Fa En چهارشنبه 3 بهمن 1397 ساعت 14 و 14 دقیقه

5- آیا اختیار معامله نوعی بیمه است؟

اگر از نقطه‌نظر ریسک به اختیار معامله بنگریم ، به نظر می‌رسد که پاسخ سوال فوق مثبت باشد ، به این صورت که؛ در بیمه ، بیمه‌گذار با پرداخت مبلغی به عنوان حق بیمه ریسک ضرر احتمالی را که در آینده نامعلوم به دارایی‌اش خواهد رسید ، به بیمه‌گر منتقل می‌کند  . حال در مورد اختیار معامله فرض کنید که شما یک بدهی1000دلاری دارید که سررسید آن ، دو ماه بعد می‌باشد . قیمت روز دلار420 تومان می‌باشد و معلوم نیست که قیمت دلار در سررسید بدهی شما در چه سطحی باشد  . یعنی ممکن است ضرری در آینده متوجه شما شود که شما برای جلوگیری از این ضرر احتمالی ، می‌توانید با پرداخت مبلغی جزیی برای

خرید یک اختیار خرید1000دلاری  (به قیمت هر دلار مثلاً440 تومان ) به سررسید دوماه آینده ، این ریسک را از خود دور نموده و ضرر خود را به حداقل برسانید  . به عبارت دیگر ، شما با خرید این اختیار خرید ، خود را در برابر ضرر احتمالی که دو ماه بعد ممکن است گریبانگیر شما شود ، بیمه کرده‌اید  . حال اگر دو ماه بعد قیمت دلار مثلاً500 تومان شده بود ، این ضرر را شرکت فروشنده اختیار معامله متحمل شده و دلار را به شما به همان قیمت440 تومان که تعهد کرده بود ، می‌فروشد  (مثل حالتی که شما اتومبیل خود را بیمه کرده‌اید و شرکت بیمه خسارت تصادف شما را می‌پردازد )؛ ولی اگر دو ماه بعد قیمت بازار430 تومان بود ، دیگر شما از حق خود برای خرید دلار به قیمت440 تومان استفاده نمی‌کنید؛ چرا که می‌توانید در بازار به قیمت430 تومان خریداری نمایید  . در این حالت ، فقط مبلغی را که به عنوان حق شرط برای خرید اختیار خرید پرداخته‌اید ، از دست می‌دهید  (دقیقاً مانند حالتی که شما با پرداخت حق بیمه ، اتومبیل خود را برای یکسال بیمه می‌کنید ، ولی در طول این یکسال هرگز تصادف نمی‌کنید و فقط مبلغی که به عنوان حق بیمه پرداخت کرده بودید را از دست داده‌اید ) .

در مورد اختیار فروش نیز به همین صورت است ، فرض کنید؛ شما صاحب1000 سهم شرکت ایران خودرو می‌باشید که در واقع یکی از دارایی‌های مالی شما است و قصد دارید که دو ماه بعد آن را به فروش رسانید؛ به فرض قیمت فعلی این سهم600 تومان است و شما بیم آن را دارید که دو ماه بعد قیمت این سهم کاهش یافته و به شما ضرر وارد شود  . برای به حداقل رساندن این ضرر احتمالی شما می‌توانید با پرداخت مبلغی جزیی برای خرید اختیار فروش1000 سهم مثلاً به قیمت هر سهم620 تومان سررسید دوماه بعد ، این ریسک را از خود دور نموده و در واقع دارایی مالی خود را در برابر کاهش ناگهانی قیمت سهام این شرکت ، بیمه کنید  . حال اگر دو ماه بعد ، قیمت سهام590 تومان شده بود؛ این ضرر را شرکت فروشنده اختیار معامله متحمل شده و سهام مذکور را از شما به همان قیمت620 تومان که تعهد کرده بود ، خریداری می‌‌کند .  (مثل حالتی یکه شما منزل خود را بیمه آتش‌سوزی کرده‌اید ودر صورت بروز آتش‌سوزی ، بیمه خسارت آن را پرداخت می‌کند )؛ ولی اگر دو ماه بعد قیمت سهام مذکور در بازار630 تومان بود  ،  دیگر شما از حق خود برای فروش سهام مذکور به قیمت620 تومان استفاده نمی‌کنید ، چرا که می‌توانید سهام خود را در بازار بورس به قیمت630 به فروش رسانید  (دقیقاً مانند حالتی که منزل شما در طول مدت بیمه دچار آتش‌سوزی نشده و شما فقط مبلغی را که به عنوان حق بیمه پرداخت کرده بودید ، از دست می‌دهید ) .

