب بازارهای جهانی است.

  • 96

بورس و هراس از میلیونی شدن/ شستا به داد شاخص سهام رسید

شاخص کل بورس تهران امروز نتوانست از سد یک میلیون واحد عبور کند و به لطف معاملات نماد تازه‌وارد خود تنها ۱۴۶۶ واحد رشد کرد.

  • 129

مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی

مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بیمه سلامت ایران مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی برای ساکنین شهرهای بالای ٢٠ هزار نفر جمعیت را توضیح داد.

  • 125

قیمت سکه طرح جدید ۱۶ اردیبهشت ۹۹ به ۶ میلیون و۵۱۵ هزار تومان رسید

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز سه شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ در معاملات بازار آزاد تهران به ۶ میلیون و ۵۱۵ هزار تومان رسید.

  • 125

افزایش شدید حجم نقدینگی بورس/دولت نظارت کند

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از رئیس جمهور  و وزیر اقتصاد درخواست کرد مدیریت صحیحی بر بازار بورس صورت گیرد.

  • 103

جزییات قیمت رسمی انواع ارز/ نرخ یورو کاهش یافت

بانک مرکزی نرخ رسمی ۴۷ ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۱۳ ارز از جمله یورو کاهش، نرخ ۲۷ واحد پولی همانند پوند افزایش و نرخ دلار و ۶ ارز دیگر نیز ثابت ماند.

  • 105

آغاز پذیره‌نویسی سهام دولت از طریق بانک پاسارگاد

پذیره‌نویسی «واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس (ETF) واسطه گری مالی یکم» در بانک ‌پاسارگاد آغاز شد.

  • 117

بانک مرکزی گزارش داده است؛ ۱.۶ میلیارد دلار همچنان بلاتکلیف

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از ارائه گزارش بانک مرکزی درباره وضعیت ارز دولتی سال ۹۷ به مجلس و دیوان محاسبات خبر داد.

  • 112

جزییات دو مصوبه مهم شورای عالی بورس

وزیر اقتصاد از ممنوعیت صدور وکالت نامه برای مدیریت سهام عدالت و همچنین آماده سازی زیرساخت احراز هویت غیرحضوری خبر داد.

  • 98

حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید

معاون اعتبارات بانک شهر از حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید خبر داد.

  • 126

بودجه کرونایی صندوق بیمه بیکاری پرداخت نشد/ دو ماه و نیم گذشت

اگرچه سامانه بیمه بیکاری دوران کرونا از اسفند ماه فعال شده و طبق آخرین آمار حدود ۶۷۰ هزار نفر مشمول شده اند، اما از تخصیص ۵ هزار میلیارد تومان کمک دولت به صندوق بیمه بیکاری هنوز خبری نیست.

  • 143

شطرنج تاریخی در بورس تهران

دنیای‌اقتصاد-فاطمه اسماعیلی : ...

  • 103

تمام احراز هویت‌های دریافت کدبورسی از فردا غیرحضوری انجام می‌شود

وزیر اقتصاد گفت: طبق مصوبه شورایعالی بورس به دلیل ازدحام در دفاتر پیشخوان دولت، احراز هویت تمامی افرادی که می خواهند کد بورسی دریافت کنند، به صورت غیر حضوری و الکترونیکی انجام می‌شود.

  • 133

نصرالله: اقدام آلمان علیه حزب‌الله تحت فشار آمریکا و اسرائیل انجام شد

دبیرکل حزب‌الله سخنرانی امروز خود را با واکنش به تصمیم آلمان در تروریستی خواندن این جنبش آغاز کرد و گفت، این اقدام با فشارهای آمریکا و برای راضی کردن رژیم صهیونیستی انجام شد.

  • 120

پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره وام کرونایی به خانوارهای در صف

مدیر کل اعتبارات بانک مرکزی از پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره تسهیلات یک میلیون تومانی کرونا به یارانه بگیران در صف دریافت خبر داد.

  • 126

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین برگزار شد

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین در بانک توسعه تعاون برگزار شد.

  • 94

تسهیلات کمک معیشتی به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود

تسهیلات کمک معیشتی با همکاری بانک قرض الحسنه رسالت و بنیاد مستضعفان به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود.

  • 123