آذر صنیع؛ اولین زن بانکدار ایرانی

آذر صنیع؛ اولین زن بانکدار ایرانی

جای آذر صنیع به‌عنوان اولین زن بانکدار ایرانی در لابه‌لای تاریخ ایران خالی است. اطلاعات واضح و روشنی از زندگی او تا قبل از ازدواج با ابوالحسن ابتهاج وجود ندارد. بررسی‌های صورت‌گرفته در راستای یافتن هویت آذر صنیع و سبک زندگی، کار و روابط او، مرا به سمت کتاب خاطرات ابوالحسن ابتهاج سوق داد.

جمعه 25 بهمن 1398 ساعت 4:55

به گزارش شبکه خبری بانک و بیمه "بینا" به نقل از دنیای اقتصاد 

آذر صنیع؛ اولین زن بانکدار ایرانی

با کمی پیشروی در این موضوع، دریافتم که آذر با اینکه از نظر شخصیتی زنی قدرتمند بوده، اما تنها در کنار ابوالحسن ابتهاج معنا پیدا می‌کند به‌طوری‌که راهنمایی‌های خسرو معتضد، تاریخدان ایرانی هم در مورد پیدا کردن نشانی‌های این زن، به کتاب خاطرات ابتهاج و بررسی مجلات سال‌های ۴۰، ۴۱ و نیز ۴۲ ختم شد. آذر در میان روزنامه‌ها و مجلات آن دوران نیز تنها در اخبار مربوط به ابتهاج وجود داشت. با این حال آذر صنیع در لابه‌لای خاطرات همسرش ابتهاج بیشتر از همه به چشم می‌خورد.

بعد از به زندان افتادن ابتهاج، آذر هر روز به بانک ایرانیان سر می‌زد. این درخواست ابوالحسن بود که در غیابش آذر امور بانک را به دست گیرد؛ چراکه معتقد بود او زنی بادرایت و باهوش است که استعداد بالایی در مدیریت دارد. ابتهاج که به زندان رفت، آذر دستور داد تا عکس محمدرضا شاه پهلوی را در تمام شعب بانک نصب کنند. داستان مقاومت ابوالحسن ابتهاج برای نصب نکردن عکس شاه به دیوار شعبه‌های بانک ایرانیان، خود یکی از چند بهانه‌ای بود که او را روانه زندان کرد.

آذرنوش صنیع به همراه همسرش ابوالحسن ابتهاج بانک ایرانیان را راه‌اندازی کردند؛ در واقع آذر اولین زنی بود که عضو هیات‌مدیره یک بانک و برای مدتی مدیرعامل آن شد. با وجود اینکه ابتهاج ممنوع‌الملاقات بود، آذر با ذکاوت تمام توانست با چادری که به سر می‌کرد و به او هویت دیگری می‌بخشید؛ با نام همسر یکی از زندانیان وارد زندان شود. او روزی دوبار برای ابوالحسن ابتهاج از خانه غذا می‌برد و در همان زمان کوتاه مسائل بیرون را با ابتهاج در میان می‌گذاشت.

آذر در طول دوران زندانی بودن ابتهاج توانست خبرنگاران و افراد بانفوذ زیادی را تحت عناوین مختلف خانوادگی به ملاقات با همسرش ببرد تا بلکه بتواند نقشی در آزادی او داشته باشد. آذر صنیع همسر ابوالحسن ابتهاج، اولین زن بانکدار ایرانی است که توانست در سال ۱۳۳۸ عضو هیات‌مدیره بانک ایرانیان شود.

آنچه از آذر صنیع در یادها مانده، زنی با چشمانی سیاه را قدی متوسط است که در قوی‌الاراده بودن او هیچ اختلاف نظری وجود ندارد. آذر صنیع خیلی در حافظه تاریخ بانکداری ایران و نیز اسناد تاریخی ثبت نشده؛ اما آنچه پیش‌روی شماست، برش‌هایی از زندگی آذر است که بیشتر از خاطرات ابوالحسن ابتهاج روایت شده است.

 آذر در خاطرات ابتهاج

ردپای آذر در فصل‌های پایانی کتاب «خاطرات ابوالحسن ابتهاج» به‌کرات دیده می‌شود. ابوالحسن ابتهاج در کتاب خاطراتش آذر را صمیمی‌ترین یار و یاور خود خطاب کرده است. ابتهاج تاکید دارد، آذر تا جایی که از دستش برمی‌آمده در تمام مراحل زندگی، به‌ویژه در دشوارترین روزها از جمله دورانی که ابتهاج زندان بوده، او را یاری کرده. ابتهاج، آذر را یکی از مهره‌های اصلی در ایجاد و حفظ بانک ایرانیان دانسته و او را اولین مدیرعامل زن یک بانک معرفی کرده است.