در اینجا این نکته را نیز یاد‌آور می‌شویم که شخصیت‌های حقیقی یا حقوقی فروشنده اختیار معامله نیز دقیقاً مانند شرکتهای بیمه ، سیاست‌هایی را اتخاذ می‌کنند که ریسک خود را به حداقل رسانده و خود را از خطرات ناشی از تغییرات ناگهانی و غیرمترقبه قیمتها مصون نگاه دارند .  بطوری که در مثال فوق ، هنگامی که فروشنده اختیار معامله یک اختیار خرید1000 دلار به قیمت440 تومان به سررسید دو ماه آینده به شما می‌فروشد  . یک اختیار فروش نیز با همان مشخصات  (1000دلار به قیمت440 تومان به سررسید دو ماه آینده ) به شخص دیگری می‌فروشد ، در سررسید دو ماه بعد ، این دو اختیار معامله یکدیگر را پوشش داده و هیچ خطری متوجه فروشنده نمی‌شود  . مبالغ جزیی که برای این اختیار معامله‌ها دریافت نموده است ، به عنوان درآمد شرکت باقی می‌ماند  . در واقع ، این شرکت نقش واسطه بین خریداران اختیار معامله و فروشندگان اختیار معامله را بازی می‌کند ، که این فرآیند در افزایش کارآیی بازار و امنیت بخشیدن به سرمایه‌گذاران بی‌نهایت مؤثر است.

5-1- وجوه تشابه قرارداد بیمه و قراداد اختیار معامله
وجود بیمه‌گر و بیمه‌گذار و حق بیمه در قرارداد و وجود فروشنده اختیار معامله ، خریدار اختیار معامله و حق شرط در قرارداد اختیار معامله عناصر مشابهی را تشکیل می‌دهند .

در قرارداد بیمه ، ریسک در قبال پرداخت حق بیمه ، از بیمه‌گذار به بیمه‌گر منتقل می‌شود  . در قرارداد اختیار معامله نیز ریسک در قبال پرداخت حق شرط از خریدار اختیار معامله به فروشنده آن منتقل می‌گردد .

در قرارداد بیمه ، در صورت وارد آمدن خسارت به بیمه‌گذار ، بیمه‌گر ضرر را جبران خواهد نمود  . در قرارداد اختیار معامله‌ نیز‌ در صورت تغییرات ناگهانی غیرمترقبه و نامطلوب قیمتها فروشندة اختیار معامله ضرر را جبران خواهد نمود .

در قرارداد بیمه ، در صورت مصون ماندن بیمه‌گذار از خسارت در پایان دوره بیمه‌گر هیچ تعهدی ندارد و حق بیمه به عنوان حق‌الزحمه شرکت بیمه‌گر تلقی می‌شود  . در قرارداد اختیار معامله نیز در صورت عدم تغییرات ناگهانی و نامطلوب قیمتها در پایان دوره فروشنده اختیار معامله هیچ تعهدی ندارد و حق شرط به عنوان حق‌الزحمه شرکت فروشنده اختیار معامله تلقی می‌شود .

5-2- وجوه اختلاف قرارداد بیمه و قرارداد اختیار معامله
الف ) موضوع بیمه ، دارایی‌های واقعی میباشد؛ ولی موضوع اختیار معامله عمدتاً دارایی‌های مالی است  . البته بیمه‌هایی وجود دارند که موضوع آنها دارایی‌های غیرواقعی می‌باشند مانند بیمه زیان پولی .
بیمه زیان پولی پوششی است که موضوع آن تأمین بیمه‌ای برای جبران زیان‌های پولی غیرمادی بیمه‌گذار ، مانند از دست دادن درآمد ، سود ، اجاره بها یا کاهش ارزش به شکل پول است .
ب ) در قرارداد بیمه ، قصد بیع وجود ندارد  . یعنی درصورت وقوع خسارت به بیمه‌گذار بیعی واقع نمی‌شود؛ بلکه خسارت به صورت نقدی پرداخت می‌شود  . ولی در قرارداد اختیار معامله جبران خسارت به صورت انجام یک عقد بیع صورت می‌پذیرد .

ثبت نظر

ارسال