ابتهاج در کتاب خاطراتش می‌نویسد: «آذر به تمام معنی برازنده بود؛ طوری‌که به هر جایی پا می‌گذاشت، همه متوجه او می‌شدند و در نتیجه مورد حسادت دیگران واقع می‌شد. او زنی بود قوی‌الاراده و مهربان و در بعضی موارد کمک‌های مالی او به دوستان و آشنایانش دردسرهایی برای ما ایجاد می‌کرد. آذر حتی نسبت به کسانی که خاطرش را آزرده می‌ساختند، بسیار باگذشت بود. او در دوستی به حد افراط وفادار و در دشمنی بسیار سرسخت بود.»

ابتهاج مدعی است که با آذر در یکی از مهمانی‌های برادرش آشنا شده. او ماجرای آشنایی خود را با آذرنوش صنیع این‌چنین راویت می‌کند: «سرنوشت بر این بود که من بر حسب اتفاق در یکی از مهمانی‌های برادرم با آذر آشنا و پس از ۲۶ سال از همسر اولم مریم معززالدوله نبوی جدا شوم. من و آذر در سال ۱۳۳۵با هم ازدواج کردیم. من از مریم اولادی نداشتم.»

ابوالحسن ابتهاج واکنش مطبوعات را در مورد ازدواجش با آذر بسیار هیجانی می‌خواند. او در کتاب خاطرات خود در مورد حواشی این ازدواج اشاره کرده و می‌نویسد: «ازدواج ما نه‌تنها در ایران؛ بلکه در خارج از کشور نیز هیجانی ایجاد کرد و منجر به ساختن داستان‌هایی شد که تا مدت‌ها نقل محافل و مطبوعات بود.»

  آذر دندان‌پزشک یا آذر بانکدار

آذر صنیع به پیروی از پدر به دانشکده دندان‌پزشکی رفت و در این رشته فارغ‌التحصیل شد. او دوره کوتاهی به تدریس در دانشگاه مشغول بود و جزو اولین زنانی به‌شمار می‌رفت که به تدریس در دانشگاه پرداخت. آذرنوش نتوانست در حرفه دندان‌پزشکی مشغول شود، اما زندگی او طوری رقم خورد که در جریان ازدواج با همسر سوم خود وارد عرصه بانکداری، اقتصاد و مدیریت شد.

ابتهاج در کتاب خاطرات خود اشاره کرده که اغلب فعالیت‌های وکالتی خود را به آذر می‌سپرده است. از این‌رو آذر به خریدوفروش املاک و سهام می‌پرداخت و در این زمینه خوب عمل می‌کرد؛ به‌طوری که ابتهاج در دوران زندانی بودن خود بانک ایرانیان را به آذر سپرد.

- بخشی از یک مقاله به قلم شهناز دیواندری

p22-04
  ابوالحسن ابتهاج

 

این مطلب برایم مفید است
73 نفر این پست را پسندیده اند

ثبت نظر

ارسال

نمایش‌

دادگاه عالی آلمان بخشی از برنامه بانک مرکزی اروپا را غیرقانونی اعلام کرد

دادگاه قانون اساسی آلمان با صدور حکمی بخش‌هایی از سیاست محرک پولی بانک مرکزی اروپا را مغایر با قوانین این کشور اعلام کرد.

  • 370

سقوط ۳۵ درصدی سود خالص توتال در سه ماهه اول ۲۰۲۰

به دنبال کاهش تقاضای نفت خام با شیوع ویروس کرونا و سقوط قیمت‌های نفت، سود خالص شرکت توتال در سه ماهه اول با سقوط سنگینی روبرو شد.

  • 119

خزانه‌داری آمریکا ۳ تریلیون دلار قرض می‌گیرد/ثبت یک رکورد جدید

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد در نظر در ۳ ماهه دوم امسال ۳ تریلیون دلار قرض کند. این بیشترین میزان در تاریخ آمریکا و بیش از ۵ برابر رکورد قبلی است.

  • 123

تجهیزات آزمایشگاهی ساخت ایران‌ در مسیر صادرات

یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان با طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی علاوه بر این که از خروج ارز از کشور جلوگیری کرده، با وارد شدن به کریدور صادرات به دنبال کسب بازارهای جهانی است.

  • 109

بورس و هراس از میلیونی شدن/ شستا به داد شاخص سهام رسید

شاخص کل بورس تهران امروز نتوانست از سد یک میلیون واحد عبور کند و به لطف معاملات نماد تازه‌وارد خود تنها ۱۴۶۶ واحد رشد کرد.

  • 152

مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی

مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بیمه سلامت ایران مراحل ثبت نام پوشش اجباری بیمه سلامت همگانی برای ساکنین شهرهای بالای ٢٠ هزار نفر جمعیت را توضیح داد.

  • 148

قیمت سکه طرح جدید ۱۶ اردیبهشت ۹۹ به ۶ میلیون و۵۱۵ هزار تومان رسید

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز سه شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ در معاملات بازار آزاد تهران به ۶ میلیون و ۵۱۵ هزار تومان رسید.

  • 139

افزایش شدید حجم نقدینگی بورس/دولت نظارت کند

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از رئیس جمهور  و وزیر اقتصاد درخواست کرد مدیریت صحیحی بر بازار بورس صورت گیرد.

  • 119

جزییات قیمت رسمی انواع ارز/ نرخ یورو کاهش یافت

بانک مرکزی نرخ رسمی ۴۷ ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ ۱۳ ارز از جمله یورو کاهش، نرخ ۲۷ واحد پولی همانند پوند افزایش و نرخ دلار و ۶ ارز دیگر نیز ثابت ماند.

  • 124

آغاز پذیره‌نویسی سهام دولت از طریق بانک پاسارگاد

پذیره‌نویسی «واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس (ETF) واسطه گری مالی یکم» در بانک ‌پاسارگاد آغاز شد.

  • 134

بانک مرکزی گزارش داده است؛ ۱.۶ میلیارد دلار همچنان بلاتکلیف

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از ارائه گزارش بانک مرکزی درباره وضعیت ارز دولتی سال ۹۷ به مجلس و دیوان محاسبات خبر داد.

  • 129

جزییات دو مصوبه مهم شورای عالی بورس

وزیر اقتصاد از ممنوعیت صدور وکالت نامه برای مدیریت سهام عدالت و همچنین آماده سازی زیرساخت احراز هویت غیرحضوری خبر داد.

  • 110

حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید

معاون اعتبارات بانک شهر از حمایت بانک شهر از تولیدکنندگان داخلی با هدف تحقق عملی "جهش تولید خبر داد.

  • 140

بودجه کرونایی صندوق بیمه بیکاری پرداخت نشد/ دو ماه و نیم گذشت

اگرچه سامانه بیمه بیکاری دوران کرونا از اسفند ماه فعال شده و طبق آخرین آمار حدود ۶۷۰ هزار نفر مشمول شده اند، اما از تخصیص ۵ هزار میلیارد تومان کمک دولت به صندوق بیمه بیکاری هنوز خبری نیست.

  • 162

شطرنج تاریخی در بورس تهران

دنیای‌اقتصاد-فاطمه اسماعیلی : ...

  • 117

تمام احراز هویت‌های دریافت کدبورسی از فردا غیرحضوری انجام می‌شود

وزیر اقتصاد گفت: طبق مصوبه شورایعالی بورس به دلیل ازدحام در دفاتر پیشخوان دولت، احراز هویت تمامی افرادی که می خواهند کد بورسی دریافت کنند، به صورت غیر حضوری و الکترونیکی انجام می‌شود.

  • 153

نصرالله: اقدام آلمان علیه حزب‌الله تحت فشار آمریکا و اسرائیل انجام شد

دبیرکل حزب‌الله سخنرانی امروز خود را با واکنش به تصمیم آلمان در تروریستی خواندن این جنبش آغاز کرد و گفت، این اقدام با فشارهای آمریکا و برای راضی کردن رژیم صهیونیستی انجام شد.

  • 132

پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره وام کرونایی به خانوارهای در صف

مدیر کل اعتبارات بانک مرکزی از پرداخت بیش از ۳۵هزار فقره تسهیلات یک میلیون تومانی کرونا به یارانه بگیران در صف دریافت خبر داد.

  • 145

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین برگزار شد

برنامه آموزشی بازرسان به شیوه آنلاین در بانک توسعه تعاون برگزار شد.

  • 111

تسهیلات کمک معیشتی به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود

تسهیلات کمک معیشتی با همکاری بانک قرض الحسنه رسالت و بنیاد مستضعفان به آسیب دیدگان کرونا پرداخت می شود.

  • 143